Mbërritja e 40 emigrantëve më 11 prill në kampin e Gjadrit ka krijuar tension në disa prej qendrave të emigracionit në Itali. “Mund t’ju dërgojmë në Shqipëri” është shprehja që dëgjohet shpesh në këto struktura si formë kërcënimi, pavarësisht se ato aktualisht nuk janë të mbipopulluara dhe kanë kapacitete të lira.
Ky fakt është konfirmuar nga rrjeti i aktivistëve “Mai più lager – No ai CPR” (Kurrë më kampe përqendrimi – Jo ndaj CPR-ve). CPR-të (Centro di Permanenza per il Rimpatrio/Qendra të Përhershme për Riatdhesimin) funksionojnë si struktura paraburgimi administrative, ku mbahen personat që priten të dëbohen nga territori italian.
“Në lidhje me transferimet drejt Shqipërisë, ato përjetohen si formë ndëshkimi”, thotë për Citizens.al Nicola Cocco, aktivist i rrjetit, njëherazi mjek, i cili denoncon kushtet në qendrat e emigrantëve në Itali.
Sipas tij, mungesa e transparencës në përzgjedhjen e personave që dërgohen në Gjadër përforcon këtë perceptim ndëshkues, veçanërisht kur bëhet fjalë për emigrantë që nuk kanë më mjete ligjore për të kërkuar rishikimin e ndalimit të tyre.
“Në këtë mënyrë, qendra në Shqipëri merr ngjyrimet e një ‘kolonie penale’, për të huazuar një shprehje të Franz Kafkës, një vend ku njerëzit ndëshkohen sikur të ishin dënuar përfundimisht, pa procese të qarta dhe pa mundësi reale kundërshtimi”, thekson Cocco.
Skema që Britania nuk arriti ta zbatojë për dërgimin e emigrantëve në Ruandë, apo propozimi i ngjashëm që dështoi në Holandë, duket se po vihet në zbatim nga Italia në Shqipëri. Kjo ka nxitur reagimet e para nga emigrantët – disa prej të cilëve, në shenjë proteste, kanë dëmtuar dhomat apo dhe veten me mjete të mprehta.
Cocco shpjegon se për të paktën tre emigrantë, të cilët patën nevojë trajtimi spitalor në Tiranë, ekziston një paqartësi e madhe mbi protokollet mjekësore që ndiqen dhe nëse ato përputhen me ato që zbatohen në CPR-të italiane.
“Është një formë e propagandës italiane se këto qendra po përdoren, ndërkohë që në realitet në nivelin ndërkombëtar ato shpesh konsiderohen si ‘dështime organizative’ nga disa këndvështrime”, shton ai.
Cocco e cilëson përdorimin e territorit shqiptar për mbajtjen e emigrantëve të padëshiruar si një formë neokolonializmi, që është fyes për Shqipërinë dhe historinë e saj të përballjes me pushtimet e huaja – përfshirë këtu dhe dy periudhat e pushtimit nga Italia 1916-1920; 1939-1943.
Ndërkohë, ajo që ka ndryshuar ndjeshëm është koha e qëndrimit të emigrantëve në këto qendra. Këtë specifikë e vuri në dukje për Citizens.al avokati Gennaro Santoro.
“Fillimisht [kampi në Gjadër] u parashikua për emigrantë të ndaluar në det të hapur, të cilët do t’i nënshtroheshin një procesi [të përshpejtuar] vlerësimi 28-ditor, ndërsa tani qëndrimi në kampe mund të zgjasë deri në 18 muaj”, shpjegoi Santoro, i cili punon me CPR-të në Itali.
Ai thekson gjithashtu se kushtet për mbrojtjen ligjore dhe qasja në të drejta themelore janë përkeqësuar krahasuar me qendrat italiane.
“Një emigrant që më parë ishte në CPR-në e Gradisca d’Isonzo, tani në Shqipëri nuk ka më akses në internet, nuk ka më celularin që e përdorte lirisht në Gradisca”, shton Santoro.
Sipas avokatit, profili i emigrantëve të transferuar në Gjadër dhe trajtimi i tyre dallon shumë nga ai që ishte planifikuar fillimisht për këtë kamp.
“E drejta për mbrojtje do të ishte shumë më efektive në rastin se emigranti do të ndodhej në CPR italiane, pasi konkretisht unë do ta kisha më të lehtë fizikisht për ta asistuar”, përfundon ai.
Mbetet ende e paqartë nëse do të ketë ndryshime në këtë skemë të trajtimit të emigrantëve, pasi një nga 40 emigrantët e sjellë më 11 prill, me origjinë marokene, ka kërkuar sërish azil në Itali dhe është dërguar sërish atje, duke e bërë në fakt riatdhesimin të ndiqet nga Italia dhe jo nga Shqipëria.
Ky rast ka ngritur kritika mbi kostot shtesë me “varavingot e emigrantëve” dhe absurditetin e një politike që po prodhon më shumë pyetje sesa përgjigje, ndërsa emigrantët duket se po kërkojnë çdo mënyrë për t’u rikthyer në Itali./ Elira Kadriu / Citizens.al /
