Udhëheqësit e BE-së dështuan të enjten për të kapërcyer kundërshtimin e Bullgarisë për anëtarësimin e Maqedonisë së Veriut në bllok, duke lënë disa liderë të Ballkanit Perëndimor të zemëruar, pasi aspiratat e të gjithë rajonit për në BE janë penguar.
“Unë do të jem i drejtpërdrejtë,” tha i zemëruar Kryeministri i Maqedonisë së Veriut Dimitar Kovačevski teksa iu drejtua gazetarëve pas takimit.
“Ajo që po ndodh tani është një problem serioz dhe një goditje serioze për besueshmërinë e Bashkimit Evropian”.
Kishte fije shprese se samiti i të enjtes i liderëve të Ballkanit Perëndimor dhe BE-së mund të çojë në një kompromis midis Bullgarisë, e cila ka bllokuar anëtarësimin e Maqedonisë së Veriut në BE për një mosmarrëveshje shumëvjeçare në lidhje me historinë dhe gjuhën. Por shpejt u bë e qartë të enjten në mëngjes se shpresat e tilla së shpejti do të shuheshin.
Pas takimit, i cili i parapriu samitit dy-ditor të liderëve të BE-së, kryeministri shqiptar Edi Rama kritikoi ashpër Bullgarinë dhe të gjithë procesin e zgjerimit të BE-së.
“Bullgaria është një turp, por nuk është thjesht Bullgaria”, tha ai. “Arsyeja është fryma e shtrembër e zgjerimit – fryma e tij krejtësisht e shtrembër. Bullgaria është shprehja e saj më mahnitëse. Fryma e zgjerimit ka kaluar nga një vizion i përbashkët i një komuniteti të tërë në rrëmbimin e shteteve anëtare individuale”, tha ai.
Ai kritikoi se Bullgaria e kishte bërë BE-në “të pafuqishme”.
Perspektivat e Ballkanit Perëndimor në BE janë kthyer në qendër të vëmendjes mes luftës së Rusisë në Ukrainë, e cila ka shtyrë Kievin, si dhe Moldavinë dhe Gjeorgjinë, të aplikojnë për anëtarësim në BE. Të enjten, liderët e BE-së do të emërojnë Ukrainën dhe Moldavinë si kandidatë zyrtarë.
Në Ballkanin Perëndimor, Maqedonia e Veriut ka qenë një kandidate për BE që nga viti 2005. Serbia më pas mori përcaktimin në vitin 2012 dhe Shqipëria iu bashkua atyre në 2014. Loja e pritjes i ka lënë liderët në rajon të ankohen.
“Vendi im Maqedonia e Veriut dhe Republika e Shqipërisë, por edhe rajoni, ne nuk mund të ngecim në këtë situatë sepse një vend i vetëm nuk arrin të koordinohet dhe të sigurojë zhbllokimin e një rruge evropiane për ne”, tha Kovaçevski.
Në një përpjekje të fundit për të bërë përparim deri të enjten, presidenca franceze e BE-së doli javën e kaluar me një propozim për të thyer ngërçin.
Por plani ishte i ndaluar për Maqedoninë e Veriut, tha Kovaçevski, duke e denoncuar atë si “të papranueshëm”.
Takimi i së enjtes pati një dozë kaosi para se të fillonte, me disa liderë rajonalë që kërcënuan të bojkotojnë për shkak të pengimit të gjatë të Bullgarisë.
Bullgaria gjithashtu ka hyrë në një situatë të pasigurt politike pak para takimit, me kryeministrin bullgar Kiril Petkov që humbi një votë mosbesimi, duke e bërë atë udhëheqësin në largim të vendit. Teksa hynte në samit, Petkov tha se do t’ia linte përgjegjësinë parlamentit bullgar për të çuar përpara procesin, me zgjedhjet e ardhshme.
“Unë do të them se i kam premtuar popullit bullgar se ky vendim duhet të merret nga parlamenti bullgar,” u zotua Petkov. “Vetëm parlamenti bullgar është institucioni me përfaqësim maksimal. Unë gjithmonë do ta mbaj fjalën time.”
“Ne presim së shpejti një diskutim në parlament”, shtoi ai më vonë. “Vonesa nuk do të jetë e gjatë”.
Presidenti francez Emmanuel Macron ndërkohë u tha gazetarëve se një marrëveshje midis Shkupit dhe Sofjes ishte “pak shumë shpejt”.
Megjithatë, udhëheqës të tjerë të BE-së, duke përfshirë kryeministrin holandez Mark Rutte, këmbëngulën se përparimi mund të ishte në horizont.
“Asgjë nuk është kurrë e lehtë në Ballkan, por këtu mendoj se mund të shihni një shans 50, 60 për qind për një përparim javën e ardhshme,” tha Rutte. /Marre nga Politico.eu/
