1,500 të dënuar me vdekje u ekzekutuan në Irani në vitin 2025, sipas një numërimi nga OJQ-ja Iran Human Rights (IHR), që është shifra më e lartë vjetore ekzekutimet që organizata thekson se ka regjistruar në 35 vitet e fundit.
“Ajo për të cilën jemi të sigurt është se numri i ekzekutimeve tejkalon 1.500. Ky është një rekord. Është numri më i lartë i ekzekutimeve të regjistruara ose të raportuara që nga fundi i viteve 1980, pra për më shumë se 35 vjet”, tha për AFP sot Mahmoud Amiri-Moghadam, drejtor i OJQ-së me bazë në Norvegji.
Sipas IHR, më shumë se 700 nga të burgosurit me vdekje të ekzekutuar në vitin 2025 ishin dënuar për vepra penale të lidhura me drogën. Grupet e të drejtave të njeriut akuzojnë Republikën Islamike për kryerjen e ekzekutimeve në nivele gjithnjë e më të larta vitet e fundit, pas protestave në 2022-2023 kundër regjimit iranian dhe më pas luftës 12-ditore të Iranit me Izraelin në qershor.
Sipas Mahmoud Amiri-Moghadam, numri i ekzekutimeve është rritur që kur lëvizja protestuese tronditi Iranin në fund të vitit 2022, pas vdekjes së Mahsa Amini, një grua e re iraniane, e cila vdiq ndërsa ishte në paraburgim policor.
Vdekja e saj, pasi u arrestua për mosmbajtjen e duhur të shamisë së kokës, në shkelje të kodit të rreptë të veshjes së Iranit, shkaktoi një valë zemërimi, në të cilën qindra njerëz u vranë, duke përfshirë dhjetëra anëtarë të forcave të sigurisë.
“Numri i ekzekutimeve po rritet në mënyrë dramatike nga viti në vit. Nga mbi 500 në vitin 2022, shkuam në më shumë se 800 në 2023, pastaj në 975 në 2024, dhe sot jemi në më shumë se 1.500”, theksoi drejtori i organizatës.
Të paktën tre të vdekur në protestat kundër çmimeve të larta. Irani ka përjetuar protesta me kosto të lartë në shumë qytete të vendit për pesë ditë. Përleshjet midis protestuesve dhe forcave të sigurisë rezultuan me tre vdekje sot, sipas mediave lokale, vdekjet e para të raportuara në lidhje me këto protesta.
Kjo lëvizje kundër kostos së lartë të jetesës, megjithatë, në këtë fazë, nuk të kujton protestat në shkallë të gjerë pas vdekjes së Amini. Sipas organizatave të të drejtave të njeriut, përfshirë Amnesty International, Irani ekzekutoi në vitin 2024 më shumë njerëz në botë pas Kinës./Protothema.gr
