Agjencitë hapësinore të Shteteve të Bashkuara (NASA) dhe Indisë (ISRO) kanë lëshuar një satelit të ri të përbashkët për vëzhgimin e Tokës, i cili pritet të sjellë të dhëna me saktësi të jashtëzakonshme mbi ndryshimet në tokë, dete dhe akullnaja.
Sateliti NASA-ISRO Synthetic Aperture Radar (NISAR), me peshë 2.392 kg, u nis të martën (30 korrik) në orën 17:40 me orën lokale, nga Qendra Hapësinore Satish Dhaëan në Indinë Jugore. NASA e ka cilësuar atë si ‘radarin më të avancuar që kemi ndërtuar ndonjëherë’, në gjendje të zbulojë edhe lëvizjet më të vogla kudo në botë.
NISAR është i pari satelit në botë që përdor dy frekuenca të ndryshme radioje, bandën L nga NASA dhe bandën S nga ISRO, për të monitoruar Tokën. Sipas ish-shkencëtares së NASA-s, Mila Mitra, sateliti do të kalojë mbi të njëjtat zona çdo 12 ditë, duke regjistruar ndryshime në sipërfaqe me saktësi që shkon deri në centimetra.
Të dhënat e mbledhura do t’u shërbejnë jo vetëm Indisë dhe SHBA-së, por edhe gjithë botës për përgatitjen dhe reagimin ndaj katastrofave natyrore, si dhe për vëzhgimin e efekteve të ndryshimeve klimatike.
“Do të mund të shohim shenjat paralajmëruese të tërmeteve, rrëshqitjeve të dheut, shpërthimeve vullkanike. Do të ndjekim zhytjen dhe ngritjen e tokës, lëvizjet, shkrirjen e akujve në Grenlandë e Antarktidë dhe madje edhe zjarret pyjore,” tha Karen St. Germain, drejtore e Gjeoshkencës në NASA, e pranishme në vendin e lëshimit në Indi.
Sipas saj, NISAR do të ndihmojë gjithashtu në identifikimin e ndikimeve të aktivitetit njerëzor në terren, nga ndërtimet dhe infrastruktura, te bujqësia.
Sateliti pritet të nisë mbledhjen aktive të të dhënave pas rreth 90 ditësh, pasi të përfundojë kontrolli i sistemeve. Misioni i përbashkët, me një buxhet prej 1.5 miliardë dollarësh dhe mbi 10 vite punë përgatitore, u zhvillua në pjesën më të madhe në Indi, e cila ofroi raketën dhe infrastrukturën e lëshimit.
Presidenti i ISRO-s, V. Narayanan, e përshkroi NISAR-in si ‘satelitin shpëtimtar’, që dëshmon për rritjen e rolit udhëheqës të Indisë në hapësirë. “Kjo është një tjetër ditë e madhe për Indinë”, u shpreh ai për NDTV.
Ndërsa ministri indian i Shkencës, Jitendra Singh, e cilësoi këtë lëshim si një gur themeli në bashkëpunimin hapësinor mes Indisë dhe SHBA-së.
“NISAR nuk është thjesht një satelit, por dora shkencore e Indisë drejt botës,” theksoi ai.
Lëshimi i NISAR vjen vetëm pak javë pas pjesëmarrjes së astronautit indian Shubanshu Shukla në misionin AX-4 drejt Stacionit Ndërkombëtar Hapësinor, nën udhëheqjen e ish-astronautes së NASA-s, Peggy Ëhitson.
Programi hapësinor indian ka përparuar ndjeshëm kohët e fundit, në gusht 2023, India u bë vendi i parë që zbriti një mjet në Polin e Jugut të Hënës, ndërsa nisi edhe misionin e parë për vëzhgimin e Diellit.
ISRO ka në plan të realizojë misionin e parë të saj me ekuipazh në 2027 (Gaganyaan), të ndërtojë një stacion hapësinor deri në vitin 2035 dhe të dërgojë një astronaut në Hënë deri në vitin 2040.
