Digjitalizimi i parë nga numri i familjeve me kompjuter është më i lartë në bashkitë e mëdha të vendit në raport me ato të vogla dhe zonat e thella të vendit. Sipas të dhënave të detajuara të Cens 2023 kryeqyteti kryeson me një përqindje më të lartë, ku gati gjysma e familjeve (49.3%) kanë një kompjuter në banesë.
Pas Tiranës renditet Korça me 33.9%, e ndjekur nga Saranda (30.2%), Durrësi (29.2%), Shkodra (28.5%), dhe Shijaku (27.5%), Shijaku dhe Hasi kanë përqindje më të larta.
Në anën tjetër, në qytete si Selenica vetëm 5.8% e familjeve kanë kompjuter, Memaliaj (6.1%), Finiqi (7.8%), dhe Roskoveci (8.0%) me përqindjet më të ulëta në vend, duke reflektuar prapambetje të thellë digjiitale.
Të dhënat tregojnë se qendrat urbane të tilla si Tirana, Durrësi dhe Shkodra tregojnë një nivel më të lartë të aksesit në teknologji, e lidhur edhe me nivelin më të lartë te të ardhurave, edukim më të lartë dhe përfshirje më të madhe në ekonominë digjitale.
Ndërsa në Bashkitë e vogla dhe më pak se 10% e familjeve kanë kompjuter. Kjo reflekton infrastrukturën e dobët në tërësi dhe të ardhurat e ulëta.
Zonat jugore dhe verilindore janë më të prekura, me bashkitë e Libohovës, Këlcyrës, Konispolit dhe Dropull që mbeten nën mesataren kombëtare. Në këto bashki dhe të tjera të Vogla një pjesë e madhe e popullsisë aktive ka emigruar, duke lënë pas persona të moshuar që nuk përdorin teknologjinë.
Në shumë bashki, veçanërisht ato me moshë mesatare dhe të tretë më të lartë, ka mungesë njohurish për përdorimin e teknologjisë. Kjo krijon një rreth vicioz: nuk e përdorin teknologjinë sepse nuk e kuptojnë, dhe nuk mësojnë sepse nuk e kanë.
Në zonat rurale ku ekonomia është e përqendruar në bujqësi apo punë manuale, shumë familje nuk e shohin kompjuterin si të nevojshëm për jetën e përditshme. Në disa raste, edhe shkollat nuk e përforcojnë mjaftueshëm rëndësinë e përdorimit të teknologjisë.
Në shumë fshatra dhe zona malore mungon interneti me shpejtësi të mirë ose është shumë i kushtueshëm. Pa një lidhje të qëndrueshme, edhe nëse ka kompjuter, përdorimi i tij mbetet i kufizuar. Ndërkohë, familjet e reja që janë më të predispozuara për pajisje digjiitale jetojnë në qytete të mëdha.
Pajisja me kompjuter në shtëpi është një tregues kyç për përfshirjen në arsimin online, mundësitë e punës në distancë, aksesin në informacion dhe shërbimet publike elektronike. Mungesa e teknologjisë në familje thellon pabarazitë sociale dhe kufizon mundësitë për zhvillim individual dhe komunitar./ B.Hoxha, Monitor
