Nga Ben Hoyle
Administrata Trump ka nxjerrë urdhrat sekrete për të krijuar mundësinë që ushtria të marrë drejtimin e SHBA-së në rast se udhëheqja civile është e paaftë ta bëjë këtë gjatë krizës së koronavirusit. Urdhrat do të zbatohen nëse sëmundja ose dhuna që buron nga pandemia e bën Uashingtonin të pafuqishëm dhe pengon aftësinë drejtuese të udhëheqësve civilë në rajone të parashikuara dekada më parë si kontigjencë e planifikimit. SHBA, nëse nevojitet, do të vihet nën autoritetin e Terrence O’Shaughnessy, një gjeneral me katër yje dhe ish pilot ushtarak i cili është caktuar si “Komandanti luftarak”, sipas Newsweek.
Gjenerali O’Shaughnessy, 56 vjec, drejton Komandën Veriore të SHBA (Northcom), një autoritet ushtarak përgjegjës për mbrojtjen e vendit, i krijuar pas sulmeve terroriste të 11 shtatorit. Më 1 shkurt Mark Esper, sekretari i mbrojtjes, ka nënshkruar urdhrat e gatishmërisë duke udhëzuar Northcom për të ekzekutuar planet për një pandemi dhe duke paralajmëruar atë dhe njësitë ushtarake të bregut lindor të “përgatiteshin për të vepruar” në misione të mundshme “të jashtëzakonshme”, përfshirë këtu edhe vendosjen e një regjimi ligjor ushtarak.
Nga shtatë planet e hartuara për këto misione, tre janë të orientuara nga transporti: ata përcaktojnë se si ushtria do të shpëtonte dhe evakuonte Presidentin Trump, zv presidentin Mike Pence, dhe familjet e tyre, lëvizjen e sekretarit të mbrojtjes dhe udhëheqësve të tjerë të sigurisë kombëtare drejt një vendi të sigurtë, drejtuesit e kongresit e senatit, të gjykatës supreme nga vendet e urgjencës dhe operacioneve qeveritare në një bunker në Maryland.
Plani i katërt, i koduar me emrin Granit Shadoë, ka të bëjë me misionet e brendshme që përfshijnë armë të shkatërrimit në masë. Tre të tjerë – Octagon, Freejack dhe Zodiac – përshkruajnë se si do të ruhet “vazhdimësia e qeverisjes” duke anashkaluar sipas radhës kufizimet e kushtetutës dhe vendosjen e komandantëve ushtarakë në drejtim derisa të mund të rikthehet drejtimi i ri civil.
Në tetor 2018, shefat e përbashkët të stafeve u kujtuan komandantëve ushtarakë se ata mund të “angazhohen përkohësisht” në kontrollin ushtarak me autoritetin e tyre “, kur autorizimi paraprak nga presidenti është i pamundur” ose kur autoritetet lokale “nuk janë në gjendje të kontrollojnë situatën”. Kushtet e pranueshme përfshijnë “shqetësime të papritura civile në shkallë të gjerë”, “humbje të konsiderueshme të jetëve ose shkatërrim të padëshirueshëm të pronës”. Në vitin e fundit të administrimit të tij, Presidenti Obama kishte lëshuar një urdhër që sqaronte “funksionet thelbësore kombëtare” të qeverisë që duhej të vendoseshin në raste urgjente.
Programi i përgjigjes nga katastrofat ka nisur në epokën e Ajzenhauerit, kur u shfaq mundësia e një fuqie armike që mund të shkatërronte Shtëpinë e Bardhë me një sulm bërthamor. Vendosja përkohësisht e ligjit ushtarak është një “proces i drejtpërdrejtë” kur një qytet ose rajon është duke u shkatërruar, i tha një planifikues ushtarak William Arkinint, gazetar në Newsweek. “Por me koronavirusin, ku efekti është mbarëkombëtar, ne jemi në territore ku nuk kemi qenë kurrë më pare,” është shprehuar ai. /The Time
