Drejtuesit e institucioneve kryesore të BE ushtruan tw enjten presion ndaj vendeve anëtare për të filluar bisedimet e pranimit me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë “jo më vonë” se këtë muaj.
Në një letër, presidentët e tanishëm dhe të ardhshëm të Komisionit Evropian, Jean-Claude Juncker dhe Ursula von der Leyen, si dhe Presidenti i Këshillit Evropian Donald Tusk dhe Presidenti i Parlamentit Evropian David Sassoli thanë që të dy kombet e Ballkanit kanë bërë “ato që i kemi kërkuar nga ata për të bërë.”
Ata shkruan se BE përballet me një “zgjedhje strategjike. Nëse BE vendos tani të hapë bisedimet e pranimit … është një provë e aftësisë së Unionit për të përmbushur premtimet e tij dhe për të parë të ardhmen”.
“Maqedonia e Veriut dhe Shqipëria bënë atë që ne u kërkuam të bënin. Arritja e kësaj kërkonte një përpjekje të konsiderueshme nga qytetarët e tyre, për të cilët perspektiva evropiane ka qenë një burim i shkëlqyeshëm i motivimit dhe vendosmërisë.”
Ata e përfunduan letrën duke thënë: “Ne besojmë se tani është koha për të hapur bisedimet e pranimit me të dy vendet”.
Bisedimet me Maqedoninë e Veriut dhe Shqipërinë pritet të jetë në rendin e ditës në Këshillin e Ministrave të Jashtëm të BE më 15 tetor. Si vitin e kaluar ashtu edhe në qershor të këtij viti, Këshilli vonoi një vendim. Franca dhe Hollanda kanë qenë kundërshtarët më të hapur të fillimit të bisedimeve për të dy vendet.
Çështja mund të përfundojë me liderët e BE-së në Këshillin Evropian në 17-18 tetor. Sidoqoftë, zgjerimi nuk përmendet në agjendën zyrtare, përveç nëse “në varësi të ngjarjeve, liderët e BE-së gjithashtu mund të diskutojnë çështje të politikës së jashtme.”
Disa vende janë të gatshëm të shohin një debat mbi zgjerimin në samit, sipas dy diplomatëve.
Në një takim të ambasadorëve të BE të mërkurën, pozicionet ishin të pandryshuara, me shumicën e vendeve anëtare në favor të hapjes së negociatave ndërsa disa, të udhëhequr nga Franca, nuk janë ende të bindur, tha një nga diplomatët. Disa diplomatë presin që vetëm Maqedonia e Veriut të marrë dritën jeshile në fund.
Në verën e vitit 2018, BE mbajti perspektivën e të dy vendeve duke i ftuar të fillojnë bisedimet e anëtarësimit në qershor të këtij viti dhe Komisioni Evropian deklaroi në maj se të dy kishin bërë përparimin e nevojshëm në standardet demokratike dhe shtetin e ligjit.
Mosarritja e marrëveshjes për të ftuar të dy vendet për të filluar bisedimet ka zemëruar disa anëtarë të BE-së dhe zyrtarë të Komisionit Evropian. Ata argumentojnë se shtyrja e një vendimi dëmton besueshmërinë e bllokut, vë në rrezik qeveritë pro-BE të të dy vendeve dhe rrezikon të rritë rivalët strategjikë në Ballkanin Perëndimor si Rusia, Kina dhe Turqia.
Kundërshtarët e fillimit të bisedimeve përmendin problemet e thella të Ballkanit Perëndimor me korrupsionin, krimin e organizuar dhe varfërinë dhe historinë e tij të fundit të konfliktit. Franca është shfaqur si një ndër skeptiket kryesore të zgjerimit, duke argumentuar se BE-ja duhet të thellojë integrimin midis anëtarëve ekzistues dhe të reformojë proceset e vendimmarrjes së padobishme para se të mendojë për shtimin e vendeve të reja.
Tusk ka qenë prej kohësh një përkrahës i zgjerimit të BE dhe ka mbështetur publikisht Maqedoninë e Veriut për t’u anëtarësuar në BE gjatë një vizite në Shkup muajin e kaluar, pas një takimi me kryeministrin Zoran Zaev. /Boldnews.al/
