Nga Boldnews.al
Kryeprokurorja e Përkohshme Arta Marku duket se u bë “kumbarë” e një hetimi të ndërtuar keq nga i zgjedhuri i saj në Shkodër, Ylli Pjetërnikaj, i finalizuar me arrestimin e disa personave për “fajde” dhe që mund të përfundojë shumë shpejt në një flluskë të madhe.
Të Mërkurën e datës 13 Mars 2019, Arta Marku kërkoi nga prokuroria e Shkodrës intensifikimin e luftës kundër kriminalitetit. Dhe, pas një skeme në dukje të koordinuar ndërmjet strukturave të institucionit të Akuzës, vetëm një ditë më pas, të Enjten, Prokuroria e Shkodrës ndërmori operacionin e pagëzuar “Maranaj”.
Sipas njoftimeve zyrtare të Prokurorisë dhe Policisë, janë arrestuar apo shpallur në kërkim rreth 20 persona, të cilët ishin përfshirë në skemën e fajdeve.
“Boldnews.al” po analizon vetëm të dhënat zyrtare mbi veprat penale të cituara në njoftimet e institucioneve, për të krijuar dyshimin se i gjithë operacioni është një “flluskë” e madhe.
Prokuroria dhe Policia njoftuan se personat, për të cilët jepen vetëm inicialet, janë arrestuar, si të dyshuar për veprat penale të: “Ushtrim pa liçencë i veprimtarisë bankare”, me pasoja të rënda, kryer në bashkëpunim, “Pastrim i produkteve të veprës penale”, “Shpërdorim detyre” dhe “Moskallëzim te krimit”.
Po sipas njoftimit zyrtar, personave të arrestuar iu gjetën rreth 500 mijë euro para të thata, si edhe kontrata të ndryshme huaje.
Por, përse ky hetim i zhvilluar nga Prokuroria e Shkodrës mund të rezultojë një dështim në vijim?
Po japim arsyet:
Në bazë të hetimit, vepra kryesore penale është “ushtrimi pa licensë i veprimtarisë bankare”, nga të cilat kanë prejardhjen, sipas prokurorisë, edhe veprat e tjera.
Vepra penale e parashikuar nga neni 170 i Kodit Penal, “Ushtrimi pa licencë i veprimtarisë bankare”, siç edhe përmendet në titull, lidhet vetëm me strukturat e organizuara në formën e bankare apo zyrave të këmbimit valutor.
Institucionet bankare dhe financiare jo-bankare funksionojnë në bazë të disa rregullave të caktuar dhe licensave përkatëse. Në rast se këto institucione nuk pajisjen me licencën përkatëse apo funksionojnë jashtë kushteve të licencës, përgjigjen penalisht në bazë të nenit 170/c të Kodit Penal.
Kjo vepër penale nuk lidhet aspak me individët. Këta të fundit, në bazë të Kodit Civil, janë të lirë që të nënshkruajnë kontrata huaje, me ose pa interes. Gjithçka është në disponimin e lirë të qytetarëve dhe parashikohet në nenin 1050 e vijues të Kodit Civil.
Sipas përcaktimeve ligjore të këtij neni, “Me kontratën e huasë njëra palë (huadhënësi) i jep në pronësi palës tjetër (huamarrësit) një shumë të hollash ose sende që përcaktohen në numër, me peshë ose me masë dhe huamarrësi detyrohet t’i kthejë huadhënësit aq të holla, ose aq sende të atij lloji dhe të asaj cilësie, brenda afatit të caktuar në kontratë ose, kur nuk është caktuar afat, me kërkesën e huadhënësit”.
Pra, Kodi Civil nuk ka asnjë ndalim për kontratë huaje mes personave të ndryshëm, përfshirë edhe në rastin e shtetasve të arrestuar mëngjesin e së Enjtes në Shkodër. Huadhënësi dhe huamarrësi janë të lirë të nënshkruajnë kontrata mes tyre me kushte të ndryshme, përfshirë afatet e kthimit të shumës, formën e kthimit të saj në të holla apo natyrë, etj.
Legjislacioni fiskal shqiptar ka të parashikuar se transaksionet mbi 1 milionë lekë të reja kryhen vetëm nëpërmjet sistemit bankar. Në rastet kur kjo shumë kalon limitin ligjor, atëherë personat e përfshirë përgjigjen penalisht për “shmangie të detyrimeve fiskale”.
Në rastin konkret, Prokuroria e Shkodrës nuk i dyshon personat e arrestuar për “fshehje të detyrimeve”, gjë që do të thotë se kontratat e huasë janë për shuma nën 1 milionë lekë të reja.
Pra, deri më tani kemi këto fakte; personat e arrestuar nuk janë institucione bankare dhe nuk kanë shkëmbyer shuma mbi limitin ligjor, 1 milionë lekë të reja.
Vijojmë. “Burime” policore shprehen në konfidencë për median se një pjesë e këtyre individëve të arrestuar njihen si “të fortë” në Shkodër dhe se detyrimet i kanë marrë me forcë. Në Kodin Penal, kjo sjellë ndiqet ligjërisht si “Vetëgjyqësi”. Por, as Policia dhe as Prokuroria nuk përmendin veprën penale “Vetëgjyqësi”. Pra, “informacionet me burime” për persona që kërkojnë kthimin e huasë me forcë nuk provohet.
Gjithashtu, të njëjtat “burime” shpërndajnë në media se personat e përfshirë në këtë skemë fajdesh (huadhënie-huamarrje) janë të skeduar si të përfshirë në trafikun e lëndëve narkotike, duke aluduar se paratë e përdorura janë produkt i aktiviteteve kriminale të paligjshme.
Sërish, në njoftimin zyrtar policor-prokurorial nuk përmendet në asnjë rast se personat e arrestuar dyshohen për trafik narkotikësh, nga të cilat mund të kenë prejardhjen paratë që më pas janë dhënë me fajde.
Në bazë të kësaj analize ligjore, akuza kryesore e Prokurorisë për “ushtrim të palicensuar të aktivitetit bankar” duket që nuk ka asnjë bazë, të paktën për aq sa ka referuar në njoftimin zyrtar.
Më rrëzimin e kësaj vepre penale, natyrisht bien edhe të tjerat që lidhen me të, si ajo e “pastrimit të parave” dhe “moskallëzimit të krimit”.
