Nga Mohammed Alyahya – The Washington Post
Lufta e fundit izraelito-Hamas e bën shumë të qartë se nuk mund të ketë paqe të qëndrueshme në Lindjen e Mesme pa një zgjidhje rajonale të konfliktit të gjatë midis izraelitëve dhe palestinezëve.
Ka dy rrugë përpara. Dikush favorizon thellimin e konfliktit në ndjekje të një fantazie të fshirjes së plotë të Izraelit nga harta. Kjo rrugë preferohet nga Irani. Hamasi, i cili nisi masakër të paprecedentë kundër civilëve të pafajshëm brenda Izraelit këtë fundjavë, ka deklaruar publikisht se sulmet u mbështetën nga Irani. Hakmarrja e mundshme brutale e Izraelit brenda Gazës do të luajë në duart e Iranit duke thelluar armiqësitë ekzistuese.
Një rrugë tjetër, e preferuar nga Arabia Saudite, premton një paqe të qëndrueshme të bazuar në konsensus midis njerëzve të rajonit. 21 vjet më parë, Arabia Saudite bëri përpjekje të konsiderueshme diplomatike dhe politike në Iniciativën Arabe të Paqes (API), një propozim që unifikoi të gjitha shtetet arabe për t’i ofruar Izraelit njohjen, legjitimitetin rajonal dhe sigurinë në këmbim të një sërë lëshimesh, duke përfshirë një kthim. deri në kufijtë e para vitit 1967.
21 vjet është një kohë e gjatë dhe realitetet në terrenin e sotëm, ku mund të bëjnë që dispozita të tilla si kthimi në kufijtë e para vitit 1967 të duken të vjetruara. Por zyrtarët sauditë mbeten të bindur se API është një bazë solide nga e cila mund të vazhdojnë negociatat me mirëbesim. Një zgjidhje e drejtë përfundimtare nuk do të jetë e lehtë apo e qartë. Por është brenda mundësive.
Nga ana e saj, përpjekjet e Arabisë Saudite për të punuar drejt paqes kanë marrë vrull vetëm pasi administrata Biden është angazhuar më shumë. Në një intervistë të fundit me Bret Baier të Fox News, Princi i Kurorës Saudite, Mohammed bin Salman, përsëriti angazhimin e vendit të tij për të lehtësuar jetën e palestinezëve përmes negociatave për normalizimin e situatës. Dhe në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së, ministri i jashtëm i Arabisë Saudite, Princi Faisal bin Farhan al-Saud, nënvizoi se API mbetet plani i preferuar i mbretërisë për avancimin e këtij qëllimi.
Megjithatë duket se nuk ka vullnet politik në Izrael për të ndalur politikat e brutalizimit, poshtërimit dhe shpronësimit të palestinezëve. Papajtueshmëria e Izraelit për çështjen palestineze vazhdon pavarësisht se një pjesë e mirë e shoqërisë izraelite vlerësojnë vlerën e një zgjidhjeje të qëndrueshme me dy shtete, veçanërisht në krahasim me realitetin e një shteti që do t’i kthente hebrenjtë në statusin e pakicës.
Gjatë negociatave për të eksploruar një normalizim të marrëdhënieve midis Arabisë Saudite dhe Izraelit, pëshpëritjet që vinin nga pala izraelite sugjeruan se Arabia Saudite nuk ishte e interesuar për çështjen palestineze – se ishte një problem dytësor për mbretërinë, e cila kishte prioritet interesat e saj të sigurisë kombëtare. Pavarësisht sqarimeve të përsëritura nga zyrtarët sauditë mbi rëndësinë e çështjes palestineze në marrëveshje, ky perceptim i indiferencës saudite fatkeqësisht ka mbizotëruar.
Në përgjigje të këtyre akuzave, një zyrtar i lartë saudit më tha i zhgënjyer në periferi të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së se i duket befasuese që izraelitët duket se nuk mund të kuptojnë se është thelbësisht në interesin e tyre të kërkojnë një kornizë të besueshme për negociatat që mund të sjellin paqe të qëndrueshme. Ai paralajmëroi se në mungesë të një procesi të tillë, çdo negociatë do të ishte peng i tekave të përcjellësve të dhunës së përhershme dhe i përgjigjeve të parashikueshme që do të nxirrnin nga linjat e ashpra në anën tjetër.
Impulsi saudit për të gjetur zgjidhje praktike dhe vepruese për këtë konflikt është i vërtetë dhe serioz. Mbretëria e kupton se një zgjidhje e suksesshme e çështjes palestineze është kërcënimi më i madh për strategjinë e Iranit për nxitjen e dhunës së përhershme, një strategji që e ka çuar atë në kultivimin e një rrjeti transnacional të përfaqësuesve të “rezistencës” nga Jemeni në Irak, nga Libani në Gaza, duke e dëshpëruar jetët e dhjetëra miliona njerëzve dhe duke sjellë destabilizimin e rajonit. Asnjë vend përveç Iranit nuk mund të mobilizojë grupet militante islamike të rajonit për të zhvilluar luftë në bashkëpunim. Dhe asnjë vend përveç Arabisë Saudite nuk mund të mobilizojë shtetet myslimane për të vepruar kolektivisht për të ndërtuar dhe mbrojtur një paqe të qëndrueshme.
Tani i takon izraelitëve nëse do të angazhohen në një proces të besueshëm paqeje që do t’i japë fund ciklit tragjik të dhunës, duke përfshirë luftën që po shohim të zhvillohet sot.
Ata që gëzohen për vdekjen e civilëve dhe trajtimin çnjerëzor të të burgosurve nuk duhet të lejohen të vendosin axhendën për të ardhmen e rajonit. Shumica e palestinezëve dhe izraelitëve nuk janë të interesuar për më shumë gjakderdhje. Ata janë të interesuar kryesisht për sigurinë dhe mirëqenien e familjeve të tyre. Nuk është rastësi që armiqtë e paqes dhe përparimit nga të dyja palët tingëllojnë njësoj: ata shfaqin stigmatizimin e sulmeve terroriste të Hamasit ose bombardimet terroriste të civilëve të Gazës dhe më pas qajnë për lumenj gjaku. Lëndimet nga të dyja palët janë shumë reale, por zgjidhjet e dhunshme që ofrojnë janë një iluzion. Gjaku do të prodhojë vetëm më shumë gjak.
Duke nisur këto sulme të tmerrshme, armiqtë e paqes po përpiqen t’u diktojnë kushtet e tyre palëve të përfshira në këtë konflikt. Veprimet e tyre janë tronditëse dhe të dizajnuara të jenë të tilla, pikërisht sepse negociatat SHBA-Arabia Saudite-Izrael kanë rritur ritmin. Ata u sulmuan sepse me të drejtë e panë mundësinë e paqes si një kërcënim për planet e tyre për gjakderdhje të përhershme. Izraeli tani duhet të marrë vendimin e vështirë për t’ua mohuar atë kënaqësi.
*Mohammed Alyahya është një bashkëpunëtor i lartë në Iniciativën për Lindjen e Mesme të Qendrës Harvard Belfer dhe një bashkëpunëtor i lartë në Qendrën për Paqe dhe Siguri të Institutit Hudson në Lindjen e Mesme.
