Shqipëria është vend, ku çudirat janë normalitet dhe nuk çudisin më thuajse askënd. Ndoshta kjo është dhe arsyeja që ato ndodhin çdo ditë.
Pak ditë më parë, në tregun e kumarit ka ndodhur një transaksion i pazakontë. Arena Casino, kazinoja e gjendur në kullën e stadiumit kombëtar Air Albania ndërroi pronar. Çmimi i shitjes së kompanisë ishte zero lek.
Kapitali publikon dokumentat e një transaksioni, që në çdo vend do të kishte ngritur antenat e autoriteteve fiskale për evazion të mundshëm dhe atyre të inteligjencës financiare për rrezikun e pastrimit të parave. Por në Shqipëri, e gjitha ndodh nën hundën e këtyre autoriteteve.
Sipas dokumentave, Albstar e ka shitur kazinonë thjesht duke tërhequr kapitalin e tij në natyrë, ndërkohë që blerësi e ka zëvendësuar kapitalin e shitësit me po me kapital në natyrë.
Hyrje-dalje kapitali, por zero transaksion
Ligji shqiptar për lojrat e fatit i detyron kompanitë që marrin liçencë kazinoje të kenë një kapital minimalisht 1.2 miliardë lekë ose rreth 12.4 milionë euro. Por kjo kërkesë e detyrueshme e ligjit është anashkaluar thuajse nga të gjitha kazinotë e Shqipërisë, përmes marifeteve.
Në qershor të vitit 2021, kompania Albastar themeloi shoqërinë Space+, e cila është mbajtësja e liçencës së kazinosë që gjendet tek stadiumi. Por nuk kishte para për kapital. Megjithatë ky problem u zgjidh kollaj.
Një muaj para se të merrte liçenën, shoqëria Albstar iu drejtua gjykatës për caktimin e një eksperti vlerësues të pasurive të paluajtshme, për të vlerësuar një tokë që ajo kishte në Zharrës të Fierit. Gjykata caktoi si eksperte, Elvira Lamen.
Prona në Zharrës konsistonte në një sipërfaqe toke bujqësore prej rreth 12.5 hektarësh, një pjesë e madhe e së cilës e degraduar pasi përdorej nga Albstar si gurore.
E megjithatë zonja Lame përpiloi një raport vlerësimi duke e vlerësuar pronën me 85 euro për metër katrorë, që çuditërisht e çonin vlerën totale të saj në 1.28 miliardë lekë ose rreth 13 milionë euro. Saktësisht aq sa duheshin për të marrë liçencën, ndonëse vet Albstar e kishte blerë vetëm për 420 mijë euro.
Kjo ishte prona që Albstar vendosi si kapital për të plotësuar kërkesën e ligjit, që detyronte shoqëritë e kazinove të kishin kapital 1.2 miliardë lekë.
Albstar e mbajti për më shumë se 4 vjet kazinonë. Në vitin 2023, Space+ fitoi 760 mijë euro pas taksave, ndërsa vitin e kaluar fitimi neto i kazinosë kërceu në 1.75 milionë euro. Por një javë më parë, Albstar vendosi ta shesë me zero lekë këtë aktivitet fitimprurës.
“Shoqëria do të zmadhojë kapitalin e saj nëpërmjet emetimit të aksioneve të reja, që do të nënshkruhen nga aksionari i ri, shoqëria GLG Investment Sh.p.k., dhe njëkohësisht do të zvogëlojë kapitalin e saj duke anuluar aksionet e aksionarit ekzistues Alb-Star Sh.p.k., dhe duke i kthyer atij e kontributin e paguar në kapitalin e Shoqërisë. Gjatë këtij procesi kapitali i shoqërisë Space+ Sh.a. nuk do të bjerë në asnjë moment nën vlerën minimale prej 1.200.000.000 lekë sipas sipas kërkesave të Ligjit nr. 155/2015 “Për lojërat e fatit në Republikën e Shqipërisë,” thuhet në kontratën e shitjes.
Pra blerësi nuk ka paguar asnjë qindarkë për të blerë kazinonë. Po ashtu shitësi nuk ka marrë asnjë qindarkë për ta shitur atë. Ajo që ka ndodhur është që Albstar thjesht ka tërhequr tokën e Zharrëzës nga kapitali i shoqërisë Space+ dhe është larguar duke ja lënë atë blerësit GLG Investment, i cili po dhe ky ka një marifet të ngjashëm me kapitalin.
Shmangie taksash?
Formalisht, ky është një transaksion që nuk ndalohet shprehimisht nga legjislacioni fiskal. Por kur një kazino në mes të Tiranës shitet përmes një transaksioni me kaq marifete, kjo normalisht do të duhet të kishte ngritur antenat e Tatimeve dhe Agjencisë për Parandalimin e Pastrimit të Parave.
Por transaksioni është miratuar nga strukturat e shtetit, përfshirë Autoritetin e Mbikqyrjes së Lojrave të Fatit. Arsyet lidhen me njerëzit që qëndrojnë pas blerjes së kazinosë.
Ndonëse formalisht pronari i kompanisë blerëse GLG Investment është një shoqëri e regjistruar në Wyoming të SHBA-ve me pronar sekret, gjurmët e aksionerëve të saj gjenden në emrin e vet kompanisë GLG. Një akronim, dy shkronjat e para të të cilit përkojnë më inicialet e Gerti Lumanit, njeriu që e ka themeluar GLG-në.
Por fijet e saj vijojnë në Troy të Michiganit, aty ku zoti Lumani hyri në rrethin e duhur shoqëror. Dhe ndërsa Tatimet në Shqipëri ndjekin me zell qytetarët që shesin qumësht dhe gjizë rrugëve, një kazino në mes të Tiranës shitet me zero lekë./kapitali.al
