Nga Boldnews.al
Në këto ditët e fundit, kur e gjithë vëmendja e opinonit public është përqëndruar tek pasojat tragjike të tërmetit të 26 Nëntorit, Këshilli i Emërimeve në Drejtësi ka vijuar procedurat për përzgjedhjen e Inspektorit të Lartë të Drejtësisë, një institucion që ka përgjegjësi për inspektimin periodik të të gjithë gjyqtarëve dhe prokurorëve të Republikës.
Në një njoftim të datës 27 Nëntor, Këshilli i Emërimeve në Drejtësi (KED), informon se do të mblidhet në datën 2 Dhjetor për të shqyrtuar “gjetjet e deritanishme në procedurën e verifikimit të kandidatëve për vendet vakante”.
Sipas njoftimit, do të shqyrtohen gjetjet për kandidatët: Artur Malaj, Joana Asimi (Qorraj), Klodian Rado, Lindita Troja, Marsida Xhaferllari dhe Sokol Stojani.
Në një procedurë të mëparshme, të përfunduar dy muaj më parë, në 23 Shtator 2019, Këshilli i Emërimeve në Drejtësi ka kryer verifikimet e plota dhe ka lejuar kandidimin për kandidatët; Artur Malaj, Artur Metani, Eris Hysi dhe Marsida Xhaferllari.
Siç konstatohet, lista e verifikimeve që do të shqyrtohen në 2 Dhjetor, përfshin dy emra, për të cilët Këshilli i Emërimeve në Drejtësi ka vendosur më parë se plotësojnë kushtet për të kandiduar-Artur Malaj dhe Marsida Xhaferllari.
Rasti “Malaj”
Rishqyrtimi i rastit të Artur Malajt është i thjeshtë. Gjyqtari i Apelit Administrativ të Tiranës, një ndër kandidatët kryesorë për Kryeinspektor të Drejtësisë, u shkarkua pak javë më parë nga Kolegji i Posaçëm i Apelimit (KPA), i cili rrëzoi vendimin e konfirmimit në detyrë që kishte dhënë shkalla e parë e Vetingut.
Në mbledhjen e datës 2 Dhjetor, pritet që Këshilli i Emërimeve në Drejtësi të vendosë përjashtimin, e detyruar, të gjyqtarit Artur Malaj nga gara.
Ndërkohë që shqyrtimi i rastit “Xhaferllari” ka më shumë interes, për të parë se si do të sillet Këshilli i Emërimeve në Drejtësi, pas përplasjeve të fundit ndërmjet Presidentit Ilir Meta dhe kreut të KED-së, Ardian Dvorani.
Rasti “Xhaferllari”
Juristja Marsida Xhaferllari aplikoi për dy poste-për anëtare të Gjykatës Kushtetuese dhe Inspektor të Lartë të Drejtësisë. Presidenti Ilir Meta e dekretoi në 13 Nëntor Xhaferllarin në postin e anëtares së Gjykatës Kushtetuese.
Por, dekretimi i saj solli një përplasje të Metës me Kuvendin e Shqipërisë, i cili e konsideron emërimin e Xhaferllarit si të nënshkruar jashtë afatit 30-ditor që i jep Kushtetuta Presidentit të Republikës.
Nën frymën e Kuvendit, kryetari i Këshillit të Emërimeve në Drejtësi, Ardian Dvorani, urdhëroi publikimin në Fletore Zyrtare të vendimit të datës 21 Shtator 2019, në të cilin ishte renditur emri i jurists Arta Vorpsi si kandidate me më shumë pikë.
Kushtetuta parashikon që, nëse Presidenti nuk e ushtron mundësinë e tij për të emëruar gjyqtarin Kushtetues brenda 30 ditëve, atëherë emërohet automatikisht kandidati i renditur i pari në listë.
Referuar këtij përcaktimi kushtetues, Kuvendi dhe Ardian Dvorani konsiderojnë Arta Vorpsin si anëtare të Gjykatës Kushtetuese.
Ndërkohë, Presidenti Ilir Meta ka një këndvështrim tërësisht të kundërt. Ai argumentoi publikisht se përse zgjodhi dekretimin e Marsida Xhaferllarit për postin e anëtares së Gjykatës, duke e shoqëruar vendimin e tij edhe me një kallëzim penal kundër Ardian Dvoranit për veprat penale të “shpërdorimit të detyrës” dhe “përvetësimit të postit apo titullit”.
Nën këtë situatë, Këshilli i Emërimeve në Drejtësi i rikthehet sërish emrit të juristes Xhaferllari, por kësaj radhe si kandidate për postin e Inspektorit të Lartë të Drejtësisë.
Këshilli i Emërimeve në Drejtësi, me shumë mundësi, do të vendosë nëse Xhaferllari do të vijojë apo jo garën për Inspektore të Lartë të Drejtësisë.
Në rast se KED vendos që të ndërpresë vijimin e garës së juristes Xhaferllari, megjithëse ajo është kualifikuar për kandidimin për Kryeinspektore të Drejtësisë, atërehër do të thotë që do të pranohet automatisht dekreti i Presidentit Meta për emërimin e saj si anëtare të Gjykatës Kushtetuese.
Por, në rast se KED do të vendosë që Xhaferllari të vijojë garën për Inspektor të Lartë të Drejtësisë, atëherë do të konstatohet se Këshilli i Emërimeve në Drejtësi nuk do të njoh dekretin presidencial.
Variant i dytë, pra mos-njohja e dekretit presidencial, mund të shumëfishoj akoma më tepër përplasjet e Presidenti Ilir Meta, jo vetëm me Dvoranin, por edhe me anëtarët e tjerë të Këshillit të Emërimeve në Drejtësi, të cilët, teorikisht, mund të mos e njohin vendimin e tij.
Inspektori i Lartë i Drejtësisë është një ndër institucionet e reja të parashikuara nga Reforma në Drejtësi. Ky institucion ka për detyrë të kryejë inspektimet periodike të gjyqtarëve dhe prokurorëve të Republikës së Shqipërisë.
Kushtetuta parashikon që Kryeinspektori i Drejtësisë zgjidhet nga Kuvendi, në bazë të një liste prej 5 kandidatësh të hartuar nga Këshilli i Emërimeve në Drejtësi.
KED shpalli në Prill 2019 garën për postin e Inspektorit të Lartë të Drejtësisë. Në përfundim të procedurave, u kualifikuan vetëm 4 kandidatë, një më pak se sa është numri kushtetues për t’u bërë pjesë e garës për Kryeinspektor.
Për këto arsye, Këshilli i Emërimeve në Drejtësi rishpalli sërish garën, në të cilën aplikuan edhe 4 juristë të tjerë. Tashmë, KED pritet që të shqyrtojë këto aplikimet e reja, për të gjetur plotësuar listën prej 5 kandidatësh, sipas përcaktimeve kushtetuese.
