Nga Enrik Braho
Qyteti juglindor i Korçës është bërë kryeqendra e turizmit shqiptar në dy vitet e fundit. Investimet e shumta që ka marrë dhe festat e shumta që zhvillohen janë dy arsyet për shtimin e numrit të turistëve. Ngjyra e gjelbër në “Parkun Rinia”, në malin e Moravës dhe në fshatrat turistik për rreth, bardhësia e borës gjatë stinës së dimrit dhe arkitektura dhe urbanistika tradicionale e ruajtur me fanatizëm si sytë e ballit janë ato që e karakterizojnë këtë qytet turistik.
Tek arkitektura dhe urbanistika tradicionale karakterizohet nga ndërtesat e ulëta, shtëpi të modeleve të vjetra italiane, porta me sofate dhe qemer, kangjella të modelit të vjetër, rrugicat me kalldrëm, “Mësonjëtoren e Parë Shqipe”, “Shtëpia Rumune”, kishat e vjetra mijëravjeçare, Pazarin e Vjetër dhe ndërtesën fetare më të vjetër në këtë qytet, Xhamia e Iljaz Bej Mirahorit.
Por, në vitin 2014 tek ish-sheshi para teatrit “Andon Zako Çajupi” u ndërtua një ndërtesë që bie në kundërshti me arkitekturën dhe urbanistikën tradicionale të qytetit turistik të Korçës. Projekti i zbatuar në një sipërfaqe prej 9 000 metrash katrorë, i ka dhënë atij një pamje krejt tjetër. Nëpërmjet një investimi që kap shifrën e 2.3 milionë eurove, objekti qëndror i ndërtuar është Kulla Panoramike, e ashtuquajtura “Red Tower” ose Kulla e Kuqe, e lartë 33 metra e vendosur në qendër të sheshit. Bashkangjitur, pista e patinazhit në akull për dimër dhe me patina në verë, një ekran dhe një orë dixhitale si dhe një perde e gjelbër me pemë të larta për rreth kësaj zone.
“Red Tower” apo Kulla e Kuqe kryen dy funksione. Sipas drejtuesve të Bashkisë së Korçës, ai objekt është ndërtuar për t’ju ofruar një pamje panoramike të qytetit turistëve të shumtë, por një pamje panoramike e Korçës të ofrohet dhe nga vendi i quajtur “Ballkoni i Moravës”, nga ai pozicion turistëve ju ofrohet një pamje shumë më e qartë sesa nga Kulla e Kuqe dhe sishte e nevojshme prishja e arkitekturës tradicionale të qytetit. Ndërsa, nëse e marrim në funksionin simbolik, Kulla e Kuqe në Korçë të simbolizojë Kullën Eiffel në Paris, për shkak të epitetit “Parisi i Vogël” që i kanë vendosur qytetit juglindor, ato dy objekte nuk përngjasojnë aspak.
Kulla Panoramike i përket modernitetit dhe jo tradicionales. Që në fillimet e saj kjo ndërtesë u kundërshtua nga qytetarët korçarë duke e mbiquajtur “Çibani i Korçës”.
Por prishja e arkitekturës dhe urbanistikës tradicionale nuk është gjëja e vetme negative e kësaj ndërtese. Ngritja e saj zhduku një shesh, është rritur trafiku i automjeteve dhe është kufizuar numri i vendeve të parkimit për automjetet.
Pavarsisht polemikave ky projekt u bë realitet dhe vazhdon të jetë ende edhe sot. Numri i kundërshtuesve të kësaj kulle vitet e fundit ka rënë, por qytetarët korçarë vazhdojnë ende të jenë të ndarë pro dhe kundra saj. Dyshimet vazhdojnë të jenë ende nëse këtë kullë do ta quajmë “Eiffel” i Korçës apo “Çibani” i Korçës. Ajo që mbetet për t’u theksuar, përpos vlerave që mund të përfaqësojë projekti, e kundërshtimeve ndaj tij, është humbja e sheshit të fundit të Korçës. Tashmë qyteti i serenatave nuk ka më një shesh.
