Uljet e taksave për banorët e huaj në Portugali “nuk janë më të justifikuara”, tha kryeministri Antonio Costa, duke njoftuar fundin e programit në 2024 pasi rriti qiratë dhe tregun e banesave në një nga vendet më të varfra në Evropë.
Programi, i nisur në vitin 2009, u lejon të huajve që banojnë në vend për më shumë se 183 ditë në vit të përfitojnë nga një normë e veçantë tatimore prej 20% mbi të ardhurat që rrjedhin nga aktiviteti ekonomik në Portugali dhe nga “aktivitete me vlerë të lartë të shtuar”, si p.sh. nga mjekë dhe profesorë universiteti.
Programi u zbatua me synimin për të tërhequr investitorë dhe profesionistë, ndërkohë që Portugalia po përjetonte një krizë ekonomike.
Përparësi të tjera që jep programi janë përjashtimet nga taksat për pothuajse të gjitha të ardhurat e të huajve nëse tatohen në vendin e origjinës dhe një normë e vetme tatimore prej 10% për pensionet e dhëna nga një vend tjetër.
Shtetasit portugez që kishin jetuar jashtë vendit për pesë vjet ose më shumë mund të aplikonin gjithashtu.
Costa i tha CNN Portugal mbrëmë se programi “frynte tregun e banesave” dhe e quajti atë një “padrejtësi fiskale që nuk justifikohet më”.
“Kjo nuk ka më kuptim”, tha kryeministri portugez, duke shpjeguar se ata që tashmë po përfitojnë prej saj do të vazhdojnë të përfitojnë.
Njoftimi erdhi dy ditë pasi mijëra njerëz dolën në rrugët e Lisbonës dhe qyteteve të tjera në të gjithë Portugalinë për të protestuar kundër rritjes së qirave dhe çmimeve të banesave, të nxitura nga rinovimi urban dhe turizmi në rritje që arrin në nivele rekord.
Sipas të dhënave të qeverisë, më shumë se 50% e punëtorëve kishin një pagë mujore prej më pak se 1000 euro vitin e kaluar, ndërsa çmimet e qirave në Lisbonë që nga fillimi i bumit të turizmit në 2015 janë rritur me 65%, duke i bërë qiratë e apartamenteve të papërballueshme.
Çmimet e shitjes së shtëpive u rritën me 137% në atë periudhë, sipas specialistëve të të dhënave të banesave Confidencial Imobiliario.
Kritikët thonë se masat e shpallura nga qeveria në fillim të këtij viti, të cilat përfshijnë kufizime në qiratë afatshkurtra të Airbnb dhe ndryshime në sistemin e artë të vizave të vendit, nuk janë të mjaftueshme për të adresuar krizën e strehimit, e cila është përkeqësuar gjithashtu nga mungesa kronike e strehimit të përballueshëm.
