Pse raporti i progresit i BE-së mbi Shqipërinë me rekomandimin e tij për të hapur negociatat për anëtarësim sjell më shumë disavantazhe sesa avantazhe për Shqipërinë?
Një ndërthurje nga Tirana në samitin e ardhshëm të BE.
Megjithëse me qëllim të mirë, raporti i përparimit të BE-së dhe negociatat e mundshme të pranimit për popullin shqiptar nuk janë inkurajim, por një poshtërim.
Pse? Shqipëria s’ka bërë asgjë, madje as përparim të ngadalshëm në drejtimin e dëshiruar në 25 vitet e fundit nën udhëheqjen e elitës së saj politike dhe ekonomike. Është e kundërta për të thënë. Kjo ka sjellë si pasojë që Shqipëria nuk ka zhvilluar shtetin për tu kthyer në një shtet kushtetues evropian, por për të dështuar.
Oligarkët dhe krimi i organizuar janë arsyet se pse ai ka qenë kohët e fundit quajtur me të drejtë ‘narko’ (‘narko-shtet’), respektivisht.
‘Shteti i drogës’ Kjo ka të paktën tre arsye:
Së pari, ekonomia shqiptare është gjithnjë e më e dobët, joformale dhe e lidhur me krimin, ka qenë nën ndikimin e krimit të organizuar në vitet e fundit, si kurrë më parë.
Së dyti, pikërisht për këtë arsye lidershipi politik shqiptar është bërë gjithnjë e më shumë një përfaqësues dhe administrator i interesave të krimit të organizuar.
Së treti, si rezultat i këtij procesi të prishjes, numri i shqiptarëve që largohen nga vendi në dëshpërim është rritur ndjeshëm në vitet e fundit.
Për të adresuar këtë gjendje ka të dhëna ndërsa pseudo reformat joreale janë të pamjaftueshme sipas mendimit tim, por pavarësisht pyetja për Miqtë e Shqipërisë është: Edhe në qoftë se është kështu, nuk do të ishte më mirë për të mbajtur Shqipërinë nën ombrellën e BE-së, dhe të vendoset që këto zhvillime negative duhen ndaluar?
Ky është një opinion i arsyeshëm dhe meriton të diskutohet në Shqipëri dhe në mesin e vendimmarrësve evropianë. Megjithatë, një diskutim i vërtetë rreth tij është publikua rnë Shqipëri nga propaganda e Kryeministrit Edi Rama.
Opozita është frikësuar sistematikisht dhe çdo zë kritik kundër qeverisë dhe Brukselit është paraqitur si një pengesë për aspiratat shqiptare për t’u bashkuar; si anti-shqiptarë që i janë shitur armikut.
Perspektiva e BE-së ka luajtur gjithmonë një rol pozitiv në luftën kundër rrëshqitjes së Shqipërisë në realitete më problematike. Por hapja e negociatave për anëtarësim, e cila nuk është shoqëruar me një progres të vërtetë, zhvlerëson perspektivën e BE-së, e cila tashmë është keq. Hapja e negociatave për anëtarësim në këto kushte do të jetë dëmshme në mënyrë afatgjatë për Shqipërinë dhe për projektin evropian.
Njohja e përparimit që nuk ekziston sjell përfitim më shumë për elitën politike përgjegjëse për kushtet mbizotëruese sesa për popullin shqiptar. Miratimi i saj do të thotë shumë për elitën politike shqiptare se legjitimiteti i BE.
Ajo është e mjaftueshme për të parë se kryeministri Rama u përball me akuzat e opozitës në drejtim të një ‘kamanizimit të Shqipërisë’ dhe pasojat janë tragjike për vendin tonë në lidhje me ‘ndërkombëtare’.
Hapja e negociatave për anëtarësim do të bëjë që Rama të mohojë dhe të shmangë çdo kritikë duke iu referuar hapjes së negociatave për pranimin e vendit në BE. Dhe si pasojë më të keqe, ai do të kishte një dorë të lirë për të përfituar e për të vrarë shtetit, duke e bërë për interesat e veta, oligarkëve dhe krimit të organizuar, të cilat do të sjellin pasoja të pariparueshme për ekonominë, demokracinë dhe lirinë për veten e tyre.
Kjo mund të kundërshtohet duke thënë se hapja e negociatave përmes mekanizmave të tyre do të vazhdonin këtë proces. Bazuar në ecurinë e marrëdhënieve mes Shqipërisë dhe BE-së dhe situatën aktuale të BE-së në të cilën autoriteti dhe legjitimiteti i tyre gjithnjë është i humbur, pozicioni negociues i BE-së është dobësuar. Këtë e sheh nga njëra anë prej pafuqisë së tyre kundër zërave anti-europianë dhe autoritarë brenda kufijve të tyre. Nga ana tjetër, shembulli i Turqisë, ku përkundër negociatave të tanishme që nga viti 2002, negociatat e pranimit janë të dukshme.
Në kuadër të procesit, gjithnjë e më anti-europianë, nacionalistë dhe autoritare kanë ekspozuar në Bashkimin Evropian se dominimi i krimit në Shqipëri do të jetë afatgjatë, që është një argument shtesë për zgjidhjen e projektit evropian.
Sipas mendimit tim për realitetin shqiptar dhe Europian, Rama dhe mbështetësit e tij kanë nevojë për ultimatume para se të jetë tepër vonë dhe jo inkurajim dhe legjitimitet për një situatë të pasigurtë.
Fatos Lubonja, 18.6.2018
Fatos Lubonja, i lindur në 1951 është shkrimtari dhe intelektuali më i rëndësishëm në Shqipëri. Në regjimin komunist nën Enver Hoxhën ai u dënua për 17 vjet burg./SYRI.net
