Një grup ekspertësh ka ngritur shqetësime pas publikimit të disa imazheve satelitore të marra nga Planet Labs, që tregojnë punime ndërtimi pranë Qendrës së Kërkimeve Bërthamore Shimon Peres në Negev, afër qytetit izraelit Dimona. Sipas Associated Press, bëhet fjalë për gjurmë që mund të lidhen me një reaktor të ri ose një strukturë për montimin e armëve bërthamore.
Reaktori i Dimonas, i ndërtuar që në vitet ’50, mbetet prej dekadash një nga sekretet më të mëdha të Izraelit. Shteti hebre nuk ka pranuar asnjëherë zyrtarisht se zotëron armë atomike, por besohet të jetë një nga nëntë fuqitë bërthamore në botë, përkrah SHBA-ve, Rusisë, Britanisë së Madhe, Francës, Kinës, Indisë, Pakistanit dhe Koresë së Veriut. Po ashtu, Izraeli është një nga katër shtetet, së bashku me Indinë, Pakistanin dhe Korenë e Veriut, që nuk kanë nënshkruar Traktatin e Mospërhapjes Bërthamore. Sipas Bulletin of Atomic Scientists, në vitin 2022 Izraeli vlerësohej të kishte rreth 90 koka bërthamore.
mazhet e 5 korrikut tregojnë ndërtime të reja pranë reaktorit.
“Ka shumë gjasa të jetë një tjetër reaktor, gjykimi mbetet i tërthortë, por kjo është natyra e çështjes”, tha Jeffrey Lewis, ekspert.
Ndërkohë, disa specialistë të tjerë sugjerojnë se mund të bëhet fjalë për një reaktor me ujë të rëndë, i përdorur për prodhimin e plutoniumit, ose për një strukturë të re për montimin e armëve bërthamore.
Çështja vjen në një moment delikat, pas sulmeve ajrore të Izraelit dhe SHBA-ve në qershor mbi objektet bërthamore të Iranit, gjatë asaj që u quajt “lufta e 12 ditëve”, nga frika se Teherani po i përdorte impiantet e pasurimit për zhvillimin e një arme atomike.
