Gafa me Vetingun/ Emrat e gjyqtarëve e prokurorëve që mund të fitojnë në Strasburg

Nga Boldnews.al

Artan Hoxha, dekani i Fakultetit Juridik, Ekspert i Nivelit të Lartë të Reformës në Drejtësi dhe një kritik i ashpër publik i sistemit aktual të drejtësisë, është i mendimit se “cedimet në standarte dhe procedurë” të Komisionit të Pavarur të Kualifikimit mund të cënojnë çështjet në Gjykatën e Strasburgut.

Gjatë një takimi, ku u publikua një raport vlerësimi mbi ecurinë e procesit të Vetingut, të hartuar nga Komiteti Shqiptar i Helsinkit dhe Instituti i Studimeve Politike, juristi Hoxha u shpreh se “vendimet e KPK-së, për të mbyllur hetimet, bazuar vetëm në një kriter, janë të paragjykuara”, pasi ato dukeshin qartë që konkluzioni do të ishte shkarkimi nga detyra i gjyqtarëve apo prokurorëve. Këto vendime “të paragjykuara” mund të përbëjnë shkelje të procesit të rregullt ligjor, shkak për të cilat Gjykata e Strasburgut ka anuluar një numër të lartë vendimesh të gjykatave kombëtare.

Ligji “Për rivlerësimin kalimtar të gjyqtarëve dhe prokurorëve” ka parashikuar se procesi i Vetingut kryhet bazuar në 3 kritere-ligjshmërinë e pasurisë; integritetin personal dhe aftësitë profesionale.

Në një pjesë të konsiderueshme të proceseve të zhvilluara deri më tani nga Komisioni i Vetingut, rezulton se ato janë përfunduar vetëm në bazë të një kriteri-kryesisht atë të pasurisë.

“Boldnews.al” ka identifikuar të paktën 11 raste gjyqtarësh e prokurorësh, të cilët janë shkarkuar së fundmi nga detyra, bazuar vetëm në vlerësimin e një kriteri, nga ana e trupave “gjyqësore” të Komisionit të Pavarur të Kualifikimit.

Një pjesë e këtyre vendimeve, ato të cilat janë shqyrtuar deri më tani edhe nga Kolegji i Posaçëm i Apelimit, janë lënë në fuqi, duke vendosur përfundimisht largimin e gjyqtarëve e prokurorëve nga sistemi i drejtësisë. Por, njëkohësisht, duke i dhënë mundësinë që, në rast ankimi pranë Gjykatës së Strasburgut, të gjithë emrat e mëposhtëm mund të rikthehen në detyrë, pikërisht për shkak të “gabimit procedurial”, atë të rivlerësimit vetëm me një kriter.

Komisioni i Pavarur i Kualifikimit, në vendimin e tij të parë, shkarkoi nga detyra anëtarin e Gjykatës Kushtetuese, Fatos Lulo, bazuar vetëm në kriterin e pasurisë. Lulo u shkarkua përfundimisht nga Kolegji i Posaçëm i Apelimit, i cili vendosi lënien në fuqi të verdiktit të shkallës së parë të Vetingut.

Pas tij, lista vijon me gjyqtarë e prokurorë të të gjithë niveleve. Besa Nikëhasani, prokurore pranë Gjykatës së Apelit Shkodër, kandidate për Këshillin e Lartë të Prokurorisë, u shkarkua vetëm në bazë të kriterit të pasurisë. Të njëjtin fat pati edhe Besim Trezhnjeva, gjyqtar në Apelin e Durrësit, kandidat për Këshillin e Lartë Gjyqësor. Nikëhasani dhe Trezhnjeva u shkarkuan përfundimisht nga Kolegji i Posaçëm i Apelimit, i cili nuk pranoi ankimin e tyre kundër vendimit të KPK për shkarkimin nga detyra.

Pas tyre, radha e shkarkimit nga detyra, bazuar vetëm në kriterin e pasurisë, i takoi prokurorit të Apelit të Tiranës, Luan Kaloçi, njëkohësisht kandidat për Këshillin e Lartë të Prokurorisë. Edhe Kaloçi u largua përfundimisht nga sistemi i drejtësisë, bazuar në vendimin e Kolegjit të Posaçëm të Apelimit.

Artan Lazaj, gjyqtar i shkallës së parë, Tiranë, u shkarkua gjithashtu vetëm bazuar në kriterin e vlerësimit të pasurisë. Lazaj kishte dhënë kontributin e tij si ekspert gjatë hartimit të Reformës në Drejtësi, por u rrëzua për shkak të zbatimit të ligjit për Vetingun nga ana e Komisionit të Pavarur të Kualifikimit. Ai është në pritje të shqyrtimit të ankimit në Kolegjin e Posaçëm të Apelimit.

Shkëlzen Selimi, anëtar i Gjykatës së Lartë, u shkarkua gjithashtu pas vlerësimit të një komponenti të vetëm-atij të pastërtisë së figurës. Në seancën dëgjimore para Komisionit të Pavarur të Kualifikimit, ai parashtroi kërkesat e tij për shkeljet proceduriale nga ana e trupës “gjykuese”. Komisioni i Vetingut nuk ia mori në konsideratë dhe Selimi u largua nga seanca dëgjimore, duke lënë komisionerët të vijonin “ndeshjen” pa palë përballë. Shkëlzen Selimi është në pritje të shqyrtimit të ankimit në Kolegjin e Posaçëm të Apelimit.

Rovena Gashi, prokurore në Prokurorinë e Përgjithshme dhe anëtare e Këshillit të Emërimeve në Drejtësi, u shkarkua nga Komisioni i Pavarur i Kualifikimit, bazuar vetëm në kriterin e pasurisë. Gashi është e vetmja, deri më tani, që refuzoi të paraqitej në seancën dëgjimore, pasi Komisioni i Vetingut nuk pranoi të shqyrtonte një seri kërkesash të saj. Prokurorja Gashi është gjithashtu e vetmja, deri më tani, që ka nisur procedurën pranë Gjykatës së Strasburgut, duke parashtruar argumentat për shkelje të rënda të procesit të rregullt ligjor, që lidhen si me procesin e Vetingut, ashtu edhe me vendimin e kryeprokurores së përkohshme për pezullimin e saj nga detyra gjatë kohës që gjendej nën procedurën e rivlerësimit. Edhe Gashi është në pritje të shqyrtimit të ankimit të saj në Kolegjin e Posaçëm të Apelimit.

Njëlloj me subjektet e mësipërm, janë shkarkuar nga detyra, bazuar vetëm në kriterin e pasurisë, gjyqtari i Gjykatës së Lartë, Artan Zeneli, prokurorët e Tiranës, njëkohësisht kandidatë për Këshillin e Lartë të Prokurorisë, Arben Nela e Dritan Rreshka, si edhe gjyqtari i Apelit të Tiranës dhe njëkohësisht kandidat për Këshillin e Lartë Gjyqësor, Ervin Metalla.

Shkelja proceduriale e Komisionit të Vetingut, i cili ka vlerësuar subjektet bazuar në një kriter të vetëm, por jo vetëm kjo, mund të cënojnë të gjithë procesin e rivlerësimit. Juristi Artan Hoxha, këtë situatë e përmblodhi shkurtimisht: “Do të ishte mirë që anëtarët e institucioneve që kryenin rivlerësimin duhej të kualifikoheshin”. Ai tha gjithashtu se nuk duhej të “degradohej sistemi gjyqësor” dhe se duhej të parandaloheshin “absurditete nga entuziazmi”.

PËRGJIGJU

Please enter your comment!
Please enter your name here