Ministrja e Ekonomisë Katherina Reiche pati shumë lajme të këqija kur doli para gazetarëve në Berlin. Vlerësohet, tha ajo, se lufta në Iran do të shkaktojë uljen e parashikimeve të mëparshme, ndaj rritja e ekonomisë gjermane në këtë vit do të jetë vetëm 0.5 përqind. “Ky përshkallëzim na ka kthyer prapa ekonomikisht”, tha Reiche.
Raporti vjetor ekonomik, të cilin ajo e paraqiti në janar para sulmeve amerikane dhe izraelite ndaj Iranit, tani mund të hidhet në shportë. Në atë kohë, ajo ende parashikonte një rimëkëmbje të ngadaltë, por të qëndrueshme ekonomike.
Çfarë ndodh nëse lufta vazhdon? Çfarë nëse Ngushtica e Hormuzit hapet së shpejti dhe nafta rrjedh normalisht? Ministrja nuk mund të parashikojë se cili prej këtyre skenarëve do të ndodhë. Këto ditë, ju nevojitet një top kristali për këtë.
Megjithatë, ajo që është e sigurt, thotë Reiche, është se inflacioni do të arrijë të paktën rreth 2.7 përqind këtë vit. Rritja e inflacionit nxitet nga rritja e çmimeve të benzinës, naftës, gazit dhe energjisë elektrike.
Shoku dhe kriza
Pas recesionit, rritja ekonomike gjermane dukej delikate dhe e brishtë. Tani erërat janë më të fuqishme. “Lufta në Lindjen e Mesme çoi në një tronditje energjitike që nuk mundëm ta parandalonim, por që po ushtron një presion mbi njerëzit dhe ekonominë”, thotë Reiche.
Reformat janë bërë edhe më urgjente për të rritur “rritjen potenciale”. “Potenciali” i ekonomisë gjermane – domethënë rritja në kohë “normale” – vlerësohet të jetë vetëm 0.5 përqind. Dhe kjo është shumë pak për të siguruar prosperitet në Gjermani në vitet e ardhshme.
Rimëkëmbja aktuale e ngadalshme pas viteve të recesionit është po ashtu për shkak të investimeve të mëdha shtetërore. Qeveria e Kancelarit Friedrich Merz ka marrë hua shumë të mëdha të parave. Gjysma e tyre do të shkojë për mbrojtje ndërsa gjysma tjetër për infrastrukturë.
Vendet e punës në industri po zhduken ose po migrojnë jashtë vendit, ankohet Reiche. “Dobësia në rritjen ekonomike është strukturore – vendet e tjera i kanë bërë detyrat e shtëpisë më mirë.”
Sipas Komisionit Evropian, Gjermania do të ketë rritjen më të ulët në BE.
Reiche kundërshton taksën mbi fitimet shtesë
Reiche nuk sheh asgjë të mirë në ndërhyrjen në treg, për shembull duke kufizuar çmimin e karburantit në pompa. Këtu ajo ndryshon nga Ministri i Financave Lars Klingbeil nga partia SPD,
Paratë e taksave që mund të përdoren për njëfarë lehtësimi “nuk bien nga qielli”, tha Reiche. Ajo gjithashtu kundërshton një taksë të veçantë mbi fitimet shtesë që po shënon industria e naftës në Gjermani. Ajo thotë se kjo mund të çojë në uljen e kapacitetit të rafinerive ose zhvendosjen e operacioneve diku tjetër.
Komisioni Evropian gjithashtu e sheh një taksë të tillë me skepticizëm, megjithëse e bëri të mundur me fillimin e agresionit rus kundër Ukrainës katër vjet më parë. Gjermania ka mbledhur dy miliardë e gjysmë euro nga taksat, por çështja është ende duke u përpunuar para Gjykatës Evropiane të Drejtësisë në Luksemburg.
A po vjen shtrëngimi i rripit?
Institutet kryesore ekonomike publikuan parashikimet e tyre para Pashkëve. Ngjashëm me Ministrinë e Ekonomisë tani, ato gjithashtu i përgjysmuan parashikimet e tyre të rritjes ekonomike.
Timo Wollmersheim, nga Instituti për Kërkime Ekonomike në Universitetin e Mynihut, kujton se edhe kjo rritje e vogël do të vijë vetëm si rezultat i investimeve masive qeveritare. Dhe kjo ka një çmim.
Normat e interesit për borxhin qeveritar do të rriten aq shumë sa që deri në fund të kësaj dekade, siç thonë ekspertët, do të nevojiten “përpjekje të konsiderueshme konsolidimi”.
E përkthyer në terma të thjeshtë – rripat e pagave do të duhet të shtrëngohen. Dhe kjo do të thotë shkurtim i parave për përfitimet sociale dhe pensionet, ndër tjerash./DW
