Këto ditë, me dhjetëra media në kontinentin e vjetër po raportojnë për skandalin e AKSHI-t dhe Diellës. Nga Gjermania në Austri, Francë e Spanjë po shkruhet për këtë çështje. Edhe gazeta e rëndësishme frankofone ‘L’essentiel’ me bazë në Luksemburg raportoi për këtë skandal
E prezantuar si një revolucion kundër korrupsionit, ministrja virtuale “Diella” tani po shndërrohet në një fiasko në Shqipëri. E lançuar në vitin 2025 nga kryeministri Edi Rama, kjo inteligjencë artificiale kishte për qëllim modernizimin e administratës dhe frenimin e nepotizmit. Por projekti tani po përballet me disa sfida ligjore.
Një ministre e paligjshme?
Menjëherë pas lançimit të tij, opozita ndërmori veprime ligjore. Sipas tyre, Kushtetuta e Shqipërisë përcakton që vetëm qeniet njerëzore mund të jenë pjesë e qeverisë. Ata gjithashtu argumentojnë se një algoritëm nuk mund t’i japë llogari popullit. Vendimi i Gjykatës Kushtetuese pritet së shpejti.
Dyshime për korrupsion
Projekti “Diella” menaxhohet nga agjencia kombëtare dixhitale AKSHI. Megjithatë, drejtoresha dhe zëvendësësja e saj kanë qenë subjekt i një hetimi antikorrupsion që nga dhjetori. Ata dyshohen për dhënien e kontratave publike kompanive të afërta me qeverinë dhe për përdorimin e kërcënimeve dhe frikësimeve kundër konkurrentëve. Sipas hetuesve, janë përvetësuar disa milion euro.
Padi edhe nga aktorja që i ka dhënë imazhin
Një problem tjetër: Aktorja Anila Bisha, fytyra dhe zëri i së cilës shërbyen si bazë për “Diella”, pretendon se nuk e autorizoi kurrë përdorimin e tyre për një “ministër të inteligjencës artificiale”. Sipas avokatit të saj, kontrata e saj mbulonte vetëm një chatbot administrativ dhe ndalonte çdo shfrytëzim tjetër komercial ose politik.
Qeveria i hedh poshtë akuzat dhe pohon se projekti mbetet i ligjshëm. Pavarësisht polemikave, kryeministri Edi Rama nuk duket i gatshëm të braktisë ministren e tij ambicioze virtuale.
