Një ndryshim i madh po afrohet për përdoruesit e kompjuterëve me Windows. Microsoft ka njoftuar se nga data 14 tetor 2025 do të përfundojë zyrtarisht mbështetjen për sistemin operativ Windows 10.
BBC raporton se kjo do të thotë se pas kësaj date pajisjet nuk do të marrin më përditësime sigurie, duke i bërë ato më të cenueshme ndaj viruseve dhe sulmeve kibernetike. Kompania po i nxit përdoruesit të kalojnë në Windows 11, por shumë kompjuterë të vjetër nuk do të jenë të pajtueshëm me versionin e ri.
“Përfundimi i mbështetjes për Windows 10 po formësohet si një katastrofë për konsumatorët dhe për mjedisin”, tha Nathan Proctor, drejtor i lartë në grupin amerikan të konsumatorëve PIRG, duke theksuar se miliona pajisje funksionale do të përfundojnë të hidhen në mbeturina elektronike.
Kush ndikohet?
Windows mbetet sistemi operativ më i përdorur në botë, me mbi 1.4 miliardë pajisje aktive, sipas Microsoft. Sipas të dhënave të Statcounter, rreth 43% e këtyre pajisjeve përdorin ende Windows 10.
Në Britani, organizata Which? vlerëson se 21 milionë përdorues do të preken drejtpërdrejt. Një sondazh i kryer në shtator tregoi se rreth një e katërta e përdoruesve planifikojnë të vazhdojnë ta përdorin Windows 10 edhe pas përfundimit të mbështetjes zyrtare, ndërsa një në shtatë tha se do të blejë një kompjuter të ri.
Ekspertët paralajmërojnë se ky ndryshim do të nxisë shpenzime të panevojshme dhe ndotje mjedisore, pasi shumë pajisje ende funksionale do të mbeten jashtë përdorimit vetëm për shkak të mungesës së përditësimeve.
“Njerëzit janë lodhur duke jetuar në një botë me pajisje jetëshkurtra, që nuk mund të riparohen ose që humbasin mbështetjen software përpara kohe”, shtoi Proctor. “Ne meritojmë teknologji që zgjat.”
Çfarë duhet të bëjnë përdoruesit?
Microsoft ofron dy alternativa:
1. Kalimi falas në Windows 11, për ata që kanë pajisje të pajtueshme;
2. Regjistrimi në programin “Extended Security Updates” (ESU), që ofron përditësime sigurie deri në tetor 2026.
Përdoruesit në Zonën Ekonomike Evropiane mund të marrin këto përditësime falas, ndërsa për të tjerët ka një tarifë prej 30 dollarësh (ose 1,000 pikë Microsoft Rewards). Organizatat komerciale, nga ana tjetër, do të paguajnë 61 dollarë për pajisje.
Cilat janë rreziqet?
Pasi të ndalojnë përditësimet, Windows 10 nuk do të marrë më mbrojtje kundër kërcënimeve të reja kibernetike. Kjo e rrit ndjeshëm rrezikun e sulmeve me malware, ransomware apo viruse që shfrytëzojnë dobësitë e pambrojtura të sistemit.
Në muajt e fundit, janë raportuar sulme ndaj bizneseve të ndryshme, nga zinxhirët e shitjeve me pakicë, te prodhuesit e automjeteve dhe madje edhe institucione arsimore. Sipas Microsoft, kompanitë që vazhdojnë të përdorin software pa mbështetje “mund ta kenë të vështirë të ruajnë përputhshmërinë me rregulloret ligjore të sigurisë”.
Për më tepër, zhvilluesit e programeve të tjera do të ndalojnë dërgimin e përditësimeve për Windows 10, duke çuar në humbje të funksionaliteteve në aplikacione dhe shërbime të ndryshme.
Pas pothuajse një dekade në funksion, Windows 10 u lançua në vitin 2015, kjo fazë shënon fundin e një epoke për përdoruesit e këtij sistemi.
