Rusia është gati të miratojë një projektligj që do të lejonte përdorimin jashtëterritorial të forcave të armatosura për të liruar qytetarët rusë të arrestuar ose të ndaluar nga gjykatat e huaja. Komisioni legjislativ i qeverisë sapo ka miratuar projektligjin përkatës.
Gjuha në projektligj është e dendur, zhargon burokratik rus, por kur deshifrohet, kuptimi është i qartë. Do të legjitimonte sulmet e armatosura ndaj institucioneve ligjore perëndimore, duke përfshirë gjykatat dhe qendrat e paraburgimit, shprehen Irina Borogan dhe Andrey Soldatov, gazetarë investigativë rusë.
Ndoshta motivi kryesor është frika e Vladimir Putinit se mund të përfundojë në Hagë nëse arrestohet me një urdhër-arresti të vitit 2023 të lëshuar nga Gjykata Ndërkombëtare Penale (GJPN).
Gjykata Penale Ndërkombëtare po kërkon gjithashtu të arrestojë ish-ministrin e tij të Mbrojtjes, Sergei Shoigu, dhe shefin e Shtabit të Përgjithshëm, Valery Gerasimov, për rolin e tyre në kryerjen e krimeve gjatë luftës në Ukrainë.
Edhe pse Rusia ka hedhur poshtë juridiksionin e GJPN-së dhe ka mohuar vazhdimisht akuzat për krime lufte, urdhrat shkaktuan zemërim në Kremlin sepse e bënë Putinin të dukej si një i përjashtuar ndërkombëtar dhe krijuan një rrezik serioz udhëtimi për despotin 73-vjeçar.
Mesazhi se askush nuk është plotësisht i sigurt u theksua edhe nga operacioni amerikan në janar për të kapur diktatorin venezuelian Nicolas Maduro.
Por, ndërkohë që ky ligj i ri rus mund të ketë një element personal, do të ishte shumë e thjeshtë ta shihnim atë vetëm si një përgjigje emocionale.
Kremlini e ka përdorur këtë taktikë edhe më parë, kujtojnë Borogan dhe Soldatov. Pikërisht 20 vjet më parë, Vladimir Putin legalizoi për herë të parë përdorimin e forcave speciale ruse në operacione ofensive jashtë vendit, një veprim që iu paraqit botës si një përgjigje emocionale ndaj sulmit të qershorit 2006 ndaj një grupi prej pesë diplomatësh rusë në Bagdad.
Rebelët vendas ndaluan makinën në të cilën ndodheshin diplomatët, vranë menjëherë njërin dhe rrëmbyen katër të tjerët. Tre javë më vonë, u publikua një video që tregonte se si u vranë ata.
Tre ditë më vonë, Putin urdhëroi shërbimet ruse të sigurisë të gjenin dhe të vrisnin ata që ishin përgjegjës për masakrën.
Është e vërtetë se para qershorit 2006, agjencitë e inteligjencës së Putinit kryenin operacione jashtë vendit. Sulmi më famëkeq u krye në Katar në vitin 2004, kur agjentët e inteligjencës ushtarake ruse vranë një komandant çeçen.
Por Kremlini tani dëshiron t’i shndërrojë veprime të tilla në politikë, jo vetëm në operacione të rastit.
Vrasja brutale e diplomatëve në Irak i dha Kremlinit një justifikim të përshtatshëm. Në kohën kur Putini mbajti një fjalim emocional duke u zotuar të hakmerrej për vdekjen e tyre, legjislacioni që i lejonte atij të dërgonte operativë jashtë vendit ishte hartuar dhe debatuar në parlament për muaj të tërë.
Drafti i parë i ligjit u paraqit në Dumë në mars të vitit 2006.
I inkurajuar nga deklarata e Putinit, parlamentit rus iu desh vetëm një javë për ta shndërruar draftin në ligj. Deri në korrik 2006, presidentit iu dha fuqia për të dërguar njësi të Spetsnaz për të kryer operacione në vende të huaja.
Ajo që pasoi dukej shumë si zbatimi i një politike që do të bëhej qendrore për Kremlinin për vitet që do të vinin.
Vetëm tre muaj pasi u miratua ligji, Aleksandër Litvinenko u helmua me polonium nga agjentët e Putinit në Londër, e ndjekur nga një seri vrasjesh misterioze nga militantë çeçenë në Stamboll.
Putini tani duket se dëshiron të krijojë një politikë tjetër të përcaktuar, njësoj si në vitin 2006. Shërbimet ruse kanë kryer tashmë operacione shumë të suksesshme që synojnë shpëtimin e popullit të tyre nga drejtësia evropiane.
Operacioni më i guximshëm u zhvillua në prill të vitit 2023 kur Artem Us, një biznesmen rus dhe djali i një ish-guvernatori rajonal, u rrëmbye nga shtëpia ku po mbahej në Milano me akuzën e kontrabandës së teknologjisë së ndjeshme ushtarake amerikane në Rusi.
