Për muaj të tërë, njerëzit në Francë janë përballur me një enigmë. A ishte Covid-19, koronavirusi i ri, mashkull apo femër?
Në mënyrë gramatikore, pra në terma praktikë, a duhet që francezët të përdorin një “le” ose një “la” para emrit të sëmundjes?
Tani, grupi i ngarkuar me ruajtjen e gjuhës frënge e ka një përgjigje. ‘Akademia Franceze’ vendosi që Covid-19 është i gjinisë femërore, pavarësisht përdorimit të saj në gjininë mashkullore.
Në këtë rast, puna e tyre mbështetet pjesërisht në zgjidhjen e emrave sipas gjinisë, një ndërtim gramatikor i zakonshëm në shumë gjuhë neo-latine.
E përbërë nga 40 anëtarë të përzgjedhur, ‘Akademia Franceze’ thotë: “Nuk është ‘le Covid-19’! Është ‘la Covid-19’”,- duke përdorur një nyje femërore.
A po pyesni saktësisht se si arritën në këtë përfundim? Epo, ata e zbuluan kështu.
Kur bëhet fjalë për akronimet ose shkurtesat, gjinia e fjalës përcaktohet nga çfarëdo fjale që përbën thelbin e shkurtimit.
Shembulli që ata përdorën është CIA, e cila merr nyjen femërore, la CIA.
Arsyeja? Në frëngjisht, CIA nënkupton “Agence centrale de renseignement”. Për shkak se “Agence” (agjensi, në anglisht) ka një gjini femërore, akronimi i CIA është gjithashtu femëror, pra “la CIA”.
Duke mbajtur parasysh këtë temë të agjencive qeveritare, një shembull tjetër është FBI. Në frëngjisht, është “Bureau fédéral d’enquête” dhe “byroja” është mashkullore. Pra, do të thuhet “le FBI”, sepse “le” është nyje mashkullore.
Ja ku hyn Covid-19.
Covid është emërtimi për sëmundjen koronavirus. Në frëngjisht, sipas Akademisë, kjo përkthehet në “maladie provoquée par le corona virus”, që në anglisht do të thotë, “sëmundja e shkaktuar nga koronavirusi”.
“Maladie” është një fjalë femërore, kështu që përdor nyjen femërore “la”: pra “la maladie”. Prandaj, duhet të jetë “la Covid-19”, sipas Akademisë.
Nëse francezët në të vërtetë do të heqin dorë nga “le Covid” për “la Covid” mbetet për t’u parë.
