Pas pandemisë kostot e prodhimeve bujqësore janë rritur me ritme shumë më të larta se para pandemisë, sidomos për kulturat e perimeve dhe prodhimet blegtorale.
Sipas të dhënave zyrtare të INSTAT kostot e prodhimit në bujqësi u rritën me 4.7 për qind ndërmjet 2016 dhe 2020, ndërsa nga 2021 në 2024 u shtuan me 37.4%.
Për vitin 2021, kostot totale të prodhimeve bujqësore shënuan rritje prej 7.4%, duke reflektuar kërkesën e lartë për mallra pas pandemisë, që çoi në shtrenjtimin e inputeve bujqësore, ndërkohë që në vitin 2022 dhe 2023 kostot e prodhimit u rriten përkatësisht 11 dhe 14.1 %.
Në vitin 2024, rritja e kostove u frenua por gjithsesi mbeti e lartë në 4.8%, duke tejkaluar sektorët e tjerë prodhues.
Kategoria e perimeve ka shënuar rritje të fortë të kostove, nga 10.5 për qind në 2023 në 21.6% në 2024, që është një ndër rritjet më të mëdha. Ndryshe nga kjo, kostoja për patatet ka qenë në rënie të fortë në 2024 me -8.3%, pas një rritjeje prej 18.8 për qind në vitin e kaluar.
Te prodhimet blegtorale vihet re një rritje e qëndrueshme te kostot e prodhimit të mishit. Tek gjedhi, kostot janë rritur me 13.7 për qind në 2023 dhe 2.9 për qind në 2024, ndërsa për të imtat rritja ka qenë më e fortë në 2024. Në të kundërt, për derrat, kostot kanë qenë në ulje në 2024 me -3.0 për qind, pas një rritjeje prej 8.1 për qind në 2023.
Sa i përket produkteve të qumështit, të dhënat tregojnë rënie të kostove në të dy vitet në disa nëngrupe. Qumështi i lopës ka parë rënie me -2.6 për qind në 2023 dhe -0.6% në 2024, ndërsa për qumështin e deles dhe dhisë rëniet kanë qenë më të lehta. Përkundrazi, produktet e përpunuara të qumështit kanë shënuar rritje të ndjeshme të kostove në 2024, me 9.5 për qind, nga një rritje më e lehtë në 2023.
Te produktet e vezëve dhe mjaltit vihet re një rritje modeste. Vezët kanë shënuar rritje prej 4.3 për qind në 2023 dhe 2.3 për qind në 2024, ndërsa mjalti është rritur me 7.0 për qind në 2023 dhe me 0.6 për qind në 2024.
Kostot për frutat janë rritur në dy vitet, me 10.2 për qind në 2023 dhe 6.1 për qind në 2024. Megjithatë, agrumet kanë pësuar një rënie të theksuar në 2024 me -12.2 për qind pas një rritjeje të fortë prej 26.7 për qind në 2023.
Ullinjtë kanë ruajtur një rritje relativisht të qëndrueshme të kostove në të dy vitet. Ndërkohë, për vajin e ullirit, kostot janë rritur nga 7.5 për qind në 2023 në 11.3 për qind në 2024, çka mund të lidhet me kostot e përpunimit ose mungesën e prodhimit vendas.
Për kategorinë e drithërave, vërehet një ulje e vazhdueshme e kostove me -17.8 për qind në 2023 dhe -15.4 për qind në 2024, duke reflektuar ndoshta rënie çmimesh të inputeve ose më pak presion nga tregjet ndërkombëtare.
Në të kundërt, bimët industriale kanë pësuar rritje të ndjeshme të kostos në të dy vitet, me 15.2 për qind në 2023 dhe 5.5 për qind në 2024.
Luhatjet e kostove në prodhimet bujqësore në vendin tonë janë pasqyrim i luhatjeve në kostot e inputeve, klimës dhe politikave mbështetëse për sektorin bujqësor e blegtoral./ Monitor
