Papa Leo XIV e konsideron menaxhimin e inteligjencës artificiale (IA) si një çështje vendimtare për të ardhmen e njerëzimit. Në enciklikën e tij të parë, ai paralajmëron kundër dehumanizimit të shkaktuar nga keqpërdorimi i teknologjive digjitale dhe bën thirrje për mbikëqyrje më të madhe shoqërore të IA. Papa kritikon ashpër faktin se disa kompani që operojnë në shkallë globale kontrollojnë elementë thelbësorë të kësaj teknologjie, ai flet edhe për rrezikun e një “kolonializmi të ri”.
Enciklika e parë e pontifikatit të një Pape të ri shpesh shihet si një lloj deklaratë e parimeve të qeverisjes për mandatin e tij. Këto “qarkore”- ky është kuptimi fjalë për fjalë – synojnë të ofrojnë një busull morale për besimtarët në të gjithë botën. Traktati, që përfshin afërsisht 100 faqe, titullohet *Magnifica Humanitas* (Njerëzimi Madhështor).
Në të, udhëheqësi i 1.4 miliardë katolikëve në mbarë botën paralajmëron për rreziqet e shumta që paraqet inteligjenca artificiale për bashkëjetesën njerëzore. Ai bën thirrje për udhëzime të rrepta në lidhje me përdorimin e saj.
Kritikë për fuqinë e miliarderëve të teknologjisë
“Grupe të vogla, por me ndikim të lartë, mund të drejtojnë informacionin dhe konsumin, të formësojnë proceset demokratike dhe të ndikojnë në dinamikën ekonomike”, shkruan Papa. Prandaj, është “e domosdoshme që përdorimi i inteligjencës artificiale – veçanërisht kur bëhet fjalë për të mirat publike dhe të drejtat themelore – të shoqërohet me kritere të qarta dhe mbrojtje efektive”.
Pronësia e të dhënave të përdoruesve duhet gjithashtu të rregullohet. Papa thekson në disa raste se inteligjenca artificiale duhet të udhëhiqet nga vlerat dhe morali njerëzor. Megjithatë, kjo nuk ka dobi “nëse ky moral përcaktohet nga një pakicë e zgjedhur”. Në shumë raste, kjo interpretohet si një kritikë ndaj miliarderëve të teknologjisë amerikane.
Papa është veçanërisht kritik në lidhje me efektet e inteligjencës artificiale në konflikt. Me sistemet autonome të armëve të bazuara në inteligjencën artificiale, lufta është bërë përsëri “më e zbatueshme” në epokën moderne. Megjithatë, vendimet në lidhje me jetën dhe vdekjen nuk duhet të lihen në asnjë rrethanë në duart e makinave. Teksti thotë – fjalë për fjalë: “Prandaj, nuk është e lejueshme t’u besosh vendime vdekjeprurëse ose, në çdo rast, të pakthyeshme sistemeve artificiale”.
Papa kërkon falje për qëndrimin e Kishës ndaj skllavërisë
Leo XIV gjithashtu trajton, në enciklikë, atë që nënkupton inteligjenca artificiale për botën e punës. Teksti i tij flet për “forma të reja të skllavërisë” – për shembull, në qendrat e të dhënave të inteligjencës artificiale ose në prodhimin e mikrogjysëmpërçuesve dhe pajisjeve teknike si kompjuterët ose telefonat inteligjentë që përdorin inteligjencën artificiale. Në rajone të caktuara të botës, fëmijët dhe të rinjtë punojnë gjithashtu në kushte të rrezikshme. “Trupat lëndohen, gjymtohen dhe konsumohen në mënyrë që rrjedha e të dhënave të mos ndalet”, pohon Papa. “Ky realitet paraqet një sfidë të madhe për ndërgjegjen morale të kohës sonë”.
Në disa raste gjatë gjithë tekstit, Papa thekson se, pavarësisht të gjitha përparimeve teknologjike, elementi njerëzor duhet të ketë përparësi. “Asnjë sistem kompjuterik – sado i sofistikuar të jetë – nuk krijon një zemër që jep nga vetja, as një ndërgjegje që dallon të mirën.”
Veç kësaj, në enciklikë, Leo XIV kërkon falje për rolin e Kishës Katolike gjatë epokës së skllavërisë. Ai pranoi se Kisha e tij dështoi të dënonte me vendosmëri tregtinë e skllevërve – një praktikë që vazhdoi për shumë shekuj – deri në shekullin e 19-të. “Kjo përbën një plagë në kujtesën e krishterë”, thuhet në dokument. “Prandaj, unë sinqerisht kërkoj falje në emër të Kishës.” /DW
