Qeveritë reaguan me kujdes të dielën ndaj ftesës së Presidentit të SHBA-së Donald Trump për t’u bashkuar me iniciativën e tij “Bordi i Paqes” që synon zgjidhjen e konflikteve në nivel global, një plan që diplomatët thanë se mund të dëmtonte punën e Kombeve të Bashkuara.
Agjensia britanike e lajmeve Reuters shkruan se, vetëm Hungaria, udhëheqësi i së cilës është një aleat i ngushtë i Trump, dha një pranim të qartë në përgjigje të ftesave, të cilat u janë drejtuar rreth 60 kombeve dhe filluan të mbërrijnë në kryeqytetet evropiane të shtunën, sipas diplomatëve.
Qeveritë e tjera dukeshin të ngurruara të bënin deklarata publike, duke i lënë zyrtarët të shprehnin shqetësime në mënyrë anonime në lidhje me ndikimin në punën e OKB-së. Bordi do të kryesohet për jetë nga Trump dhe do të fillojë duke trajtuar konfliktin në Gaza dhe më pas do të zgjerohet për t’u marrë me konflikte të tjera, sipas një kopjeje të letrës dhe draftit të statutit të parë nga Reuters. Shtetet anëtare do të kufizoheshin në mandate tre-vjeçare, përveç nëse paguajnë nga 1 miliard dollarë secila për të financuar aktivitetet e bordit dhe për të fituar anëtarësim të përhershëm, thuhet në letër. “Kjo thjesht u ofron anëtarësim të përhershëm vendeve partnere që demonstrojnë angazhim të thellë për paqen, sigurinë dhe prosperitetin”, tha Shtëpia e Bardhë në një postim në X.
Kryeministrja italiane Giorgia Meloni, gjatë një vizite në Korenë e Jugut, u tha gazetarëve se vendi i saj ishte “gati të bënte pjesën e vet”, megjithëse nuk ishte e qartë nëse ajo po i referohej konkretisht Gazës apo paqes në përgjithësi. Kryeministri i Kanadasë, Mark Carney, tha të dielën se kishte rënë dakord në parim me Bordin e Paqes për Gazën të Trumpit, megjithëse detajet ende po përpunohen. Një mandat për një Bord Paqeje u autorizua nga Këshilli i Sigurimit të Kombeve të Bashkuara në nëntor, por vetëm deri në vitin 2027 dhe u përqendrua vetëm në konfliktin e Gazës . Rusia dhe Kina, dy fuqi me të drejtë vetoje, abstenuan, duke u ankuar se rezoluta nuk i jepte OKB-së një rol të qartë në të ardhmen e Gazës.
‘KOHË TË ERRËTA’
Përfshirja e një “karte” në letrën e ftesës ngjalli shqetësime midis disa qeverive evropiane se kjo mund të minojë punën e Kombeve të Bashkuara, të cilat Trump i ka akuzuar se nuk mbështesin përpjekjet e tij për t’i dhënë fund konflikteve në të gjithë botën.
Kryeministrja italiane Giorgia Meloni, gjatë një vizite në Korenë e Jugut, u tha gazetarëve se vendi i saj ishte “gati të bënte pjesën e vet”, megjithëse nuk ishte e qartë nëse ajo po i referohej konkretisht Gazës apo paqes në përgjithësi. Kryeministri i Kanadasë, Mark Carney, tha të dielën se kishte rënë dakord në parim me Bordin e Paqes për Gazën të Trumpit, megjithëse detajet ende po përpunohen. Një mandat për një Bord Paqeje u autorizua nga Këshilli i Sigurimit të Kombeve të Bashkuara në nëntor, por vetëm deri në vitin 2027 dhe u përqendrua vetëm në konfliktin e Gazës . Rusia dhe Kina, dy fuqi me të drejtë vetoje, abstenuan, duke u ankuar se rezoluta nuk i jepte OKB-së një rol të qartë në të ardhmen e Gazës.
Përfshirja e një “karte” në letrën e ftesës ngjalli shqetësime midis disa qeverive evropiane se kjo mund të minojë punën e Kombeve të Bashkuara, të cilat Trump i ka akuzuar se nuk mbështesin përpjekjet e tij për t’i dhënë fund konflikteve në të gjithë botën.Dokumenti tha se “paqja e qëndrueshme kërkon gjykim pragmatik, zgjidhje të bazuara në logjikën e shëndoshë dhe guximin për t’u larguar nga qasjet dhe institucionet që shumë shpesh kanë dështuar”. Ai shtoi se ekzistonte “nevoja për një organ ndërkombëtar më të shkathët dhe efektiv për ndërtimin e paqes”.
Një zëdhënës i Sekretarit të Përgjithshëm të OKB-së, Antonio Guterres, tha se Guterres “beson se Shtetet Anëtare janë të lira të bashkohen në grupe të ndryshme” në përgjigje të një pyetjeje në lidhje me projekt-kartën e SHBA-së për një Bord Paqeje.
“Kombet e Bashkuara do të vazhdojnë punën e tyre të mandatuar”, tha zëvendëszëdhënësi i OKB-së, Farhan Haq. Trump, i cili lakmon Çmimin Nobel për Paqen, tha në letër se bordi do të mblidhet në të ardhmen e afërt, duke shtuar: “Ky bord do të jetë i veçantë, nuk ka pasur kurrë diçka të tillë!” Një zyrtar tjetër i lartë i OKB-së nuk e trajtoi planin drejtpërdrejt, por tha se Kombet e Bashkuara ishin i vetmi institucion me aftësinë morale dhe ligjore për të bashkuar çdo komb, të madh apo të vogël.
TRUMP ‘PËRQAFOHET’ PËR ROLIN E PAQES GLOBALE
“Sipas mendimit tim, do të fillojë me Gazën dhe pastaj do të ketë konflikte kur ato të lindin”, tha Presidenti Donald Trump për Reuters në një intervistë më parë këtë javë. Shumë ekspertë dhe avokatë të të drejtave të njeriut kanë thënë se mbikëqyrja e një bordi nga Trump për të mbikëqyrur qeverisjen e një territori të huaj i ngjan një strukture koloniale , ndërsa përfshirja e Blair u kritikua vitin e kaluar për shkak të rolit të tij në luftën e Irakut dhe historinë e imperializmit britanik në Lindjen e Mesme.
Shtëpia e Bardhë nuk dha detaje mbi përgjegjësitë e secilit anëtar të bordit. Emrat nuk përfshijnë asnjë palestinez. Shtëpia e Bardhë tha se anëtarë të tjerë do të njoftohen gjatë javëve të ardhshme. Gjithashtu emëroi një “Bord Ekzekutiv të Gazës” të veçantë me 11 anëtarë për të mbështetur organin teknokratik, duke përfshirë zyrtarë nga Turqia dhe Katari. Zyra e kryeministrit izraelit Benjamin Netanyahu tha se përbërja e këtij bordi nuk ishte koordinuar me Izraelin dhe binte ndesh me politikën e tij. /REUTERS
