Elton Qyno
Një nga paisjet elektronike më të sofistikuara dhe inteligjente në botë, tashmë është blerë nga prokuroria e Posaçme SPAK, dhe prej disa muaj një skuadër e BKH-së është duke u trajnuar nga ekspertë të fushës, për vënien e saj në shërbim operacional në teren.
Paisja me shumë funksione si përgjim, lokalizim dhe njëherësh mbledhjen e shumë të dhënave telefonike është “IMSI Catcher” dhe aktualisht ka hyrë në zyrat e SPAK, kundrejt një kontrate afro 1 milion euro që është nënshkruar me një kompani të huaj.
Prezenca e saj në SPAK është mësuar nga gazetari i Syri-t, Elton Qyno, por konfirmimi zyrtar për këtë informacion është bërë dhe nga vetë SPAK, duke pranuar se kjo aparaturë përgjuese është blerë në vitin 2025, duke mos dhënë detaje mbi identitetin e kontraktuesit dhe vlerën reale të çmimit të kësaj paisje.
Në nivel strategjik, SPAK ka siguruar financimin e dy projekteve madhore për forcimin e kapaciteteve operative dhe teknike, konkretisht:
1. Prokurimin e pajisjes “IMSI Catcher”
2. Modernizimin e sistemit të përgjimit përmes përditësimit në versionin më të fundit, rritjes së kapaciteteve të ruajtjes së të dhënave dhe shtimit të modulit për interceptimin e të dhënave IP.
Këto projekte, me vlerë totale 5.1 milionë euro, janë miratuar me vendimin nr. 188 të datës 9 qershor 2025 të Komitetit Ndërinstitucional për Masat Kundër Krimit të Organizuar.
Apartatura “IMSI Catcher” është blerë nga SPAK përmes një procedure tenderuese sekrete, duke e motivuar lidhur me shërbimin për mbrojtjen dhe sigurinë e rendit dhe luftën kundër Krimit të Organizuar.
Kjo paisje që është prodhuar në Izrael, ka shumë funksione operimi për përgjimin e aparateve telefonike dhe aplikacioneve të komunikimit telefonik.
Një paisje e tillë në Shqipëri ka hyrë në kohën kur Ministria e Mbrojtjes drejtohej nga Arben Imami dhe paisja përdorej nga një grup operacional i Shërbimit Informativ Ushtarak.
Më pas një tillë e mori Shërbimi Informativ Shtetëror dhe më vonë një paisje të tillë e bleu dhe Policia e Shtetit, e cila e ka përdorur në dhjetëra raste në operacione për kapjen e personave në kërkim dhe kryerjen e veprimeve hetimore për procedime të ndryshme.
Kjo paisje që përdoret nga Policia e Shtetit del në teren për veprime përgjuese vetëm me autorizim të prokurorit ose me vendim gjykate. “IMSI Catcheri” i policisë u përdor nga SPAK në 13 Dhjetor 2023 edhe për rastin e gjetjes në orët e mesnatës të dy telefonave të gazetarit të Kronikës së Zezë, Elton Qyno. Ky rast u konsiderua shkelje e rëndë dhe u quajt si veprim antikushtetues nga Gjykata Kushtetuese.
Tashmë me këtë paisje SPAK ka ritur ndjeshëm “arsenalin” logjistik të tij, lidhur me paisjet përgjuese që ka në administrim. Njëherësh SPAK synon të fitojë pavarësi absolute me policinë, duke mos kërkuar prej oficerëve të saj të kryejnë përgjime të personave të ndryshëm.
Por tashmë këto veprime i koordinon vetë me oficerët e Byrosë Kombëtare të Hetimit. Por në vijim do vërehet nëse kjo paisje do përdoret vetëm për qëllime hetimi apo edhe jashtë kornizës ligjore të Prokurorisë së Posaçme.
Nga ana tjetër projekti 5.1 milionë euro ka modernizuar dhe qëndrën e përgjimit të SPAK, një qëndër që monitorohet dhe menaxhohet nga kompania “TBS 96” e Artan Xhori.
Ndërkohë në funksion të rritjes së cilësisë dhe shpejtësisë së hetimeve, është përmirësuar infrastruktura teknologjike dhe pajisjet kompjuterike, si dhe janë rritur kapacitetet e Sektorit të Ekspertizës, përmes modernizimit të teknologjive të ekstraktimit dhe analizimit të të dhënave digjitale, investimit në akreditimin e laboratorit të ekspertizës dhe planifikimit për rritjen e numrit të ekspertëve, me qëllim përballimin e volumit në rritje të çështjeve dhe shmangien e vonesave që cenojnë efikasitetin e hetimeve.
Gjithashtu një përbërës thelbësor i këtij procesi, ka qenë edhe investimi në programe dhe licenca të reja që mundësojnë virtualizimin e pajisjeve të sekuestruara, analizimin e të dhënave financiare dhe digjitale në mënyrë të sigurt dhe efektive.
Këto liçenca SPAK i blen përmes dy kompanive “Cellebrite DI Ltd” me bazë në Izrael, e cila është lider në botë në fushën e sigurisë kompjuterike, dhe kompania tjetër “INsig2 d.o.o” me bazë në Zagreb, lider në Ballkan dhe Europë. Të dyja kompanitë paguhen nga SPAK rreth 180 mijë euro, me qëllim kryerjen e ekspertizave mbi telefonat celularë që sekuestron SPAK dhe çdo paisje kompjuterike. /Syri.net
