Gazetarja Ola Xama tha në MCN se në vitin 2024 janë rritur banesat bosh në Tiranë në krahasim me një vit më parë, ku shifra ka arritur në 56 mijë. Xama theksoi se sektori i ndërtimit ka hyrë në një vorbull financiare me shumë risqe, dhe tregu është i pakontrolluar.
“Nëse dikush ecën natën dhe sheh ndërtesa të tëra pa drita të jep përshtypjen që këto banesa janë bosh. Mendova që të dhënat më të mira mund t’i ketë OSHEE. Iu drejtova me një kërkesë për informacion, ku i kërkova numrin e abonentëve për kryeqytetin, të banesave që kishin konsumuar zero energji. Në atë kohë më erdhi përgjigjja për 51 mijë banesa që konsumojnë zero. Atëherë mu krijua bindja që 50 mijë banesa s’banohen nga askush dhe është një stok që i ka mbetur sektorit të ndërtimit, qoftë nëse e ka blerë dikush, qoftë kompanisë private. I kam update-uar të dhënat, dhe Censusi nxori afërsisht 52 mijë banesa bosh në kryeqytet. Të dhënat e OSHEE për vitin 2024 flasin për një numër në rritje të banesave bosh, që kanë shkuar në 56 mijë. Krahasuar me një vit më parë, me vitin 2023, janë 5 mijë banesa të tjera bosh, që i është shtuar këtij stoku.
Vitet e fundit ka dalë edhe modeli i kleringut. Sektori i ndërtimit ka hyrë në një vorbull. Është një treg tërësisht i pakontrolluar. Nëse e krahasojmë me vendet e tjera, qoftë të rajonit, qoftë model të Perëndimit, s’ka asnjë rregull, dhe është ndërtuesi që bën ligjin në raport me klientin. Në momentin që klienti paguan një mall që s’e gëzon dhe merr shumë risqe, bëhet investitor me ndërtuesin, ndërtuesi mund ta shtyjë kontratën, ta zgjasë pa fund, të ndryshojë termat e çmimeve. Me këtë situatë në gjyqësor është e vështirë të kërkohet e drejta nga ana e konsumatorëve. Krijohet një vorbull financiare me shumë risqe” – tha gazetarja.
Ola Xama tha në “Mcn Economy” se përmes sektorit të ndërtimit pastrohen para dhe këtë mund ta kuptojmë nga analizat makroekonomike, zhvlerësimi i euros dhe hetimet penale.
Gazetarja ngriti pyetjen se nga vijnë flukset monetare që e kanë zhvlerësuar euron. Ajo vë në dukje se kryesisht paratë e pista hyjnë nga sektori i kleringut.
“Nga ato që kam investiguar, jam thelluar, dhe kam arritur të zbuloj, është që as kompanitë e ndërtimit s’janë shumë të ekspozuara nga paratë e pista të grupeve kriminale. Hyjnë nga sektori i kleringut. Nëse shohim kompani lider, me emër, shohim sektorin e kleringut. Kemi një kullë në qendër të Tiranës ‘Downtown 1’, ku nënkontraktori i saj që është pjesa e kleringut, është nën hetim nga SPAK, dhe kompanitë e tij janë vendosur nën sekuestro, që ka edhe një zonë rezidenciale, kompleksi ‘Turdiu’ në mos gaboj.
Në çdo dosje penale që lexohet, kryesisht paratë janë pastruar përmes sektorit të ndërtimit. Pastrohen në volume të mëdha, nuk kërkon shumë mundim. Në sektorin e ndërtimit pastrohen para, këtë e masë me analiza të tërthorta makroekonomike. Kur nisi të lulëzonte kanabizmi fluksi i eurove filloi të rritej. Nga vijnë gjithë këto flukse monetare që të rrëzojnë me 40 për qind….Ka qenë 140 euro ka shkuar 97.
Patjetër lulëzojnë investitorë që s’u dihet emri, nisin shesin dhe burimet e financimit janë të paqarta. Skemat e pastrimit të parave në sektorin e ndërtimit çdo vit janë në rritje. Krimi ka zgjedhur ndërtimin si sektor për të pastruar paratë, e thonë raportet. Nëse hetoj 10 persona dhe 4 i kanë pastruar në sektorin e ndërtimit, kjo s’është hamendësim” – tha Xama.
