Këshilli Mbikëqyrës i Bankës së Shqipërisë vendosi shtyrjen në kohë të mbylljes së aktivitetit të ndërmjetësimit të investimit të personave fizikë në bonot e thesarit nëpërmjet Bankës së Shqipërisë.
Sipas informacionit të publikuar, Banka e Shqipërisë do të shtyjë në kohë mbylljen e sporteleve të saj që ofrojnë shërbimin e ndërmjetësimit të investimit të individëve në bonot e thesarit të qeverisë shqiptare, por nuk ka bërë të ditur nëse shtyrja do të ketë një afat të përcaktuar kohor apo vendimi do të qëndrojë në fuqi deri në një vendimmarrje të re.
Paraprakisht, Banka e Shqipërisë kishte planifikuar që këto sportele të mbylleshin përfundimisht në datën 31 dhjetor 2022. Por, duke marrë në konsideratë zhvillimet e fundit në tregjet financiare në kushtet e rritjes së normës bazë të interesit, Banka e Shqipërisë ka vlerësuar se mbajtja e hapur e këtij kanali do të ndikojë jo vetëm në një transmetim më të shpejtë të politikës monetare në ekonomi, por dhe do të lehtësojë vendimmarrjen e individëve në kushtet e reja monetare që po kalon vendi.
Në gusht 2020, Banka e Shqipërisë pati njoftuar ndërprerjen e ofrimit të shërbimit të ndërmjetësimit për pjesëmarrje në ankandet e bonove të thesarit. Që prej 1 janarit 2021, banka qendrore pranonte më hapjen e llogarive të reja për këtë qëllim, ndërsa duke filluar nga viti 2023 shërbimi nuk do të ofrohej më as për ata individë që kishin llogari të hapura.
Ky vendim u mor me argumentin se tashmë tregu i subjekteve private që e ofrojnë këtë shërbim ishte i konsoldiuar dhe kompetitiv. Pjesëmarrja në ankandet e tregut primar bëhet përmes ndërmjetësve të licencuar financiarë, që janë zakonisht bankat tregtare. Aktualisht, në Shqipëri ekzistojnë 11 shoqëri komisionere të licencuara për investimin në tituj, kryesisht banka tregtare.
Vendimi i Bankës së Shqipërisë për të shtyrë duket se ka synim që të nxisë konkurrencën e produkteve në tregun financiar dhe lehtësimin e pjesëmarrjes së individëve në ankandet e tregut primar të bonove të thesarit. Pas nisjes së normalizimit monetar, yield-et e bonove të thesarit janë rritur me ritme të shpejta, duke i bërë këto instrumente më tërheqëse për investitorët, përfshi këtu edhe individët.
Nga ana tjetër, në muajt e fundit qeveria është përballur shpeshherë me mosplotësim të shumave të kërkuara në ankandet e bonove. Mbyllja e sporteleve për këtë shërbim mund të jetë gjykuar si një faktor kufizues për pjesëmarrjen e individëve në ankande, ndaj Banka e Shqipërisë ka bërë një hap mbrapa dhe ka vendosur të vazhdojë ta ofrojë shërbimin.
Statistikat e Autoritetit të Mbikëqyrjes Financiare tregojnë se edhe për vitin 2021 investimet e individëve në ankandet e emetimit të titujve të qeverisë kanë shkuar në pjesën më të madhe për bono thesari.
Vitin e kaluar, blerjet e bonove nga individët në tregun primar arritën vlerën e 9.2 miliardë lekëve, me një rritje prej 2.3% krahasuar me një vit më parë. Instrumentet afatshkurtra përbënin rreth 58.5% të investimeve të individëve në titujt e borxhit qeveritar për vitin 2021. Ndërkohë, investimet në obligacione pësuan rënie në vlerën e 6.5 miliardë lekëve, 5.4% më pak krahasuar me vitin 2020./ MONITOR
