Turqia dëshiron të investojë rreth 80 miliardë euro në burime të rinovueshme të energjisë dhe 28 miliardë euro në infrastrukturë dhe rrjete në sektorin e energjisë në nëntë vitet e ardhshme. Nga ajo tortë e madhe, kompanitë gjermane duhet të marrin patjetër një pjesë të madhe, sipas Ministres gjermane të Ekonomisë Katherina Reiche (CDU) dhe 30 përfaqësuesve të kompanive të vogla dhe të mëdha nga industria.
Ata shoqëruan ministren në udhëtimin e saj të parë zyrtar në kryeqytetin turk, Ankara. “Turqia nuk është vetëm një partnere e besueshme. Ajo është qartësisht e fokusuar në rritjen në fushën e energjisë”, tha Ministrja Reiche në Ankara.
Ministrja turke sheh mundësi të mëdha
Ministri turk i Tregtisë, Ömer Bolat, vlerësoi partneritetin ekzistues në fushën e energjisë së erës dhe diellit: “Ne besojmë se kjo histori suksesi do të përsëritet shumë herë në vitet e ardhshme dhe do të krijojë mundësi të reja për investitorët dhe kompanitë e teknologjisë në vendet tona”.
Turqia si një qendër energjie
Furnizuesi gjerman i energjisë Uniper dëshiron, sipas drejtorit të saj, Michael Lewis, i cili mbërriti me delegacionin, të hyjë më shumë në shpërndarjen e gazit natyror dhe tregtinë ndërkombëtare të gazit në Turqi.
Frederik Doyé, Drejtor i Evropës në Siemens Energy, sheh mundësi të mëdha në zgjerimin e rrjetit të qëndrueshëm të energjisë së Turqisë dhe shndërrimin e tij në një lidhje Lindje-Perëndim midis Azisë Qendrore dhe Evropës.
Për disa vite me radhë, Turqiae ka pozicionuar veten si një qendër për gazin, naftën dhe energjinë elektrike në rajon, si një lidhje midis Detit të Zi, Lindjes së Mesme dhe Evropës Juglindore.
Rusia është furnizuesi më i madh i gazit për Turqinë
Rreth 40 përqind e gazit natyror ende vjen në Turqi përmes tubacionit të gazit TurkStream nga Rusia. Kjo duhet të ndryshojë, kërkon Bashkimi Evropian nga kandidatja e BE-së, Turqia, për shkak të luftës së Rusisë kundër Ukrainës. Ministri turk i Energjisë, Alparslan Bayraktar, tregoi se Turqia dëshiron të bëhet në parim më e pavarur nga furnizimet ruse me energji.
Ai nuk dha të dhëna specifike dhe nuk përjashtoi projekte të reja me Rusinë. Për Uniper, furnizuesin gjerman të gazit, gazi rus në rrjetin turk është problem. Për të bashkëpunuar plotësisht, Turqia duhet të certifikojë gazin e saj për t’iu përmbajtur sanksioneve të BE-së kundër Rusisë.
Turqia po punon intensivisht në zhvillimin e burimeve të reja, siç është dërgimi i gazit të lëngshëm nga SHBA-ja me anë të cisternave. Përveç kësaj, kompanitë turke kanë filluar të shfrytëzojnë fushën e parë të madhe të gazit të tyre në Detin e Zi. Turqia shfrytëzon tradicionalisht edhe tubacionin e gazit që kalon përmes Ballkanit Perëndimor, Evropës Juglindore dhe Italisë. Sasitë duhet të rriten. Diversifikimi është fjala kyçe për Ministrin Bayraktar.
Bllokada në Gjirin Persik si mësim
Bllokada e Ngushticës së Hormuzitgjatë kohës së luftës për transportet e rëndësishme të naftës dhe gazit tregon se sa e rrezikshme është varësia nga një zinxhir furnizimi, tha Ministri i Energjisë Bayraktar: “Ne si Turqi duam të sigurojmë jo vetëm sigurinë tonë, por edhe sigurinë energjetike në rajon me një konfigurim gjithnjë në rritje të tregut të energjisë. Për këtë, na duhet edhe më shumë lidhshmëri.”
Këto lidhje dhe linja me Lindjen e Mesme, Afrikën e Veriut dhe Evropën mund të ndërtohen edhe nga kompanitë gjermane, tha Bayraktar.
Delegacioni turk në bisedimet në Ankara tha se kriza mbi Ngushticën e Hormuzit mund të jetë një mundësi për Turqinë në afat të mesëm. Qeveria turke dëshiron ta paraqesë vendin e saj si një alternativë të sigurt ndaj Gjirit Persik për investime dhe kapital në energji, një lloj Dubai i dytë në Bosfor.
Fusha e gazit të Qipros mbetet një pikë diskutimi
Mosmarrëveshja me Republikën e Qipros për depozitat e mëdha të gazit nuk ishte po ashtu objekt i bisedimeve në Ankara. Konkretisht, Turqia pretendon pjesë të asaj fushe gazi për gjysmën veriore të ishullit të Qipros, të cilën e ka pushtuar në mënyrë të paligjshme për më shumë se 50 vjet.
Republika e Qipros dhe Bashkimi Evropian i hedhin poshtë kërkesat turke. Qiproja dëshiron të fillojë shfrytëzimin e gazit vitin e ardhshëm dhe ta transportojë atë përmes një tubacioni gazi në Egjipt prej nga do të transportohet më tej me anije.
Turqia do të ishte e kënaqur nëse do ta shfrytëzonte vetë atë fushë gazi dhe ta përfshinte atë në burimet e saj të diversifikuara. Ministri i Energjisë njoftoi disa javë më parë se dëshiron të ndërtojë një tubacion gazi nga Qiproja në një port turk deri në vitin 2028. Nga një këndvështrim thjesht logjistik, transporti i gazit nga Qiproja në rrjetin turk do të kishte kuptim, sepse distanca nga bregu i Qipros deri në portin më të afërt turk është vetëm 75 kilometra.
Greqia dhe Turqia janë konkurrente
Një bashkëpunim më i ngushtë midis Turqisë dhe Greqisë në furnizimin me energji do të ishte i arsyeshëm, por i vështirë për t’u imagjinuar për arsye politike. Në vend të kësaj, të dy vendet po pozicionohen si një qendër energjie në Mesdheun Lindor.
Greqia ka zgjeruar kapacitetin e saj për të marrë gaz natyror (LNG). Kompanitë amerikane shkarkojnë dërgesat e tyre të LNG-së në portet greke, nga ku më pas transportohen në Ballkanin Perëndimor dhe më tej në Evropën Qendrore. Përmirësimi i lidhjes së rrjeteve të energjisë në rajon do të ishte një ide e mirë, sipas një studimi të revistës Internationale Politik.
Nuk dihet nëse Ministrja Katherina Reiche ka prekur në Ankara edhe tema të ndjeshme si mungesa e sundimit të ligjit dhe shtypja e lirisë së medias. Para bisedës, ajo tha vetëm se ka tema të pakëndshme edhe me partnerë të mirë, por se ato nuk duhet të diskutohen publikisht para mikrofonave.
(Deutsche Welle është, meqë ra fjala, drejtpërdrejt e prekur. Një korrespondent po ndiqet penalisht në Ankara për dyshimin se “ka përçmuar Presidentin dhe institucionet turke” dhe “ka përhapur informacione të rreme”. Drejtorja e DW kërkon një pezullim të menjëhershëm të procedurave dhe thekson se kjo tregon se si po synohet që të bëhen të heshtin zërat kritikë.) (DW)
