Krimi i organizuar përbën rrezikun më të lartë për sigurinë e brendshme të BE-së. Ky është rezultat i zhvillimit afatgjatë.
Grupet mafioze italiane, shqiptarët e evropianët lindorë si dhe bandat motorike “të jashtëligjshme” janë “lojtarët” kryesorë të krimit në kontinent, thanë zyrtarët në një konferencë të udhëhequr nga agjencia anti-mafia e Italisë dhe agjencia e policisë e BE-së, Europol.
Por grupet aziatike, afrikane dhe amerikano-jugore ishin gjithashtu duke u përfshirë në biznesin e krimit të organizuar prej 110 miliardë euro në vit, ku shumë njerëz punojnë duke bashkëpunuar me njëri-tjetrin. “Aktualisht krimi i organizuar përbën rrezikun më të lartë për sigurinë e brendshme të BE”, tha Jari Liukku, kreu i Qendrës Evropiane të Krimit të Organizuar dhe të Krimit të Europollit, në një konferencë shtypi.
Zyrtarët thanë se krimi i organizuar ishte “në hije” vitet e fundit kur Europa u përball me një valë sulmesh terroriste dhe një krizë të madhe migracioni.
Giuseppe Governale, kreu i Drejtorisë së Hetimeve Anti-Mafia të Italisë, tha se Cosa Nostra siciliane, “Ndrangheta” e Kalabrisë dhe Kamorra Napolitane janë ende “kampionë” të mafies, por shtoi se problemi është bërë më i përhapur. “Ky është një problem evropian,” tha ai.
Autoritetet evropiane po shikojnë që të godasin pastrimin e parave. “Pesha e pastrimit të parave ka një ndikim të madh në shoqëri, të gjithë sektorët janë destabilizuar dhe mund të rrezikojnë ekonominë dhe sigurinë kombëtare”, shtoi ai.
Suedia në veçanti kishte parë një rritje të pashembullt të dhunës, e ngjashme me një “forcë të ulët lufte”, tha zyrtari i lartë i policisë suedeze Jale Poljarevius. Të shtënat fatale ishin rritur nga 15 në vit në 2011 në mbi 40 në vitin 2018, ndërsa në tre muajt e parë të vitit 2019 ka pasur 12 vdekje me armë në 67 shkëmbime – si dhe një të vdekur në 47 shpërthime me granata.
Gjatë viteve të fundit, krimi i organizuar nuk ka ndalur evoluimin. Në të njëjtën kohë, rezultatet e gjurmimit dhe konfiskimit të aseteve janë ende në një nivel jashtëzakonisht të ulët. Raporti i Europol-it “A vazhdon krimi ende?” arriti në përfundimin se nga viti 2012 deri në vitin 2014 vetëm 2.2% nga të ardhurat e vlerësuara të krimit u konfiskuan ose u ngrinë dhe vetëm 1.1% u konfiskuan përfundimisht në të gjithë BE-në.
Grupet e krimit të organizuar shfrytëzojnë këtë boshllëk në burimet e zbatimit të ligjit dhe vazhdimisht kërkojnë mundësi për të zgjeruar operacionet e tyre të paligjshme.
Për të rritur ndikimin operacional duke çmontuar grupet gjithnjë e më shumë kriminale të krimit të organizuar, Europol po zhvillon një model të zhdërvjellët të mbështetjes operacionale, duke u bazuar në përvojën ekzistuese për të lejuar identifikimin e poli-kriminelëve, Targeteve me Vlera të Larta (HVT), tendencave të reja kriminale dhe shpërndarjen e krimit .
Grupet e krimit të organizuar në shekullin 21
Krimi i organizuar që ndikon në BE është mjaft i larmishëm. Ai varion nga grupe të mëdha ‘tradicionale’ tek ato më të vogla dhe rrjete të lira të mbështetura nga kriminelë individualë, të cilët punësohen dhe bashkëpunojnë në mënyrë spontane. Shumë grupe të krimit të organizuar janë shumë fleksibël dhe shfaqin përshtatshmëri të madhe në shpejtësinë me të cilën rregullojnë modin operandi ose modelet e tyre të biznesit për ndryshimet në mjedis.
Aktivitetet e tyre kriminale janë gjithnjë e më komplekse dhe kërkojnë një mori aftësish dhe ekspertize teknike. Grupet e nivelit të lartë të krimit të organizuar përdorin gjithashtu korrupsionin për të infiltruar organizatat e sektorit publik dhe privat, duke u mbështetur në ryshfetin, konfliktet e interesit, tregtinë e ndikimit dhe marrëveshjet e fshehta për të lehtësuar aktivitetet e tyre kriminale.
Qëllimi i konferencës është arritja e bashkëpunimit të avancuar ndërkombëtar të policisë operative nëpërmjet shkëmbimit të informacionit, monitorimit të kriminelëve të nivelit të lartë dhe trajtimit të hetimeve ndërkombëtare.
Rrjeti operativ @ON
Rrjeti operativ @ON forcon bashkëpunimin policor ndërkombëtar në grupet kriminale të stilit mafioz, duke u bërë të mundur që shteteve anëtare të kërkojnë, në koordinim me Europol, vendosjen e hetuesve të specializuar.
Drejtoria Italiane e Hetimeve Anti-Mafia përgatiti projektin dhe u mbështet nga Europol dhe autoritetet nga Belgjika, Franca, Gjermania, Hollanda dhe Spanja. Grupet kryesore kriminale që do të adresohen janë grupet e krimit të organizuar italian të stilit mafioz, rrjetet kriminale euroaziatike dhe shqiptare.
Brenda Rrjetit operativ @ON, projekti ONNET, i financuar nga Komisioni Evropian për 24 muaj, synon të sigurojë mbështetje operacionale me njësitë e specializuara hetimore në shtetet anëtare dhe palë të treta përkatëse të akredituara nga Europol. /BN/
