Nga Boldnews.al
Kryeministri Edi Rama dhe ministrja e Mjedisit, Mirela Kumbaro, shmangën në maksimum përdorimin e termit “incenerator” gjatë prezantimit publik të Strategjisë së Menaxhimit të Mbetjeve 2025-2030, të publikuar paraditen e kësaj të Enjteje në një event publik.
Kreu i qeverisë deklaroi se Strategjia e re synon të përmbushë detyrimet e Shqipërisë në kuadër të negociatave me Bashkimin Europian.
Ai dhe ministrja e tij përmenden masat ligjore që pritet të marrin, si edhe nevojën e investimeve të reja për mbylljen e landfilleve ilegale, si edhe krijimin e strukturave të mirëfillta për depozitimin dhe trajtimin e mbetjeve në zona të ndryshme të vendit.
Megjithatë, si Rama, ashtu edhe vartësja e tij, Kumbaro, nuk e përmendën asnjëherë incenerimi, një proces që u ka kushtuar shqiptarëve qindra miliona euro deri më tani dhe që rezultoi një projekt i dështuar dhe korruptiv.
Në vitet 2013-2014, kryeministri Rama, i cili sapo kishte marrë pushtetin politik, prezantoi një Strategji të ngjashme për menaxhimin e mbetjeve. Edhe në atë kohë, ai dhe vartësit e tij qeveritarë premtuan se projekti i “Rilindjes” do të shtronte rrugën e Shqipërisë drejt Bashkimit Europian.
Strategjia fillestare e qeverisë “Rama” u mbështet fuqishëm në ndërtimin e inceneratorëve rajonalë, të cilët do të kryenin djegien dhe shndërrimin në energji elektrike.
Projekti për ndërtimin e inceneratorëve u kundërshtua fuqishëm nga ekspertët mjedisorë, të cilët e shihnin këtë projekt si një nismë të vjetëruar dhe aspak të përshtatshme për Shqipërinë. Ndërkohë, opozita e djathtë e akuzonte qeverinë se projekti i inceneratorëve do të përfundonte në një histori korrupsioni.
Koha i dha të drejtë të dyja palëve kritike për nismën e Ramës me inceneratorët.
Prej vitit 2014 e deri në vitin 2017, qeveria miratoi tre kontrata koncesionare për ndërtimin e landfillëve dhe inceneratorëve në Elbasan, Fier dhe Tiranë. Kostoja koncesionare e tyre përllogaritej në një total prej rreth 170 milionë euro, ndërkohë që kostoja reale e shërbimit shkonte shumë më tepër.
Tashmë, skenari i inceneratorëve ka rezultuar tërësisht i dështuar, ndërkohë që mos-funksionimi i tyre e ka vënë vendin para sfidash mjedisore dhe shëndetësore shumë të mprehta.
Projekti i landfillit dhe inceneratorit të Elbasanit, i ndërtuar i pari në radhë, kishte kosto koncesionare 22 milionë euro. Kontrata koncesionare iu dorëzua shoqërisë “Albtek Energy”, pa përvojë, pa fonde dhe pa ekspertizën e duhur, e drejtuar formalisht nga Stela Gugallja.
Një dekadë pas kontratës koncesionare, në landfillin e Elbasanit ekziston një impiant për djegien e mbetjeve (incenerator) vetëm si karabina dhe tërësisht jo-funksional.
Më pas, qeveria e Edi Ramës nënshkroi një kontratë koncesionare me shoqërinë “Integrated Technology Service” të Klodian Zotos, për ndërtimin e një landfilli dhe inceneratori në Fier, me kosto koncesionare rreth 30 milionë euro.
Inceneratori i Fierit, megjithëse i ndërtuar si godinë, nuk ka funksionuar asnjë ditë të vetme, për shkak të problemeve të theksuara teknike.
Në vitin 2017, qeveria e Edi Ramës nënshkroi kontratën koncesionare për ndërtimin, operimin e landfillit dhe inceneratorit të Tiranës, me kosto paraprake 128 milionë euro. Kontrata u fitua pa garë nga “Integrated Energy bv”, e cila kontrollohej sërish nga Klodian Zoto dhe bashkëpunëtori i tij i ngushtë, Mirel Mërtiri.
Në Tiranë, impianti i djegies së mbetjeve nuk është ndërtuar as si karabina. Ai thjesht, është fantazëm.
Pasi dështoi me projektin e inceneratorëve, pasi i mbrojti me fanatizëm këto skema korruptive, tashmë Edi Rama ka vendosur të largohet nga “incenerimi”, duke i “harruar” t’i përmendë publikisht.
Ai deklaroi se për menaxhimin më të mirë të mbetjeve, në përmbushje të detyrimeve për në Bashkimin Europian, Strategjia e Re parashikon krijimin e një agjencie në nivel qendror, Operatori i Menaxhimit të Mbetjeve, i cili do të jetë përgjegjës për zbatimin e projekteve në këtë fushë.
Sipas Ramës, Operatori i ri do të ndikojë në eleminimin e fragmentarizimit të procesit të menaxhimit të mbetjeve nga strukturat vendore. Megjithatë, ai nuk e tha dhe, natyrisht, as nuk pritet ta thotë që, menaxhimi i mbetjeve në Shqipëri gjatë qeverisjes së tij, nuk ka qenë aspak “i fragmentarizuar”.
Inceneratorët ishin ide e vetë kryeministrit dhe bashkitë vetëm sa iu bindën urdhërit të tij.
