Agjencia amerikane Bloomberg i ka kushtuar një artikull të zgjeruar aksioneve të fundit të qeverisë shqiptare për shembjen e ndërtimeve pa leje, duke theksuar planet ambicioze të Kryeministrit Edi Rama dhe zemërimin në rritje të qytetarëve, sidomos në zonat veriore të vendit.
Sipas Bloomberg, Rama po ndjek një plan për të shembur deri në gjysmë milioni ndërtime, përfshirë kioska, bare plazhi dhe objekte të tjera që, sipas qeverisë, janë ngritur në mënyrë të paligjshme. Aksioni ka nisur në qytete si Tirana dhe Vlora, por është përqendruar fort edhe në fshatin turistik të Thethit, ku janë prishur afro 100 ndërtesa duke ndezur protesta të ashpra të banorëve.
Artikulli nënvizon se banorët e Thethit e akuzojnë Ramën për shkatërrim të turizmit vendas, një sektor që përbën rreth 20% të Prodhimit të Brendshëm Bruto të vendit. Shumë prej tyre pretendojnë se kanë investuar kursimet e jetës në këto ndërtesa, të cilat tani po rrënohen pa një proces të drejtë dhe të barabartë.
Bloomberg thekson gjithashtu se qeveria ka angazhuar tetë ekipe arkitektësh për të vendosur se cilat ndërtesa do të shemben dhe cilat do të legalizohen retroaktivisht, një vendimmarrje që ka ngjallur dyshime për trajtim të pabarabartë dhe selektiv. Kritikët e akuzojnë qeverinë për përdorim të standarteve të dyfishta dhe për sulme politike të maskuara si aksione ligjore.
Artikulli i Bloomberg
Kryeministri shqiptar Edi Rama po vazhdon me planet e debatueshme për të shembur gati gjysmë milioni ndërtime pa leje në të gjithë vendin, pavarësisht zemërimit në rritje të banorëve vendas, të cilët e akuzojnë për sabotim të industrisë së lulëzuar të turizmit.
Skuadrat e prishjes po pastrojnë kioskat, zgjatimet në trotuar dhe ambientet e jashtme të kafeneve në kryeqytetin Tiranë. Në qytetin bregdetar mesdhetar të Vlorës, po hiqen kasolle druri dhe bare plazhi. Ndërsa në fshatin alpin verior të Thethit, buldozerët kanë shembur tashmë gati 100 ndërtime.
Tetë ekipe arkitektësh janë shpërndarë nëpër gjithë vendin me 2.4 milionë banorë. Ata do të vendosin cilat ndërtesa duhet të prishen dhe cilat kualifikohen për legalizim retroaktiv. Ndërkohë, më shumë se 18 drejtorë bashkiakë, si dhe disa drejtues komisariatesh policie, janë shkarkuar nga qeveria për mosveprim ndaj ndërtimeve të paligjshme më herët.
Kundërshtarët e planit thonë se kanë shpenzuar kursimet e jetës në prona për turizëm sektor që përbën rreth 20% të Prodhimit të Brendshëm Bruto dhe akuzojnë qeverinë për veprime të pabarabarta, gjë që ajo e mohon.
Zemërimi është veçanërisht i fortë në veri, ku vlerësimet për Ramën janë më të ulëta krahasuar me rivalin e tij kryesor, ish-kryeministrin 80-vjeçar Sali Berisha. Gjatë protestave në Theth javën e kaluar, banorët ngritën bllokada rrugore dhe hodhën koktej molotovi ndaj inspektorëve dhe policisë, sipas raportimeve lokale.
Pasojat e qasjes së lehtë ndaj ndërtimeve u bënë të dukshme në vitin 2019, kur tërmeti më vdekjeprurës në historinë e Shqipërisë vrau 51 persona, plagosi 3,000 të tjerë dhe shkaktoi dëme të mëdha materiale. Kostoja për të riparuar mbi 14,000 prona u vlerësua rreth 1 miliard euro (1.2 miliard dollarë). Prokurorët lëshuan urdhër-arreste për inxhinierë, ndërtues dhe zyrtarë të dyshuar për shkelje të standardeve të sigurisë.
