Nga Alexandra Brzozowski “Euractiv”
Vaksina e parë kundër Covid-19 do të autorizohet brenda kësaj jave, njoftoi javën e shkuar Presidentja e Komisionit Evropian Ursula Von der Lejen. Ndërkohë vendet anëtare të Bashkimit Evropian kanë ecur përpara me planet e tyre për programet e vaksinimit masiv, teksa po zbatojnë masa të rrepta kufizuese për t’i mbajtur nën kontroll normat e infektimeve të reja gjatë periudhës së Krishtlindjes.
Sidoqoftë, çështja është nëse Bashkimi Evropian, ka qenë në gjendje të përdorë fuqinë e tij të tregut për të ndihmuar vendet fqinje më të afërta, veçanërisht ato në Ballkanin Perëndimor, për të shpejtuar shpërndarjen e vaksinave edhe në këtë rajon.
Pa ndihmën e BE-së, vendet kandidate -që janë ndër kombet më të varfra në Evropë – do ta kenë shumë të vështirë të blejnë doza të mjaftueshme për të mbuluar popullsinë e tyre. Komisioneri i Zgjerimit, Oliver Varheli, zhvilloi bisedime me udhëheqësit e rajonit, shumë prej të cilëve kërkuan që të marrin në të njëjtën kohë me vendet anëtare të BE-së vaksinat kundër Covid-19.
Por duket se shpërndarja e vaksinave përmes COVAX, një mekanizëm global i ndarjes së rrezikut për blerjen e përbashkët dhe shpërndarjen e drejtë të vaksinave anti-Covid-19, mund të mos fillojë para majit të vitit të ardhshëm.
Kur Von der Lejen foli për vaksinat për bllokun, ajo përmendi gjithashtu se vendet e treta si Ballkani Perëndimor mund të marrin tepricën e vaksinave të BE, pasi vendet anëtare të kenë pjesën e tyre të duhur.
Në vetvete, vetë ideja që ne duhet t’i dhurojmë vaksinat e mbetura Ballkanin Perëndimor është tërësisht fyese, dhe i bën ata të duken si partnerë të klasit të tretë, dhe jo si anëtarë të ardhshëm të familjes evropiane.
Një trajtim i tillë, i hap derën Rusisë dhe Kinës që të realizojnë një tjetër fushatë të suksesshme tëmarrëdhënieve me publikun (PR), ashtu si bënë më herët po këtë vit me “diplomacinë e tyre të maskave”, dhe për të mbushur vakuumin e lënë nga BE. Në Republikën Srpska, njësia serbe në Bosnjë dhe Hercegovinë, Ministria e Shëndetësisë tha se përfaqësuesit e saj në Rusi, po shqyrtonin mundësinë e prokurimit të vaksinave nga një prodhues rus.
Vetë Serbia ka marrë pjesë në fazën e tretë të testimit të një vaksine kineze.Ndryshe nga Kina, vendet e BE-së nuk ishin në gjendje në fillim të krizës shëndetësore që të siguronin pajisje mjekësore thelbësore për të luftuar pandeminë e Covid-19.
Vetëm në një fazë të mëvonshme BE-ja miratoi një strategji pro-aktive.Njëherazi, një studim i fundit rajonal nga Grupi Këshillimor i Politikave për Ballkanin në Evropë (BiEPAG) zbuloi se më shumë se gjysma e të pyeturve në Serbi, Bosnjë, Shqipëri, Kosovë, Mal të Zi dhe Maqedoninë e Veriut, nuk kishin në plan të vaksinoheshin.
Sipas këtij sondazhi, rajoni është bërë i prirur ndaj fushatave keq-informuese dhe teorive të konspiracionit rreth Covid-19 dhe gjeopolitikës së tij. Autorët zbuluan se dukshmëria e teorive të konspiracionit mbi Covid-19 dhe origjina e tyre kanë rrënjë të thella në Ballkanin Perëndimor.
Të paktën 25-50 për qind popullsisë, janë dakord me të paktën një nga teoritë e konspiracionit që analizuan studiuesit.Kjo përzierje është një mjedis “perfekt” që Bashkimit Evropian ta humbasë sërish betejën gjeopolitike për ”zemrat dhe mendjet” në rajon.
Edhe pse BE-ja është donatorja dhe partnerja më e madhe e Ballkanit Perëndimor, përpjekjet për t`a sjellë rajonin më afër, janë zmbrapsur nga kërkesat e bllokut për reforma dhe ngurrimi i vendeve për t’i zbatuar ato.Dhe derisa të materializohen reformat, Moska dhe Pekini kanë kohën e mjaftueshme për t’i blerë elitat e vendeve të rajonit ballkanik.
