Kapacitetet dhe burimet njerëzore të administratës publike të ngarkuara me mbrojtjen sociale dhe shërbimet sociale janë të kufizuara në të gjitha nivelet, si për sa i përket numrit të stafit, kapacitetit teknik dhe alokimet financiare, vë në dukje Programi i Kombeve të Bashkuara për Shqipërinë, PNUD.
Kjo mungesë ishte më e dukshme gjatë pandemisë COVID- 19, ku administrata publike në nivelin qendror dhe veçanërisht në atë lokal tregoi nivel të ulët të gatishmërisë për t’iu përgjigjur katastrofave natyrore të shkaktuara nga tërmeti në nëntor 2019 dhe pandemisë COVID 19 në fillim të marsit 2020 së bashku.
Me kapacitete të dobëta të menaxhimit të fatkeqësive sidomos për të identifikuar njerëzit në nevojë dhe për t’iu përgjigjur nevojave të tyre, është vërejtur një ndarje e paqartë e roleve midis qeverisë kombëtare dhe asaj lokale, vuri në dukje PNUD.
Ndarja e kompetencave është parakusht për një përgjigje të mirë-koordinuar në situata emergjente. Kjo i shtoi vështirësive për të transferuar modelin e shërbimit social integrues tek bashkitë e synuara.
Shpenzimet publike për ndihmën sociale janë rritur shumë ndërmjet 2017-2019, duke arritur në 988 milionë lekë nga 900 milionë lekë. Ritmi i rritjes së shpenzimeve të përgjithshme publike ishte më i shpejtë se rritja për mbrojtjen sociale.
Fondet për mbrojtjen sociale janë të ulëta dhe duhet të arrijnë një prag që është i krahasueshëm me vendet e tjera në Rajon vënë dukje PNUD. investimi mesatar në mbrojtjen sociale për rajonin e ECA është rreth 16% e PBB. Ndërkohë shkalla e rrezikut të varfërisë është 23.4% siç raportohet nga INSTAT për vitin 2019. Paga minimale në është 232 USD në muaj dhe ajo mesatare 470 USD (31% kundrejt mesatares së BE). Konsumi i familjeve furnizohet nga remitancat (9.4% e PBB-së në 2019).
Emigrimi i punëtorëve të kualifikuar, veçanërisht atyre me arsim të lartë dhe zanatçinjve po ndikojnë negativisht në disa profesione të tilla si personeli mjekësor, por edhe sektorë të tillë si teknologjia e informacionit. Ndërkohë që ka mospërputhje e aftësive dhe ofertës për punë nga bizneset.
Politikat e punësimit nuk po mundin të përfshijnë shtresat në nevojë sidomos në zonat rurale. /Monitor/
