Presidenti amerikan Donald Trump tregoi të shtunën se ai kishte folur me mbretin e Jordanisë për ndërtimin e mundshëm të banesave dhe zhvendosjen e më shumë se 1 milion palestinezëve nga Gaza në vendet fqinje, një propozim i jashtëzakonshëm nga një president në detyrë i SHBA.
Trump tha se i kërkoi Abdullah II të Jordanisë, një partner kyç i SHBA-së në rajon, të pranonte më shumë palestinezë në një telefonatë të shtunën. “Unë i thashë atij se do të doja që ju të merrnit më shumë, sepse po shikoj të gjithë Rripin e Gazës tani dhe është një rrëmujë, është një rrëmujë e vërtetë,” u tha ai gazetarëve në bordin e Air Force One.
Agjencia shtetërore e lajmeve e Jordanisë Petra raportoi thirrjen e Trump, por nuk përmendi zhvendosjen e palestinezëve. Sipas OKB-së, mbretëria tashmë është vendbanimi i më shumë se 2.39 milionë refugjatëve palestinezë të regjistruar.
Trump tha se do të dëshironte që edhe Jordania edhe Egjipti – që kufizohet me enklavën e shkatërruar – të strehojnë njerëz dhe se do të fliste me presidentin egjiptian Abdel Fattah el-Sisi për këtë çështje të dielën. “Ju po flisni për një milion e gjysmë njerëz dhe ne thjesht e pastrojmë të gjithë këtë gjë”, tha Trump, duke shtuar se ka pasur konflikte shekullore në rajon.
Ai vazhdoi: “Nuk e di, diçka duhet të ndodhë, por Gaza tani për tani është thjesht rrënojë. Pothuajse gjithçka është shkatërruar dhe njerëzit po vdesin atje, kështu që unë preferoj të përfshihem me disa nga kombet arabe dhe të ndërtoj banesa në një vend tjetër ku mendoj se ata mund të jetojnë në paqe për një ndryshim të jetës së tyre”
Presidenti, një ish-zhvillues pronash, tha se strehimi i mundshëm “mund të jetë i përkohshëm” ose “mund të jetë afatgjatë”. Amit Segal, një analist në rrjetin izraelit Channel 12 Neës, citoi zyrtarët izraelitë dhe raportoi se masa nuk ishte “një lapsus, por pjesë e një lëvizjeje shumë më të gjerë nga sa duket, e koordinuar me Izraelin”. Një burim i njohur me çështjen konfirmoi raportimin për CNN, por nuk dha detaje të mëtejshme. CNN i ka kontaktuar Departamentit Amerikan të Shtetit për koment.
Përveç vrasjes së dhjetëra mijëra njerëzve, lufta 15-mujore midis Izraelit dhe Hamasit e ka kthyer pjesën më të madhe të Gazës në gërmadha. Sulmet ajrore izraelite kanë dëmtuar ose shkatërruar rreth 60 për qind të ndërtesave, duke përfshirë shkollat dhe spitalet, dhe rreth 92 për qind të shtëpive, sipas OKB-së. Përafërsisht 90% e banorëve të Gazës janë zhvendosur dhe shumë banorë janë detyruar të lëvizin vazhdimisht, disa më shumë se 10 herë, sipas OKB-së.
Komentet e Trump duket se janë ndryshe nga që ka propaganduar prej dekadash Uashingtoni, teksa politika e jashtme e SHBA-së ka theksuar prej kohësh një zgjidhje me dy shtete për Izraelin dhe Palestinën. Ka kohë që ekziston një frikë në rajon se Izraeli dëshiron t’i shtyjë palestinezët nga Gaza në vendet fqinje – një premisë që Izraeli e refuzon, por që mbështetet nga fraksionet e ekstremit të djathtë të koalicionit të tij qeverisës.
El-Sisi kritikoi lëvizjen e Izraelit për të evakuuar më shumë se një milion banorë nga Gaza veriore në tetor 2023, duke e karakterizuar atë si pjesë të një plani më të madh për të pastruar të gjithë zonën nga palestinezët. “Zhvendosja ose dëbimi i palestinezëve nga Rripi (Gaza) në Egjipt thjesht do të thotë se do të ndodhë gjithashtu një situatë e ngjashme – domethënë dëbimi i palestinezëve nga Bregu Perëndimor në Jordani”, tha Sisi, duke shtuar se nuk do të kishte asnjë kuptim duke diskutuar për një shtet palestinez, pasi “toka do të jetë atje, por njerëzit jo”.
Në të njëjtën kohë, Mbreti Abdullah e quajti idenë e lëvizjes së më shumë refugjatëve palestinezë në Jordani ose Egjipt si një “vijë të kuqe”. Bassem Naim, një zyrtar i lartë i Hamasit, tha se palestinezët “nuk do të pranojnë asnjë propozim apo zgjidhje” nga Trump për t’u larguar nga atdheu i tyre, edhe nëse ata janë “në dukje me qëllime të mira nën maskën e rindërtimit”. Dr. Mustafa Barghouti, një politikan i pavarur palestinez, tha se ai “i hodhi poshtë plotësisht” komentet e Trump.
“Ajo që pushtimi ka dështuar të arrijë përmes bombardimeve të tij kriminale dhe gjenocidit në Gaza nuk do të zbatohet përmes presioneve politike,” tha Barghouti në një deklaratë, duke shtuar “Konspiracioni i spastrimit etnik nuk do të ketë sukses në Gaza apo Bregun Perëndimor”.
Ka rreth 5.9 milionë refugjatë palestinezë në mbarë botën, shumica e tyre pasardhës të njerëzve që u larguan me krijimin e Izraelit në 1948. Me marrjen e detyrës këtë javë, Trump anuloi sanksionet e kohës së Bidenit kundër kolonëve izraelitë që konsideroheshin përgjegjës për dhunën vdekjeprurëse në Bregun Perëndimor të pushtuar, në një lëvizje të mirëpritur nga ministri i financave i Izraelit, Bezalel Smotrich, i cili ka argumentuar fuqishëm që Izraeli të rivendosë vendbanimet hebraike në Gaza u braktis me urdhër të Izraelit në 2005.
Smotrich miratoi shpejt komentet e fundit të Trump, duke thënë se “ideja për të ndihmuar (Gazanët) të gjejnë vende të tjera për të filluar një jetë të re dhe më të mirë është një ide e shkëlqyer”.
