Gjiri i Kakomesë, i bllokuar prej afro 22 vitesh, është çliruar paraditen e kësaj të diele (21 qershor 2026) nga vetë banorët e zonës.
Dhjetëra qytetarë, pronarë tokash, banorë të Nivicës dhe Shën Vasilit, si dhe emigrantë të kthyer nga vende të ndryshme, shembën rrethimet dhe barrierat që prej më shumë se dy dekadash kufizonin hyrjen në një nga plazhet më të bukura të bregdetit shqiptar.
Sipas pamjeve të mbërritura në redaksinë e Boldnews.al, shihet se dhjetëra qytetarë, me flamuj në duar, heqin barrierat e vendosura në hyrje të zonës, ndërsa brohorasin për atë që e konsiderojnë rikthimin e pasurisë publike dhe të drejtës së tyre mbi tokat e trashëguara.
Por si nisi historia e Kakomesë
Historia e debatit për Kakomenë nis zyrtarisht më 5 korrik 2004, kur Këshilli i Kontrollit të Territorit të Republikës së Shqipërisë i dha kompanisë “Riviera” sh.p.k. truallin e Kakomesë me qira për 99 vjet.
Në të njëjtën kohë u miratua edhe projekti për ndërtimin e një resorti turistik në bashkëpunim me kompaninë franceze “Club Med”, një investim që premtonte ta kthente zonën në një destinacion elitar turistik.
Por vendimi hasi menjëherë në kundërshtimin e banorëve të Nivicës, të cilët përmes subjektit “Bashkësia e Fshatit Nivicë” pretendonin të drejta pronësie mbi sipërfaqe të konsiderueshme pyjesh dhe kullotash në zonë.
Për vite me radhë, çështja u transferua nga institucionet administrative në dyert e gjykatave. Fillimisht, Agjencia e Kthimit dhe Kompensimit të Pronave rrëzoi kërkesën e banorëve për njohjen e pronësisë. Më pas, edhe Gjykata e Rrethit Gjyqësor Tiranë refuzoi pretendimet e tyre. Megjithatë, konflikti nuk u mbyll kurrë.
Premtimi për një resort 70 milionë euro
Në vitin 2021, Kakomeja u rikthye sërish në qendër të debatit publik.
Biznesmeni Luan Leka, pjesë e grupit të investitorëve të shoqërisë “Riviera Kakome”, deklaroi publikisht se me mbështetjen e bankave ishte pranë nisjes së një investimi prej 70 milionë eurosh në Gjirin e Kakomesë.
Projekti parashikonte ndërtimin e një resorti turistik me pesë yje dhe 375 dhoma, ndërsa investitorët pretendonin se kishin shpenzuar rreth 9 milionë euro vetëm për blerjen e tokës, pa llogaritur kostot e infrastrukturës dhe projekteve. Por resorti nuk u ndërtua kurrë.
Edhe pse kanë kaluar pesë vite nga shpallja e projektit dhe më shumë se dy dekada nga marrja në përdorim e zonës, në Kakome nuk ekziston asnjë investim i tillë. Në vend të hotelit luksoz, aty vijonin të qëndronin portat, rrethimet dhe kufizimet e aksesit për banorët dhe turistët.
Protestat që sollën ‘përmbysjen’
Gjatë muajve të fundit, në disa zona bregdetare të Shqipërisë qytetarët kanë reaguar kundër rrethimeve dhe barrierave të ngritura në plazhe publike. Ky frymëzim duket se arriti edhe në Kakome.
Banorët paralajmëruan protestë masive për rikthimin e aksesit në plazh dhe në tokat që pretendojnë si të tyret. Përballë këtij presioni publik, të premten u hoq porta kryesore e hyrjes. Por protesta e sotme shkoi më tej.
Dhjetëra banorë të Nivicës, Shën Vasilit, emigrantë të kthyer nga jashtë dhe qytetarë të shumtë u mblodhën në Kakome dhe shembën pjesën tjetër të rrethimeve që sipas tyre kishin mbajtur të izoluar zonën për 22 vite. Ata akuzojnë biznesmenin Luan Leka dhe kompaninë “Riviera” se kanë kufizuar aksesin në plazh dhe në pronat e trashëguara të banorëve, duke e kthyer një pasuri natyrore në një territor të mbyllur.
Fundi i një epoke?
Për banorët, shembja e rrethimit përfaqëson fundin e një historie që e konsiderojnë grabitje të një prej zonave më të bukura të Rivierës shqiptare. Pas 22 vitesh konflikt, procese gjyqësore, projekte të parealizuara dhe përplasje me komunitetin, Kakomeja është sot e hapur. Mbetet për t’u parë nëse kjo do të shënojë fundin përfundimtar të betejës për Gjirin e Kakomesë apo vetëm një kapitull të ri në një nga konfliktet më të gjata të pronësisë dhe zhvillimit turistik në Shqipëri.
