Gjatë vitit 2024 janë regjistruar 22.102 vdekje në Shqipëri, duke shënuar një rritje prej 3,8% krahasuar me vitin paraardhës, kur numëroheshin 21.286 humbje jete.
Sipas të dhënave të INSTAT
- 97% e vdekjeve u shkaktuan nga shkaqe natyrale, një rritje e lehtë prej 0,4 pikë përqindjeje në krahasim me vitin 2023.
- 1,9% e vdekjeve ishin pasojë e aksidenteve, me një ulje prej 0,5 pikë përqindjeje.
- 0,9% u regjistruan si vetëvrasje, në rritje nga 0,8% një vit më parë.
- 0,2% u shkaktuan nga vrasje, duke mbetur në të njëjtat nivele me vitin 2023.
Zemra, shkaktari kryesor i vdekjeve
Sëmundjet e aparatit të qarkullimit të gjakut mbeten shkaku kryesor i vdekshmërisë në vend, duke zënë 52,9% të totalit të vdekjeve. Brenda këtij grupi, sëmundjet kronike të zemrës ishin më të përhapurat (39,1%), të ndjekura nga sëmundjet ishemike të zemrës (23,2%) dhe ato të enëve të trurit (20,6%).
Në vend të dytë renditen simptomat dhe sëmundjet e papërcaktuara mirë (21,5%), ku vdekjet nga pleqëria përbëjnë 70,7% të rasteve.
Ndërkohë, tumoret përbëjnë 15,3% të vdekjeve, ku më të shpeshtat janë ato të aparatit tretës (34,6%), të frymëmarrjes (23,9%) dhe urogjenitale (15,1%).
Sipas analizës gjinore:
- Sëmundjet e zemrës janë shkaku kryesor i vdekjeve për të dyja gjinitë.
- Femrat vdesin më shpesh nga simptoma të papërcaktuara mirë, ndërsa tumoret prekin më tepër meshkujt.
Më pak vdekje foshnjore
Një lajm pozitiv vjen nga treguesi i vdekshmërisë foshnjore, i cili ka shënuar një ulje të ndjeshme. Gjatë vitit 2024 janë regjistruar 110 vdekje foshnjore, nga 144 në vitin 2023. Norma e vdekshmërisë ra në 4,7 për 1.000 lindje të gjalla, nga 6,1 në vitin pararendës.
Vdekshmëria sipas moshës
- Tek fëmijët dhe të rinjtë (0–19 vjeç), shkaku kryesor janë sëmundjet në periudhën rreth lindjes (30,8%) dhe ato të aparatit të qarkullimit të gjakut (26,2%).
- Për moshën 20–44 vjeç, më të shpeshta janë dëmtimet traumatike dhe helmimet (28,0%) dhe sërish sëmundjet kardiovaskulare (32,7%).
Ndërkohë vetëvrasjet kanë shënuar rritje nga 0.85 në vitin 2023 kanë shkuar në 0.9% për vitin 2024.
