Misioni vëzhgues i OSBE/ODIHR ka nisur zyrtarisght punën në Shqipëri për monitorimin e zgjedhjeve parlamentare të 11 Majit. Në një konferencë për mediat, ambasadori Lamberto Zannier bëri me dije se 300 vëzhgues afatshkurtër do të monitorojnë standardet zgjedhore, ndërsa 26 vëzhgues afatgjatë do të shpërndahen në të gjithë vendin për të ndjekur nga afër të gjithë procesin.
Zannier theksoi se do të ketë një vëmendje të veçantë për zbatimin e rekomandimeve të mëparshme të ODIHR mbi standardet e zgjedhjeve, si dhe për monitorimin e fushatës në rrjetet sociale apo mbulimet mediatike.
Ai tha dhe se do kryhen dhe takime me përfaqësues të autoriteteve shtetërore, partive politike, të shoqërisë civile dhe mediave.
Gjithashtu, u bë me dije se fillimisht, dy javë para zgjedhjeve, do të bëhet një raport për të gjithë ata që interesohen për punën që do kryejë OSBE, ndërsa me datë 12 maj do publikohen gjetjet e para të misionit lidhur me zgjedhjet parlamentare. Pas disa muajsh nga zgjedhjet, do të publikohet raporti me rekomandimet përkatëse për procesin zgjedhor demokratik në Shqipëri.
“Sot hapim zyrtarisht misionin e vëzhgimit të zgjedhjeve të OSBE-ODIHR. Për ditën e zgjedhjeve do të kërkojmë 300 mbikëqyrës afat shkurtër që do të vijnë në Shqipëri pak para zgjedhjeve. Në ditën e zgjedhjeve do të ketë një komponent më të gjerë të vëzhguesve, vëzhgues nga Asambleja Parlamentare e OSBE, Asambleja Parlamentare e Këshilli i Europës dhe Parlamenti Evropian. Qëllimi i këtij misioni do të jetë vlerësimi i kryerjes së këtij procesi, nëse do të jenë në përputhje me angazhimet e Shqipërisë ndaj OSBE-së dhe detyrime të tjera të Shqipërisë, si edhe përputhja me legjislacionin vendas. Do të monitorojmë nga afër të gjitha aspektet e zgjedhjeve, si kuadri ligjor, zbatimi i fushatës edhe në rrjetet sociale, puna e administratës zgjedhore në të gjitha nivelet, mosmarrëveshjet dhe mbulimi mediatik në përgjithësi. Si pjesë e këtij procesi do të jenë edhe takime me përfaqësues të shtetit, partive politike, shoqërisë civile, medias dhe faktorit ndërkombëtar.
Ne do kemi fillimisht dy javë para zgjehdjeve një raport për të informuar të gjithë interesuar për aktivitetin e këtij raporti. Një ditë pas zgjehdjeve do kemi gjetjet paraprake të misionit që do prerzantohen në një konferencë për shtyp. E në fund, do bëhët një vlerësim në tërësi përmes një raport përfundimtar që do mbajë rekomandimet përkatëse e do publikohet disa muaj pas zgjedhjve.”, u shpreh Zannier.
I pyetur mbi rekomandimet e OSBE-ODHIR që ende nuk janë zbatuar, Zannier tha “Puna jonë të monitorojmë ku jemi me rekomandimet në kuadrin ligjor dhe rregullator. Ne diskutuam edhe me aktorët kryesorë në vend dhe dimë se puna për zbatimin e rekomandimeve vazhdon. Do thoja që për rekomandimet, puna vazhdon në disa mënyra, prezencës së OSBE këtu në Shqipëri. Puna jonë këtu është të ngremë problemet që shohim, të tregojmë se ku jemi përmes raporteve tona.”
I pyetur nga gazetarët, nëse a do të bashkëpunojë me SPAK, i cili ka ngritur një Task Forcë për krimet zgjedhore, Zannier tha se do të fokusohet në detyrat e tij dhe nuk do të kryejë aksione të tjera përtej mandatit të vëzhgimit.
“Bashkëpunimi me autoritetet është i rëndësishëm, por gjetjet tona do të ndahen përmes raporteve zyrtare,” – tha Zannier, duke theksuar se misioni do të ndjekë metodologjinë e tij standarde të vëzhgimit.
Në lidhje me financimin e fushatës nga partitë politike me para të padeklarua, ai tha se vëzhgimi do të bëhet në terren, duke shtuart se kjo është një nga pikat më të rëndësishmet për vlerësimin nëse Shqipëria është apo jo vend me demokraci të mirë.
“Metodologjia jonë e vëzhgimit përfshin edhe këtë çështje. Vëzhgimi do të behët duke vlerësuar situatën në terren dhe çfarë është zbatuar nga rekomandimet e mëparshme në këtë fushë. Sigurisht është një nga fushat më të rëndësishme që reagon nëse keni një model të një vendi të mirë demokratik”, tha ai.
Monitorimi i OSBE/ODIHR do të vijojë deri në përfundimin e procesit zgjedhor.