Lindja e Mesme është sërish në krizë. Pas shumë vitesh, Netanyahu rihapi frontin me Libanin, duke urdhëruar trupat të sulmonin pozicionet e Hezbollahut, ndërkohë që në të njëjtën kohë armiqësitë në Gaza po vazhdojnë.
Edhe pse ndërkombëtarët po përpiqen tëz zgjidhin krizën duke hartuar vazhdimisht plane të reja, në të njëjtën kohë po forcon Tel Avivin, me paketa ndihme financiare dhe ushtarake.
Tregues i faktit se situata nuk është nën kontroll pa ndërhyrje është se SHBA, BE dhe dhjetë vende të tjera po bëjnë thirrje për një armëpushim të menjëhershëm midis Izraelit dhe Hezbollahut, me Shtëpinë e Bardhë që i qëndron propozimit që kishte bërë.
Në një konferencë, zyrtarë të lartë të administratës Biden e përshkruan propozimin si një “arritje të rëndësishme”, që do të thotë se është një arritje e madhe diplomatike, veçanërisht gjatë përshkallëzimit aktual shpërthyes.
Çfarë përfshin propozimi?
Sipas BBC, propozimi perëndimor i kërkon Izraelit dhe Hezbollahut që të ndalojnë luftimet tani, duke vënë në fuqi një armëpushim 21-ditor, “për të ofruar hapësirë” për bisedime të mëtejshme.
Më pas kërkon një zgjidhje diplomatike në përputhje me Rezolutën 1701 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së – e miratuar për t’i dhënë fund luftës së fundit Izrael-Liban në 2006, e cila nuk u zbatua kurrë siç duhet. Gjithashtu bën thirrje për një marrëveshje armëpushimi në Gaza.
A mund të funksionojë një plan armëpushimi?
Në përgjithësi, shenjat e para nuk janë të mira. Zyra e liderit izraelit Benjamin Netanyahu, ndërsa ai u nis për në Nju Jork për fjalimin e tij në OKB të premten, lëshoi një deklaratë sfiduese duke thënë se ai ende nuk kishte rënë dakord për asgjë. Ai shtoi se kishte urdhëruar ushtrinë izraelite që të vazhdonte luftimet.
Kryeministri libanez Najib Mikati hodhi poshtë raportet se ai kishte nënshkruar armëpushimin e propozuar, duke thënë se ato ishin “krejtësisht të pavërteta”. Në vend të kësaj, deklarata e përbashkët krijon një pozicion kyç për komunitetin ndërkombëtar që të përpiqet të bëjë presion ndaj Izraelit dhe Hezbollahut që të tërhiqen dhe të pushojnë.
E vetmja gjë e sigurt është se në Nju Jork do të bëhet një përpjekje më e madhe para fundit të kësaj jave, ndërsa negociatat pritet të vazhdojnë. Në mënyrë domethënëse, amerikanët, të cilët drejtojnë përpjekjet së bashku me francezët, përdorën fjalët “armëpushim i menjëhershëm”.
Pas 7 tetorit, SHBA për muaj me radhë bllokoi në mënyrë aktive rezolutat e Këshillit të Sigurimit të OKB-së që kërkonin një armëpushim të tillë në Gaza, derisa Presidenti Biden e përdori papritur atë term diplomatik dhe pozicioni i SHBA ndryshoi.
Vihet re se ndër dallimet kryesore të armëpushimit të Gazës është se marrëveshja Izrael-Liban nuk përfshin negociatat e pengjeve, të cilat kanë kontribuar në ngërçin për një marrëveshje të Gazës.
Cilat janë qëllimet e Izraelit dhe Hezbollahut?
Izraeli dëshiron të jetë në gjendje të kthejë 60,000 banorë të zhvendosur nga veriu dhe të ruajë sigurinë atje pa sulmet e përditshme me raketa libaneze.
Hezbollahu po kërkon të ndalojë sulmet izraelite në Liban, ku më shumë se 90,000 njerëz janë zhvendosur gjithashtu nga jugu. Grupi militant shiit do të kërkojë të ruajë dominimin e tij në vend dhe praninë e tij në jug.
Ai do të përpiqet të sigurojë që ngjarjet e përgjakshme të javës së kaluar të mos shkaktojnë më shumë pakënaqësi të brendshme për grupin mes ndarjeve sektare të Libanit.
