Gjigantët e teknologjisë Nvidia dhe AMD kanë nënshkruar një marrëveshje të pazakontë me qeverinë amerikane, duke pranuar të paguajnë 15% të të ardhurave nga shitjet e çipave të inteligjencës artificiale (AI) në Kinë, në këmbim të licencave të eksportit.
Marrëveshja vjen pas ndalimit të eksportit të çipave të avancuar drejt Kinës, vendosur nga administrata e Presidentit Donald Trump në prill të këtij viti, për arsye të sigurisë kombëtare. Çipet H20 të Nvidia dhe MI308 të AMD u zhvilluan posaçërisht për tregun kinez, pas kufizimeve të mëparshme të vendosura nga administrata Biden në vitin 2023.
Detajet e marrëveshjes
Sipas burimeve të afërta me negociatat, Nvidia do të paguajë 15% të të ardhurave nga shitjet e çipit H20 në Kinë. AMD do të bëjë të njëjtën gjë për çipin MI308.
Marrëveshja u arrit pas lobimit intensiv të CEO-së së Nvidia, cili u takua me Presidentin Trump javën e kaluar.
Reagimet
Ekspertë të sigurisë kanë shprehur shqetësime serioze, duke paralajmëruar se çipet mund të përdoren nga ushtria kineze për zhvillimin e armëve autonome dhe sistemeve të avancuara të mbikëqyrjes. Kritikët e kanë cilësuar marrëveshjen si një “shantazh” dhe e kanë krahasuar me një taksë eksporti — praktikë që ndalohet nga Kushtetuta e SHBA.
Kongresmeni demokrat Jake Auchincloss reagoi ashpër, duke deklaruar: “Tani qeveria amerikane ka motiv financiar për të shitur AI në Kinë? Më tmerron të mendoj si do duket një marrëveshje për TikTok.”
Impakti global
Analistët e tregut e shohin marrëveshjen si një përpjekje për të balancuar interesat e sigurisë kombëtare me nevojën për konkurrencë globale të kompanive amerikane. Megjithatë, paralajmërohet se ky precedent mund të dobësojë pozicionin e SHBA-së në negociatat ndërkombëtare për kontrollet e eksportit.
Në të njëjtën kohë, disa nga kompanitë më të mëdha të teknologjisë kanë njoftuar investime të mëdha në SHBA:
Apple ka premtuar investime prej $600 miliardë në vend. Micron Technology do të investojë $200 miliardë për ndërtimin e një fabrike të re në Idaho.
Nvidia ka njoftuar ndërtimin e serverëve AI dhe superkompjuterëve tërësisht të prodhuar në SHBA, me vlerë deri në $500 miliardë.
Marrëveshja mes Nvidia, AMD dhe qeverisë amerikane pritet të ndikojë ndjeshëm në dinamikat e tregtisë teknologjike globale dhe në marrëdhëniet SHBA-Kinë, në një kohë kur tensionet tregtare mes dy vendeve po shfaqin shenja zbutjeje.
