Vështirësia për të mësuar një gjuhë të huaj nuk qëndron vetëm në kompleksitetin e saj të qenësishëm. Gjuhët janë komplekse në mënyra të ndryshme dhe arsyeja kryesore që një gjuhë është e vështirë është se ajo është e ndryshme nga gjuha që një njeri flet që nga lindja.
“TheEconomist” në një artikull të fundit ka ndarë gjuhët sipas nivelit të vështirësisë që një anglishtfolës has për t’i mësuar. Departamenti Amerikan i Shtetit i vendos gjuhët që u mëson diplomatëve në katër kategori me vlerësime se sa kohë u duhet për t’i mësuar nga 24 në 88 javë.
Në artikulll thuhet se gjuha shqipe mund të mësohet nga nga anglishtfolësit për 44 javë, që është dhe kategoria e tretë e vështirësisë, nga 4 kategori. Ndërsa gjuhët më të lehta për t’u mësuar janë frëngjisht, italisht, spanjisht etj., ndërkohë që gjuhët më të vështira, që mund të marrin deri në 88 javë për t’u mësuar janë gjuha arabe, japoneze, koreane dhe mandarin.
Çfarë qëndron në themel të vështirësisë së gjuhëve të tilla për një anglishtfolës?
Gjëja e parë që shumë nxënës do të mendojnë është sistemi i shkrimit. Në të vërtetë, asnjë nga gjuhët më të vështira të Departamentit të Shtetit nuk është shkruar me alfabetin latin të përdorur nga shumica e gjuhëve evropiane. Një mënyrë e dytë që gjuhët mund të jenë të vështira është me tinguj dhe dallime që nuk ekzistojnë në gjuhën e nxënësit. Për një anglishtfolës, risitë përfshijnë klikimet e shumë gjuhëve afrikane dhe tingujt nxjerrës (të prodhuar nga një lëshim i papritur i presionit në gojë) në disa gjuhë kaukaziane. Leksiku padyshim gjithashtu ka rëndësi. Shumica e gjuhëve evropiane kanë një paraardhës (të quajtur proto-indo-evropian) dhe kështu fjalët e tyre, gjithashtu, shpesh vijnë në çifte të lidhura. Nëse e dini se uji në spanjisht është agua, është e lehtë të kuptosh acqua italiane dhe ujore angleze. Në fund është edhe gramatika. Shumë njerëz e lidhin gramatikën e ndërlikuar me lista të gjata mbaresash që ndryshojnë sipas përdorimit të një fjale në një fjali.
Fortësia e përgjithshme e një gjuhe mund të shihet si shuma e vështirësisë së sistemit të saj të shkrimit, tingujve, fjalëve dhe gramatikës. Këto vijnë në përmasa të ndryshme: një profesor i kinezishtes e ka quajtur atë si gjuhën më të vështirë që ka mësuar të shkruajë dhe më të lehtën që ka mësuar të flasë.
