Komisioni i Venecias ka publikuar ditën e sotme opinionin final për dekretin e Presidentit Ilir Meta, që shty zgjedhjet lokale të 30 qershorit. Ndryshe nga raporti paraprak, edhe në draftin e plotë, Venecia vlerëson se Meta mund të ketë tejkaluar kompetencat Kushtetuese me shtyrjen e datës së zgjedhjeve lokale, por kjo nuk përbën shkak për ta shkarkuar nga posti i Presidentit.
“Presidenti pavarësisht se mund të ketë tejkaluar kompetencat e tij Kushtetuese me anulimin e zgjedhjeve lokale përtej mandatit zgjedhor, pa një bazë ligjore të përshtatshme, kriteret nuk janë mjaftueshëm serioze për të garantuar shkarkimin e Presidentit. Si përfundim, edhe pse është konstatuar serioziteti i shkeljeve, ato jo domosdoshmërish çojnë në shkarkimin e presidentit”, shprehet Komisioni i Venecias në konkluzionet e tij, që Boldnews, i sjell të plota, më poshtë.
Konkluzionet e Komisionit të Venecias
Në përgjigje të kërkesës Komisioni i Venecias del në përfundimin se, në mungesë të dispozitave ligjore për këtë çështje, Presidenti mund të anulojë zgjedhjet në kushtet kur plotësohen kërkesat e një situate emergjente. Edhe presidentit i nevojitet një “ad hoc “specifik ligjërisht e bazuar për ti shtyrë këto zgjedhje.
Ky konkluzion mbështetet edhe nga rregulli i përgjithshëm interpretues, sipas të cilit, shprehen kompetencat urgjente të Kushtetutës dhe ligjet kufizojnë përdorimin e çdo fuqie plotësuese që mund të jetë e pashkruar në varësi të jashtëzakonshme emergjente. Më së shumti, për situata të cilat janë faktikisht të pamundura ose të cilat juridikisht parashikojnë në mënyrë të qartë ligjin e shkruar të urgjencës.
Anulimi i zgjedhjeve është i mundur vetën në ato situata ku plotësohet kriteri i për shpalljen e gjendjes së jashtëzakonshme. Megjithatë, rregullat kushtetuese të zbatuara në situata emergjente, në këtë rast nuk janë ndjekur. Nuk kishte gjithashtu asnjë konsensus politik që do të mundësonte krijimin e një baze ligjore “ad hoc”.
Anulimi i zgjedhjeve ndikon gjithashtu edhe në të drejtën elektorale për të përzgjedhur e cila njihet edhe nga instrumentat të të drejtave të njeriut dhe zbatimi i tyre “actus contrarius” parandalohet nga kërkesa e proporcionalitetit në çdo lloj ndërhyrje.
Mungesa e një baze ligjore dhe disponueshmëria e alternativave të tjera (shtyrja e zgjedhjeve si pasojë e masave emergjente bazuar në nenin 170 të Kushtetutës ose rifillimin e një dialogu politik pas zgjedhjeve) e bëjnë këtë ndërhyrje në të drejtat elektorale jo proporcionale.
Bojkoti zgjedhor nga partitë politike, edhe nëse ato përfaqësojnë një pjesë të rëndësishme të elektoratit, nuk mund të parandalojë kryerjen e procesit të rregullt zgjedhor. Në të kundërt, këto parti do të kishin mundësinë për ti parandaluar tërësisht zgjedhjet.
Mbetet në dorë të Kuvendit dhe më pas të Gjykatës Kushtetuese për të përcaktuar nëse anulimi dhe më pas shtyrja e zgjedhjeve lokale nënkupton shkelje të Kushtetutës dhe nëse kjo shkelje është e një karakteri serioz, që do të çonte edhe në fajësimin e Presidentit.
Siç përcaktohet në këtë opinion, një numër i madh faktorësh tregojnë se mund të mos jemi përpara një rasti me karakter serioz. Veçanërisht, duket tek, thirrjet e Presidentit për dialog, arsyetimi i shtyrjes së zgjedhjes në kontributin e zhvillimit të një kompromisi mes palëve, mungesa e një përballje të drejtpërdrejtë të Dekreteve të presidentit përpara gjykatës dhe statusit kushtetues të zgjedhjeve lokale në krahasim me ato parlamentare.
Të marra së bashku, këto argumentime mund ti sigurojnë Kuvendit arsyetimin për tu prirur drejt një këndvështrimi i cili shpjegon që Presidenti pavarësisht se mund të ketë tejkaluar kompetencat e tij Kushtetuese me anulimin e zgjedhjeve lokale përtej mandatit zgjedhor, pa një bazë ligjore të përshtatshme, kriteret nuk janë mjaftueshëm serioze për të garantuar shkarkimin e Presidentit.
Si përfundim, edhe pse është konstatuar serioziteti i shkeljeve, ato jo domosdoshmërish çojnë në shkarkimin e presidentit. Marrim parasysh këtu, dhe autoritetin e sesionit plenar të Kuvendit, për të marrë në konsideratë qëllimet kushtetuese si kontrollet dhe ekuilibrat.
Komisioni i Venecias mbetet në dispozicion të autoriteteve shqiptare për çdo asistencë të mëtejshme në këtë çështje.
Reagimi i Presidentit Meta
https://boldnews.al/2019/10/14/e-fundit-presidenti-meta-i-pergjigjet-raportit-te-venecia-s-harxhuat-kohen-kot/
