Valixhja e zezë që e ndjek gjithmonë Presidentin e SHBA-së, është arma më e fuqishme e të gjitha kohërave. Ja se çfarë përmban dhe si mund të shkaktojë fundin e botës.
Presidenti Donald Trump nuk do të marrë pjesë të mërkurën në ceremoninë e inaugurimit të pasuesit të tij Joe Biden, por mungesa e tij do të ketë pak impakt në atë që mund të konsiderohet si momenti më i rëndësishëm i ditës: dorëzimi i valixhes bërthamore.
Valixhja, e cila përmban pajisjet që i duhen presidentit për të certifikuar urdhrat e tij dhe për të nisur një sulm bërthamor, mbahet nga një ndihmës, personel ushtarak, i cili shoqëron presidentin në çdo kohë, deri në sekondën e fundit para se ai të largohet zyrtarisht nga Shtëpia e Bardhë, më 20 janar.
Në një ceremoni të zakonshme, valixhja do t’i dorëzohej një tjetër ushtaraku, këtë herë i caktuar pranë Biden, gjatë kohës që ky i fundit bën betimin dhe merr detyrën. Por të mërkurën, ky dorëzim do të ndodhë paksa më ndryshe, pasi Trump pritet të largohet për në Florida para se të nisë ceremonia e Biden.
Ekspertët thonë se valixhja, me shumë mundësi, do të udhëtojë me Trump, çka do të thotë se në një moment, do të ketë dy valixhe të ndryshme në dy vende të ndryshme. Do të jetë një sfidë e veçantë që kalimi i pushtetit të bëhet në mënyrë sa më të rrjedhshme.
Ndryshe nga sa mendohet gjerësisht, valixhja nuk ka një buton, apo kode, që mund të nisin automatikisht një armë bërthamore. Aty gjenden pajisje dhe autorizime që Trump mund t’i përdorë për të urdhëruar nisjen e një sulmi.
“Ekzistojnë të paktën tre-katër valixhe identike. Një ndjek presidentin, një ndjek zëvendëspresidentin dhe një qëndron e ruajtur, për t’iu dorëzuar pushtetarit më të lartë në evente si inaugurime apo fjalime në Kongres”, thotë për CNN Stephen Schwartz, nga “Buletini i Shkencave Atomike”. “Më 20 janar, Biden do të marrë ose valixhen e Pence, ose ndonjë tjetër, të përgatitur nga Zyra Ushtarake e Shtëpisë së Bardhë enkas për të”.
Gjithashtu, presidenti duhet të ketë gjithmonë me vete një kartë plastike, të quajtur “biskota”, e cila përmban një kod me germa dhe numra për ta identifikuar presidentin, i cili ka autoritetin e vetëm ligjor për të urdhëruar një sulm bërthamor. Në Kushtetutën amerikane thuhet specifikisht se Trump ka autoritet të plotë ndaj arsenalit bërthamor deri në sekondën e fundit para betimit të Biden.
“Sipas Amendamentit të 20 dhe në mungesë të evokimit të Amendamentit të 25-të që do të bënte Pence president në detyrë – Donald Trump është president i Shteteve të Bashkuara deri në orën ekzakte 11:59:59 të 20 janarit”, thotë Schwartz. “Nëse ndihmësi ushtarak do të udhëtojë me Trump në Florida, saktësisht në orën 12:00 të datës 20 ai do të largohet nga Trump dhe do të rikthehet në Uashington me valixhen me vete”.
Pas këtij momenti, Trump nuk do të ketë më autoritet dhe kodet e tij do të çaktivizohen. Kjo fuqi, do t’i kalojë presidentit të ri, Biden.
Çfarë përmban valixhja bërthamore
Përmbajtja e valixhes u bë e njohur në vitin 1980 nga Bill Guley, në atë kohë drejtor i zyrës ushtarake të Shtëpisë së Bardhë.
Nëse mendoni se brenda saj ka një buton të kuq për të nisur raketat bërthamore, po gaboheni rëndë. Valixhja mban kryesisht…letra.
Dokumenti më i rëndësishëm është Black Book, një manual i vërtetë i luftës atomike me 75 faqe, me përshkrimin e çdo objektivi të mundshëm, të vlerave strategjike sipas skenarëve të ndryshëm dhe viktimat që një sulm eventual mund të shkaktojë. Në shumicën e rasteve, miliona njerëz.
Dy fashikuj të tjerë i përmbajnë një listë me vendet e sigurta ku mund të transferohet Presidenti në rastin e një sulmi bërthamor dhe procedurat radiotelevizive të emergjencës për të folur me Kombin.
Valixhja kushton 20 kg (ka një bazë alumini) dhe transportohet nga ushtarakë që kanë një trajnim special për të ndihmuar Presidentin për të dhënë urdhërimin e lëshimit të raketave.
Përmban edhe një telefon që përdoret kur Presidenti ndodhet në udhëtim: ndihmon për tu vënë në kontakt përmes një linje të sigurtë në rrugë satelitore me National Military Command Center (NMCC), qendër ushtarake amerikane që menaxhon të gjitha armët bërthamore dhe që i lëshon ato.
Kodet e sulmit
Nga pikëpamja praktike “kodet e sulmit” janë në një dokument që Presidenti duhet ta mbajë me vete dhe që quhet Biscuit, biskota.
Bëhet fjalë për një lloj karte krediti në të cilën mbahen kodet që i duhen Presidentit të Shteteve të Bashkuara për t’u autentifikuar dhe për të dhënë një urdhër specifik sulmi bërthamor sipas protokolleve në valixhe.
Në rast të një sulmi, pak momente pas urdhrit dramatike, 900 mbushje bërthamore janë gati të përdoren në çdo cep të planetit: ato janë të dislokuara në pika të ndryshme të Shteteve të Bashkuara, por edhe në nëndetëse dhe anije në lëvizje nëpër oqeanet e të gjithë botës.
Presidenti është i vetmi që mund të japë urdhrin për një sulm nuklear. Urdhëri duhet të konfirmohet edhe nga Sekretari i Mbrojtjes, por që nuk ka asnjë fuqi vetoje: ai limitohet vetëm me faktin për të konfirmuar nëse presidenti e ka dhënë vërtet atë urdhër.
