Paneli Zgjedhor për Ankesa dhe Parashtresa (PZAP) ka urdhëruar Komisionin Qendror të Zgjedhjeve që të certifikojë Listën Serbe për zgjedhjet lokale të 12 tetorit.
Lista Serbe – partia më e madhe e serbëve në Kosovë që gëzon mbështetjen e Beorgadit, e dorëzoi ankesën në PZAP paraditen e 22 gushtit.
“Anulohet vendimi i KQZ-së dhe urdhërohet KQZ-ja që ta cerifikojë subjektin politik Lista Serbe me listën e kandidatëve për asamble komunale dhe kandidatëve për kryetar të komunave, sipas rekomandimit të Zyrës për regjistrim, certifikim dhe kontroll financiar të subjekteve politike në KQZ”, thuhet në vendimin e PZAP-it.
Vendimi i Komisionit Qendror Zgjedhor i Kosovës i 21 gushtit u kritikua nga vendet e QUINT-it dhe Bashkimi Evropian, të cilat i bënë thirrje Qeverisë në detyrë dhe partive politike të mos ndërmarrin ndonjë hap tjetër për ta penguar regjistrimin e Listës Serbe për zgjedhjet e tetorit.
Çfarë thuhet në vendimin e PZAP-it?
Në vendimin e PZAP-it u tha se Lista Serbe i ka përmbushur të gjitha detyrimet pasi ka paraqitur dokumentacionin e kërkuar, përfshirë deklaratën politike, kodin e sjelljes, listën e kandidatëve dhe formularët për konfirmimin e kandidatëve.
“Komisioni Qendror i Zgjedhjeve nuk ka të drejtë të refuzojë ose të mos certifikojë në mënyrë arbitrare, pa shpjegime, një subjekt politik ose kandidat”, tha PZAP-i.
“Me këtë sjellje, Komisioni Qendror i Zgjedhjeve shkeli si nenin 31 të Kushtetutës së Republikës së Kosovës, i cili parashikon të drejtën për një vendim të arsyetuar, ashtu edhe nenin 45 të Kushtetutës së Republikës së Kosovës, i cili parashikon sa vijon ‘1. Çdo shtetas i Republikës së Kosovës që ka mbushur moshën tetëmbëdhjetë vjeç, qoftë edhe në ditën e zgjedhjeve, ka të drejtë të votojë dhe të zgjidhet, përveç nëse kjo e drejtë kufizohet me vendim gjykate’. Këto norma kushtetuese të cituara më sipër rregullojnë të drejtën aktive dhe pasive të votës, dhe përcaktojnë se kushdo që ka mbushur moshën 18 vjeç ka të drejtë të marrë pjesë në zgjedhje si votues, të votojë, që është një komponent aktiv i kësaj të drejte, dhe të zgjidhet, që do të thotë të kandidojë për poste në zgjedhje, që është një komponent pasiv i kësaj të drejte”, u tha në vendim.
PZAP-i tha se certifikimi i një subjekti politik nuk është “çështje vullneti të mirë të një anëtari të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve”, por një detyrim ligjor i secilit anëtar të Komisionit Qendror të Zgjedhjeve për të certifikuar çdo subjekt politik që ka përmbushur kushtet e përcaktuara me ligj.
Paneli argumentoi se në mënyrë që KQZ-ja të marrë vendim për mosceritifikim të Listës Serbe, ajo detyrohet që të shpjegojë në detaje se cilat kushte bazuar në Ligjin për zgjedhjet dhe Kushtetutën nuk janë përmbushur.
“Në këtë rast, subjekti politik Lista Serbe, dhe të gjithë kandidatët e tij kanë përmbushur të gjitha kërkesat e përcaktuara me ligj dhe Kushtetutë, dhe kjo është ajo që Zyra për Regjistrimin, Certifikimin, Konfirmimin dhe Kontrollin Financiar të Subjekteve Politike deklaroi në rekomandimin e saj”, u tha në vendimin e PZAP-it.
Çfarë ndodhi në mbledhjen e KQZ-së?
Zyra për regjistrim, certifikim dhe kontroll financiar të partive në KQZ rekomandoi certifikimin e Listës Serbe gjatë mbledhjes së 21 gushtit.
Megjithatë, anëtarët e Vetëvendosjes në KQZ, Sami Kurteshi dhe Alban Krasniqi, ishin të zëshëm kundër certifikimit të Listës Serbe, duke argumentuar se shumica e kandidatëve të saj janë pjesë edhe e strukturave paralele serbe, por e cilësuan këtë parti edhe si “dorë e zgjatur” e presidentit serb, Aleksandar Vuçiq, në Kosovë.
Anëtarët e Partisë Demokratike të Kosovës, Lidhjes Demokratike të Kosovës dhe Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës abstenuan gjatë votimit për certifikimin e Listës Serbe.
Kurteshi tha se “90 për qind të personave që janë në listat e kandidatëve të Listës Serbe janë të anëtarësuar në institucione paralele serbe në Kosovë”.
Ai e kundërshtoi kandidaturën e Sasha Millosheviqit për kryetar të Novobërdës duke thënë se ai ishte emëruar nga Qeveria serbe për kryetar të komunës së Gjilanit, komunë kjo paralele serbe.
Millosheviq ishte emëruar për kryetar të Gjilanit nga Qeveria serbe më 27 shkurt 2020, si “kryetar i Organit të Përkohshëm të Komunës së Gjilanit”.
Por, Qeveria e Serbisë, më 7 gusht, mori mbi 20 vendime kadrovike për emërimin dhe shkarkimin e zyrtarëve të institucioneve, mes tyre edhe disa që kanë qenë në krye të organeve të përkohshme për komunat në Kosovë.
Këto pretendime u kundërshtuan nga Lista Serbe dhe nga Beogradi zyrtar.
Ministri i Jashtëm serb, Marko Gjuriq tha se ky vendim ishte “shembull flagrant i inxhinierisë politike që synon përjashtimin e popullit serb nga jeta demokratike”.
LVV-ja luftoi kundër certifikimit të Listës Serbe edhe për zgjedhjet parlamentare të shkurtit, dhe komisioni zgjedhor nuk e kishte certifikuar atë fillimisht edhe asokohe.
Megjithatë, pas ankesave në instanca më të larta, Lista Serbe u certifikua dhe mori pjesë në zgjedhje, duke i fituar 9 ulëse në Kuvend.
Lista Serbe vendosi të garojë në zgjedhjet e sivjetshme lokale, pasi kishte bojkotuar zgjedhjet e kaluara lokale, duke bërë që kryetarët shqiptarë ta merrnin dhe mbanin pushtetin në katër komunat me shumicë serbe në veri të vendit nga maji i vitit 2023.
Nëse certifikohet, Lista Serbe pritet t’i rimarrë të gjitha katër komunat veriore: Mitrovicë e Veriut, Leposaviq, Zveçan dhe Zubin Potok./REL
