Disa njerëz e quajnë ftohje e pezmatuar disa të tjerë i referohen si ethe. Virusi herpes simplex (HSV) është shkaku i kësaj gjendje kronike të bezdisshme dhe shpesh të dhimbshme.
Pezmatimet (lezionet) me herpes zakonisht zgjasin një javë deri në 10 ditë. Ato më shpesh shfaqen në buzë, gjuhë, në pjesën e sipërme të gojës ose tek mishrat e dhëmbëve.
Ato fillimisht shfaqen si flluska të mbushura me lëng që shpërthejnë (këputen) pas një ose 2 dite. Plagët do të rrjedhin lëngun që ka virusin. Pas disa ditësh, plagët do të formojnë kore. Virusi është shumë ngjitës dhe mund të përhapet nga kontakti lëkurë me lëkurë, si puthja.
Çfarë e shkakton infeksionin e gojës HSV?
Virusi transmetohet përmes kontaktit të drejtpërdrejtë lëkurë me lëkurë me një person që është bartës i virusit. Shumica e personave që preken nga herpesi oral janë infektuar gjatë fëmijërisë ose si të rinj përmes kontakteve joseksuale me pështymën e infektuar.
Virusi mund të transmetohet përmes puthjes, prekjes së lëkurës së një personi të infektuar, ose përdorimit të përbashkët të objekteve të kontaminuara, si balsami për buzë, enët e ngrënies apo briskët.
Dy format më të zakonshme të virusit janë:
Virusi herpes simplex i tipit 1 (HSV-1). HSV-1 është më shpesh i lidhur me infeksionet e gojës.
Virusi herpes simplex i tipit 2 (HSV-2). Ky lloj lidhet më shpesh me infeksionet e herpesit gjenital.
Të kesh një herpes në buzë nuk do të thotë se ke një infeksion seksualisht të transmetueshëm (IST). Megjithatë, të dy llojet e virusit HSV mund të infektojnë si gojën ashtu edhe organet gjenitale.
Pasi të infektohet, një person do të mbetet bartës i virusit herpes simplex për gjithë jetën. Kur virusi nuk është aktiv, ai qëndron në gjendje të fjetur në një grup qelizash nervore. Disa persona nuk shfaqin kurrë simptoma, ndërsa të tjerë përjetojnë shpërthime periodike të infeksioneve.
Nuk është ende e qartë se çfarë e nxit rikthimin e virusit, por faktorët e mëposhtëm mund të luajnë një rol:
Ekspozimi i gjatë ose intensiv në rrezet e diellit;
Një ethe e fundit;
Stresi emocional;
Menstruacionet;
Kirurgjia;
Lëndim fizik.
Cilat janë simptomat e një infeksioni HSV në gojë?
Infeksioni fillestar (primar) i virusit herpes simplex oral është shpesh më i rëndë. Ai mund të shkaktojë simptoma të forta të ngjashme me gripin, nyje limfatike të fryra dhe dhimbje koke. Megjithatë, disa persona nuk shfaqin asnjë simptomë. Gjatë infeksionit fillestar, flluska mund të shfaqen në dhe përreth buzëve, si dhe në të gjithë zgavrën e gojës.
Infeksionet e përsëritura zakonisht janë shumë më të lehta, dhe flluskat shpërthejnë shpesh në skajet e buzëve. Disa persona nuk përjetojnë më shpërthime pas infeksionit fillestar. Simptomat më të zakonshme të një infeksioni të përsëritur të HSV oral përfshijnë:
Skuqje fillestare, ënjtje, nxehtësi dhe dhimbje ose kruajtje në zonën ku do të shpërthejë infeksioni;
Flluska të dhimbshme të mbushura me lëng mund të shfaqen në buzë ose poshtë hundës. Këto flluska dhe lëngu që ato përmbajnë janë shumë ngjitës;
Flluskat çahen, lëshojnë lëng dhe shndërrohen në plagë;
Pas rreth 4 deri në 6 ditë, plagët fillojnë të krijojnë kore dhe të shërohen.
Si t’i trajtoni këto ethe
Trajtimi i tyre varet nga simptomat, mosha dhe shëndeti i përgjithshëm i personit, por gjithashtu varet nga sa e rëndë është gjendja.
Por çfarë mund të bëni është që ta mbani zonën e infektuar të pastër dhe të thatë, trajtojeni me antibiotikë çdo infeksion të dytë bakterial, përdorni kremra antivirale, përdorni medikamente antivirale orale.
