Vit pas vit aktiviteti ekonomik vijon të përqendrohet fort në rajonin qendror, ku përfshihet kryeqyteti, ndërsa veriu mbetet zona më e pazhvilluar e vendit, sipas të dhënave më të fundit të INSTAT për Prodhimin e Brendshëm Bruto (PBB) rajonal për vitin 2023.
Në total, PBB e Shqipërisë u vlerësua me 2,36 trilionë lekë në çmime korrente, me një rritje reale prej 4,02% krahasuar me 2022. Rreth gjysma e kësaj vlere, plot 50,3%, u krijua në rajonin Qendër – ku dominon ekonomia e Tiranës – ndërsa veriu kontribuoi me 22,5% dhe jugu me 27,2%.
Kryeqyteti vijon të jetë motori kryesor i rritjes ekonomike, duke kontribuar me mbi 2 pikë përqindje në rritjen kombëtare, shumë më tepër se çdo qark tjetër. Vetëm Tirana gjeneroi mbi 43% të PBB-së së vendit dhe shënoi një rritje reale prej 4,7% në vitin 2023. Pas saj, qarku Fier kontribuoi me +0,43 pikë përqindje dhe Durrësi me +0,42.
Në anën tjetër të spektrit, Kukësi, Dibra dhe Gjirokastra patën ndikimin më të ulët në rritjen ekonomike – secili me më pak se 0,1 pikë përqindje.
Edhe sipas PBB-së për frymë, diferencat rajonale janë të thella. Mesatarja kombëtare arriti në 984 mijë lekë për person. Tirana qëndron në krye me 1,367 milionë lekë për frymë, 39% mbi mesataren, ndërsa Durrësi dhe Fieri ndjekin me 1,086 dhe 1,042 milionë lekë. Në fund renditet Kukësi, me vetëm 549 mijë lekë për frymë – 44% nën mesataren kombëtare.
Sipas analizës së strukturës së ekonomisë, rajoni Qendër dominon aktivitetet e shërbimeve, komunikacionit dhe financës, ndërsa jugut i takon pesha më e madhe në bujqësi. Në veri, bujqësia përbën ende një të katërtën e ekonomisë, me varësi të lartë nga aktivitetet tradicionale dhe pjesëmarrje të ulët të industrisë dhe shërbimeve moderne.
Të dhënat e reja të INSTAT konfirmojnë se pabarazitë rajonale mbeten një nga sfidat kryesore të zhvillimit ekonomik të vendit, me një Tiranë gjithnjë e më të pasur dhe një veri që ecën me ritëm shumë më të ngadaltë.
Në vitin 2023, sipas rajoneve statistikore në nivel 2, në rajonin statistikor Veri, PBB për frymë është 819 mijë Lekë. PBB për frymë e këtij rajoni është 16,80 % nën mesataren e vendit.
Në rajonin statistikor Qendër, PBB për frymë është 1.199 mijë Lekë. PBB për frymë e këtij rajoni rezultoi 21,86 % mbi mesataren e vendit. Në rajonin statistikor Jug, PBB për frymë është 845 mijë Lekë. PBB për frymë e këtij rajoni është 14,12 % nën mesataren e vendit.
Në vitin 2023, niveli më i lartë i PBB-së për frymë sipas rajoneve statistikore në nivel 3 (Qark), në vitin 2023, u regjistrua në Qarkun Tiranë, me 1.367 mijë Lekë, duke u vlerësuar 38,90 % mbi mesataren e vendit.
Pas tij renditet Qarku Durrës me PBB për frymë 1.086 mijë Lekë, duke u vlerësuar 10,31 % mbi mesataren e vendit dhe Qarku Fier me 1.042 mijë Lekë, 5,82 % mbi mesataren e vendit.
Niveli më i ulët i PBB-së për frymë sipas rajoneve statistikore në nivel 3 (Qark) në vitin 2023, u vlerësua në Qarkun Kukës me rreth 549 mijë Lekë dhe PBB për frymë e këtij qarku vlerësohet 44,19 % nën mesataren e vendit.
Më tej, me PBB-në për frymë më të ulët vijon Qarku Dibër me rreth 595 mijë Lekë dhe PBB për frymë e këtij qarku vlerësohet 39,53% nën mesataren e vendit dhe qarku Berat me 599 mije Lekë. PBB për frymë e këtij qarku vlerësohet 39,18 % nën mesataren e vendit./ Monitor
