Në orët e para të së dielës, në malet e ashpra të Zagrosit në jugperëndim të Iranit, një ekip komandosh amerikanë luftuan për të shpëtuar një kolonel të plagosur të Forcave Ajrore të SHBA-së — dhe e sollën në shtëpi.
Operacioni u krye nga SEAL Team Six, me avionë sulmues amerikanë që bombarduan dhe hapën zjarr mbi autokolona iraniane për të mbajtur forcat e armikut larg.
Ky vend, Irani, ishte rastësor, por domethënës për historinë e këtij ekipi. SEAL Team Six u krijua gati pesë dekada më parë pikërisht për shkak të një katastrofe në Iran. Tani, historia duket se ka mbyllur një kapitull.
Një avion F-15E Strike Eagle u rrëzua mbi Iranin perëndimor të premten. Piloti u shpëtua shpejt, ndërsa oficeri i armëve, i plagosur por në gjendje të ecë, kaloi gati dy ditë duke shmangur kapjen në male. Garda Revolucionare Islamike dërgoi ekipe kërkimi dhe madje ofroi shpërblim për civilët që do ta gjenin.
Kapja e një oficeri amerikan do të ishte një fitore e madhe për Teheranin, duke rikthyer kujtimet e krizës së pengjeve të viteve ’80. Por operacioni i shpëtimit u krye me sukses.
Operacioni
Sipas The New York Times, komandot e Navy SEAL Team 6 u ngarkuan me nxjerrjen e pilotit, ndërsa avionë amerikanë bombarduan dhe hapën zjarr mbi autokolona iraniane për t’i mbajtur larg. Piloti, edhe pse i plagosur, arriti të ecte dhe të shmangte kapjen për më shumë se një ditë në male.
Ai ishte i pajisur me pistoletë, pajisje komunikimi të sigurt dhe një sinjalizues për koordinim me shpëtuesit.
Trump shkroi se kishte urdhëruar ushtrinë të dërgonte “dhjetëra avionë, të armatosur me armët më vdekjeprurëse në botë, për ta rikuperuar”. Ai tha se piloti ishte i plagosur, por “do të jetë mirë”, ndërsa në një postim tjetër shtoi se ishte “rëndë i plagosur”.
Dy avionë që duhej ta transportonin pilotin dhe shpëtuesit mbetën në një bazë të largët në Iran dhe u shkatërruan për të mos rënë në duart e iranianëve, raportuan The New York Times dhe CBS. Forcat amerikane përdorën tre avionë të tjerë transportues për ta nxjerrë pilotin dhe komandot nga Irani.
Ushtria iraniane tha se operacioni amerikan kishte përdorur një aeroport të braktisur në provincën jugore të Isfahanit. Zëdhënësi Ebrahim Zolfaghari deklaroi se dy avionë transportues C‑130 dhe dy helikopterë Black Hawk u shkatërruan.
CIA raportohet se nisi një fushatë dezinformimi për të përhapur fjalë brenda Iranit se forcat amerikane po e nxirrnin pilotin nga vendi në tokë.
Pse ekziston SEAL Team Six
SEAL Team Six nuk ishte pjesë e ekipeve origjinale të Vietnamit në vitet ’60-’70. “Navy SEALs janë forca kryesore e operacioneve speciale të Marinës së SHBA-së dhe janë trajnuar të operojnë në të gjitha mjediset për të cilat janë emërtuar,” sipas faqes së marinës amerikane.
Origjina e Team Six lidhet me krizën e pengjeve në Iran, një bllokim 444-ditor nga 1979 deri në 1981, ku 52 diplomatë dhe qytetarë amerikanë u mbajtën në Teheran. SHBA tentoi Operacionin Eagle Claw në 1980, që përfundoi në katastrofë kur një helikopter u përplas me një C-130, duke vrarë tetë ushtarë.
Pentagoni vendosi se duhej një njësi e përhershme kundër-terrorizmit për shpëtimin e pengjeve. Komandanti Richard Marcinko përzgjodhi 75 burra dhe e quajti “SEAL Team Six” për të hutuar sovjetikët mbi madhësinë e forcave speciale amerikane.
Administrativisht është një njësi e Marinës, por komandohet operacionalisht nga Komanda e Operacioneve Speciale të Përbashkëta. Në 1987, SEAL Team Six u riemërua si Naval Special Warfare Development Group (DEVGRU). Arsyeja zyrtare ishte një “ristrukturim operacional,” por raportohet se synohej të hiqej reputacioni i maverikut të themeluesit Marcinko. Emri SEAL Team Six, megjithatë, mbeti në imagjinatën publike dhe kulturën pop.
Struktura dhe përzgjedhja
DEVGRU konsiderohet një njësi e nivelit të parë, krahas Delta Force. Është e organizuar në katër skuadra — Red, Blue, Gold, Silver — secila me rreth 50 operatorë, të ndarë në trupa sulmuesish dhe snajperësh. Një skuadër e zezë e specialistëve të zbulimit kryen operacione paraprake. Anëtarësimi kërkon një program përzgjedhjeje dhe trajnimi gjashtëmujor.
Momente përcaktuese
Njësia ka pasur momente të famshme publike:
- Vrasja e Osama Bin Laden më 2 maj 2011 në Abbottabad, Pakistan, nga Red Squadron. Filmi Zero Dark Thirty (2012) u bazua në këtë.
- Shpëtimi i kapitenit Richard Phillips nga piratët somalezë më 12 prill 2009, i adaptuar në filmin Captain Phillips (2013).
- Operacione të shumta në Irak dhe Afganistan. Edhe dështimi i vitit 1980 u bë film — Argo (2012).
