Nga Boldnews.al
Gjashtë nga shtatë gjyqtarët kushtetues që ishin në detyrë në janar 2026, deklarojnë se Rusia e ka shpallur Shqipërinë “vend armiqësor” dhe për këtë arsye vendi ynë nuk duhet të ekstradojë shtetasit rus të kërkuar nga vendi i tyre për krime të ndryshme.
Në 14 janar 2026, Gjykata Kushtetuese vendosi të pranojë kërkesën e shtetasit rus, Igor Kukunov, për të mos u ekstraduar drejt Rusisë, duke analizuar se atje nuk respektohen të drejtat thelbësore të njeriut.
Vendimi nuk ka efekt mbi vetë Kukunov, i cili është ekstraduar në 30 tetor 2024, pak orë se Kushtetuesja të pezullonte ekstradimin e tij.
Por, vendimi ka efekte mbi çdo rast tjetër, kur shtetasit rus të kërkuar nga Interpol Moska mund të arrestohen në Shqipëri. Një vendim, i cili e shndërron realisht vendin tonë në një “parajsë për kriminelët” rusë dhe mund të përbëjë një rrezik serioz për sigurinë kombëtare të Shqipërisë, një vend anëtar i NATO-s.
Arrestimi dhe ekstradimi
Igor Kukunov u arrestua në Gusht të vitit 2023 në pikën kufitare të Muriqanit në Shkodër, pasi ishte shpallur në kërkim nga autoritetet ruse, i akuzuar për veprën penale të “Marrja e një pozicioni më të lartë në hierarkinë penale”, një akuzë e ngjashme me “përfshirje në organizatë kriminale” sipas Kodit Penal Shqiptar.
Në vijim, gjykata e shkallës së parë, në Shkodër, e më tej Gjykata e Apelit dhe, në fund, në 24 shtator 2024, Gjykata e Lartë, vendosën lejimin e ekstradimit të tij drejt Rusisë.
Përfaqësuesit e tij ligjorë bën një kërkesë në Gjykatën Kushtetuese për pezullimin e ekstradimit. Gjyqtarët kushtetues, në 30 tetor 2024, ora 17.15, vendosën të pezullojnë ekstradimin, deri sa të shqyrtonin në themel pretendimet e Kukunov për të mos e ekstraduar.
Por, për një mungesë koordinimi, Ministria e Drejtësisë kishte lejuar ekstradimin e tij vetëm një orë përpara se Kushtetuesja të miratonte pezullimin e procedurës. Igor Kukonov u nis drejt Rusisë, i shoqëruar nga agjentët e Interpol Moska.
Megjithatë, përfaqësuesit ligjorë të tij vijuan betejën ligjore në Gjykatën Kushtetuese shqiptare. Ata pretenduan se jeta e klientit të tyre, Kukonov, në burgjet ruse rrezikohej, për shkak se në atë vend nuk respektohen të drejtat e njeriut.
Për të argumentuar kërkesat e tyre, mbrojtësit e Igor Kukunov paraqitën para Gjykatës Kushtetuese disa raporte ndërkombëtare, përfshirë “Human Right Watch” dhe “Freedom House”, “Amnisty Internationa” dhe “Transparency International”, të cilat referojnë “torturën dhe keqtrajtimet e të burgosurve në institucionet penitenciare, mungesën e një gjyqësori të pavarur dhe mosgarantimin e së drejtës për një gjykim të drejtë, shkeljen e të drejtave themelore të njeriut etj”.
Këto parashtrime ishin paraqitur nga avokatët edhe në gjykatën e Apelit dhe në Gjykatën e Lartë. Trupat gjykuese e mëparshme vlerësuan se shteti Rus, në respekt të Konvetën Ndërkombëtare për Ekstradimet, ka dhënë garanci se Kukunov do të trajtohet në burgjet ruse në përputhje me normat ndërkombëtare dhe se Shqipëria, nëpërmjet Ambasadës së saj në Moskë, ka të drejtën që të monitorojë trajtimin e tij.
Gjykata e Lartë është shprehur se autoritetet shqiptare nuk kanë asnjë arsye për të vënë në dyshim garancitë e shtetit Rus.
“Rusia na ka shpallur vend armiqësor”
Gjykata Kushtetuese e ka parë shumë më ndryshe situatën e të drejtave të njeriut në Rusi. Gjashtë gjyqtarë, përfshirë kryetaren Fiona Papajorgji, relatoren Marsida Xhaferllari dhe anëtarët Ilir Toska, Marjana Semini, Gent Ibrahimi dhe Sandër Beci, kanë mbajtur qëndrimin se rusi Kukunov nuk duhej ekstraduar, për shkak të problematikave të theksuara që ka Rusia me trajtimin e të dënuarve.
Në vendimin e miratuar në 14 janar 2026 dhe të zbardhur në 23 shkurt, shumica e Gjykatës Kushtetuese ka vendosur “Konstatimin e cënimit të së drejtës së kërkuesit (Igor Kukunov) për të mos iu nënshtruar trajtimit çnjerëzor dhe/ose degradues, të parashikuar në nenin 25 të Kushtetutës të lidhur me standardin e arsyetimit të vendimeve gjyqësore”.
Gjyqtari Sandër Beci, ndërkohë që ndan mendimin e njëjtë se Rusia është vend që nuk respekton të drejtat e njeriut, është shprehur kundër ekstradimit të Kukunov, vetëm për faktin se Ministria e Drejtësisë ka kryer procedurat pa përfunduar më parë çështja në Kushtetuese.
Ndërkohë, gjyqtarja Sonila Bejtja është gjyqtarja e vetme që ka votuar pro-ekstradimit të rusit Kukonov.
Shumica e gjyqtarëve kushtetues kanë vlerësuar se “ka informacion të mjaftueshëm për problemet sistemike në Federatën Ruse…që kanë të bëjnë me situatën e përkeqësuar dhe të rëndruar në drejtim të respektimit të të drejtave të njeriut në atë vend”.
Gjithashtu, në vendimin e shumicës përmendet si faktor në favor të kërkuesit Igor Kukunov edhe fakti që “në datën 07.03.2022, me një dekret të Këshillit të Ministrave të Federatës Ruse, është shpallur lista e vendeve armiqësore me atë shtet, në të cilën bën pjesë edhe Shqipëria”….pavarësisht se raportet diplomatike mes Shqipërisë dhe Rusisë janë në nivelin e ambasadorëve, pra në nivelin më të lartë të përfaqësimit diplomatik.
Ndërsa gjyqtarja e vetme në pakicë, Bejtja, deklaron se “në ndryshim nga shumica, unë jam e qëndrimit se garancitë e dhëna nga shteti kërkues, Federata Ruse, për garantimin e të drejtave themelore të kërkuesit përbënin garanci të mjaftueshme për gjykatat shqiptare, në kuptim të Konventës për Ekstradimin, për të bërë një vlerësim të pavarur dhe të plotë të pretendimeve për ekzistencën e rreziqeve aktuale në këtë drejtim”.
Përtej Kukunov, parajsa e kriminelëve rusë
Vendimi i Gjykatës Kushtetuese ishte për një individ të vetëm, Igor Kukunov, megjithatë standartet e vendosura prej saj do të përfshijnë çdo rast të ngjashëm, ku shtetas rusë, me rekorde të theksuara kriminale, të kërkuara nga vendi i tyre, mund të gjejë strehim pa asnjë problem në Shqipëri.
Në këtë mënyrë, vendi ynë mund të kthehet në një lloj “parajse” për çdo kriminel rus, mjafton të gjejnë rrugën për të mbërritur deri në Shqipëri.
Vendimi i Gjykatës Kushtetuese për mos-ekstradimin e shtetasve rusë, për shkak të rrezikut të “trajtimit ç’njerëzor”, mund të përbëjë një kërcënim serioz për sigurinë kombëtare shqiptare.
LEXO EDHE:
Rasti Igor Kukunov/ Kushtetuesja e kthen Shqipërinë në “parajsë” për kriminelët rusë
