Nga Julio Bega
Afera e fundit e Belinda Ballukut nuk është një lajm. Nuk është as thjesht një dosje penale.
Është një “rentgen brutal” i mënyrës se si ndërtohet pushteti, si shpërndahet paraja publike dhe si funksionon korrupsioni në majë të shtetit shqiptar.
Prej ditës kur u publikua thirrja e SPAK për Ballukun dhe statusi i saj si e pandehur, opinioni publik u përqendrua tek detajet pikante të komunikimeve, tek memet, tek frazat vulgare – një teatër absurd që shërben për të fshehur thelbin: “në zemër të kësaj historie ndodhet një nga projektet më të mëdha të dekadës, me një faturë qindra milionë euro dhe me dyshime të qarta për manipulim”.
Por ky teatër nuk është spontan. Është skenar.
Aktorët e skenës
SPAK-u publikon copëza provash që ushqejnë sensacionin, por jo domosdoshmërisht thelbin penal.
Opozitarët e vonuar dalin në podium sapo aroma e gjakut politik shfaqet në ajër, ndonëse kurrë nuk kanë dorëzuar një kallëzim serioz, me firmë.
Media klienteliste mbush ekranet me thashetheme dhe shmang çdo pyetje që prek rrënjët e aferës.
Ky është rituali standard: “kur dosja është e madhe, e zvogëlojnë; kur përgjegjësia është e lartë, e shpërndajnë; kur duhet llogari politike, e kthejnë në telenovelë morale”.
Pse rasti Balluku është shumë më tepër se një “shkelje teknike”
Tuneli i Llogarasë është metafora perfekte e shtetit shqiptar:
në hyrje shihen investimet, propagandat, premtimet;
në brendësi ka errësirë, beton, zhdukje fondesh dhe njerëz që komunikojnë me një gjuhë që nuk përdorin as në filma mafiozë.
Nëse dëgjon me kujdes komunikimet e dala, shqetësimi kryesor nuk është banaliteti i frazave – por *autoriteti absolut* që ministrja ushtron mbi vartësit, mënyra e orientimit, presionit, ndërhyrjes.
Kjo është esenca e korrupsionit administrativ: “vendimmarrje e personalizuar, jo e institucionalizuar”.
Por në vend që të merret me këto dimensione, debati publik është zhytur në nivelin e humorit.
Në vend që të kërkojë llogari për qindra milionë euro, publiku qesh me një frazë vulgare.
Në vend që të kërkojë prova për ndikim të paligjshëm, opozitarët bëjnë selfie nëpër studio.
A është ky fillimi i fundit për aferat e mëdha?
Pak gjasa ka por rasti Balluku mund të jetë momenti ku publiku sheh qartë: “problemi nuk është një ministre. Problemi është modeli i qeverisjes”.
Një model ku çdo ministër është i zëvendësueshëm, por skema e korrupsionit mbetet po ajo.
Nëse këtë herë nuk preket skema, në fund të tunelit nuk do ketë dritë: do ketë vetëm një vrimë të re në buxhet.
