Gazetari Klodian Tomorri, ka komentuar projektin “Smart City”, i cili përveç kostove shumë të larta, paraqet edhe problematika me sigurinë kombëtare, pasi të dhënat e shqiptarëve do të përfundojnë në duart e një kompanie me lidhje kineze.
I ftuar në emisionin “Të Paekspozuarit”, Tomorri shpjegoi se ish zëvendësministri i brendshëm, Julian Hodaj, nuk pranoi të firmosë kontratën ndaj u shkarkua, por Xhemal Qefalia, sapo u emërua si zëvendësministër i brendshëm e firmosi!
Tomorri thotë se bëhet fjalë për rreth 140 mln dollarë pa garë, ndërsa e ka shtuar se ky projekt sipas tij cënon sigurinë.
“Taulant Balla zhvillon vizitë në Emiratet Arabe, ku firmos një memorandum bashkëpunimi me një kompani, Presight. Zoti Balla tha se bëhet fjalë për marrëveshje sigurie. Gjashtë muaj pas vizitës së zotit Balla, në Shqipëri vjen presidenti i Emirateve të Bashkuara Arabe sëbashku me stafin e kësaj kompanie dhe nënshkruajnë marrëveshje për projektin Smart City. Nuk kishte detaje. BIRN kishte publikuar një shkrim që bëhej fjalë për një projekt survejimi. Përmasat e projektit filluan të zbulohen pasi u nënshkrua marrëveshja në Tiranë. Ishte projekt me kosto 110 mln dollarë dhe parashikon vendosjen dhe instalimin e rreth 5 mijë kamerave në 20 qytetet më të mëdha të Shqipërisë, ngritjen e sistemit dhe përtej këtyre kamerave, janë edhe 3 mijë e ca kamera të tjera, që janë kamera trupi për policinë e shtetit.
Çfarë është projekti dhe pse ka hapur debate?
E para, për shkak të kostos që është shumë e madhe dhe për shkak të sensitivitetit të të dhënave, sepse kamerat do të mbledhin të dhëna që janë pasuri shumë e madhe por mund të kthehen në hall të madh nëse shkojnë në duar që nuk duhet të shkojnë. Erdhi me 110 mln dollarë në fillim, rrugës u shtua sepse thanë kemi harruar TVSH.
Modeli financiar? Paratë do të merren borxh nga Emiratet e Bashkuara, nga vendi i cili vjen kompania, arabët do të na japin borxh 110 mln dollarët, këto para do ti marrë kompania arabe dhe shqiptarëve u mbetet fatura, që do ta paguajnë me interes 4% për 15 vjet.
Përtej 110 mln dollarëve, që do të paguhen me interes, është edhe TVSH, që mbulohet nga buxheti 20 e ca milionë. E çon 130 mln në total projektin. Pra marrëveshja financiare, që arabët do të japin para hua, dhe marrëveshja u miratua në Parlament dhe komponenti i dytë, kontrata me kompaninë arabe.
Kjo është pa tender, arabët japin paratë borxh, qeveria ia paguan kompanisë. Qeveria, pasi mbaroi marrëveshjen e huasë në parlament, caktoi një grup punë që do të negocionte kontratën dhe vendosi në krye ish zv ministrin e brendshëm, Julian Hodaj dhe shefin e IT. Nga ana tjetër kompania arabe.
Me sa duket, zoti Hodaj apo grupi i punës kishte hezitime për ta firmosur për shkak të sikleteve që mund të kishte marrëveshja. Kishte hezitime për shkak të ndërhyrjeve nga faktorë të tjerë, që nuk donin të shkonte në një kompani që vjen nga një vend jashtë NATO dhe ka lidhje me Kinën, pasi pronari është shtetas me origjinë kineze, edhe pse jeton në Abhu Dhabi.
Po të mbani mend, ato pamjet e zotit Rama në telefon nga Roma që bërtiste, ishte telefonata që dyshohet se ka bërë me Julian Hodaj, për shkak te hezitimve të tij dhe nuk po firmosej kontrata. Pas ardhjes së Ramës, pas kthimint nga Italia, zoti Hodaj u shkarkua dhe në vend të tij u emërua Xhemal Qefalia, që e firmosi kontratën.
Pse dyshohet si aferë korruptive? Jepen 140 mln dollarë pa tender, pa garë, qoftë edhe formale. E dyta, kostoja e lartë. Nëse sheh numrin e kamerave me koston totale, janë 15 mijë dollarë për një kamer. Përtej kostos është edhe problemi i sigurisë së të dhënave, pasi do ti ketë kjo kompani”, tha ndër të tjera Tomorri.
