E përditshmja italiane “Corriere della Serra” në një shkrim të gjatë flet për planin urbanistik të sapomiratuar të Tiranës.
Ata shkruajnë për arkitektin italian Stefano Boeri, i cili ka marrë në dorë organizimin e kryeqendrës së Shqipërisë.
“Këtë ka dashur të vërë në pah e Pas kaosit të viteve të fundit në kryeqytet, shumimi i hapësirave të gjelbra, korridoret ekologjike e pylli orbital janë kryefjala e planit që do t’i japë kryeqytetit një fytyrë të re apo “italianeske”, siç nënvizohet në shkrim.
“Corriere della Sera” nuk lë pa përmendur atë që drejton kryeqytetin, Erion Veliajn, që në syrin e tyre llogaritet të jetë Kryeministri i ardhshëm i vendit. Miratohet plani i ri rregullues, i hartuar falë një bashkëpunimi italoholandez, ku parashikohet më shumë gjelbërim për kryeqytetin e Shqipërisë. Plani urbanistik, i cili vjen pas atij të vitit 1925 nga një tjetër italian, do të jetë i rrethuar nga një pyll orbital, dy korsi biçikletash, një oaz natyral, e përveç këtyre edhe 20 shkolla të reja publike. Asgjë nuk është e rastësishme. Riorganizimi urban i Tiranës rikthehet në duart e një italiani. Do t’i takojë Stefano Boerit detyra e Armand Brasinit në 1925n.
KAOSI I VITEVE TË FUNDIT
Një kryeqytet që me kalimin e viteve është zgjeruar në banorë dhe ndërtesa, ndonjëherë në mënyrë kaotike dhe të tjera me hope, për një
kohë u zbut me ngjyra, kryesisht në fasadat e pallateve nga kryebashkiaku i kohës, Edi Rama, tashmë Kryeministri socialist. Atje mund të gjesh ende rrugë me gunga dhe të pakalueshme, ndërsa qendra e kryeqytetit me arkitekturë fashiste është rrethuar me ndërtesa qiellgërvishtëse, ndërsa në periferi duket se nuk ka më shpirt, që pas rënies së regjimit komunist, aty janë shtuar ndërtesa dhe barake, ka shumë konfuzion.
KONSORCIUMI
Ditët e fundit të vitit 2016, Këshilli komunal i Tiranës miratoi planin rregullator të qytetit, të projektuar nga firma arkitekturore e Stefano Boerit dhe studimeve Unlab dhe Ind. Konsorciumi italoholandez fitoi një vit më parë konkursin ndërkombëtar të qeverisë shqiptare pas reformës administrative, që reduktoi numrin e bashkive në të gjithë vendin. Plani i riorganizimit të kryeqytetit, i quajtur “Tirana 2030”, përfshin edhe lidhjet me aeroportin e vetëm të vendit dhe portin e Durrësit, transportin dhe shërbimin publik, zonat e gjelbra dhe korridoret ekologjike, këto të fundit, aq të dëshiruara nga Erion Veliaj, ishministër i qeverisë Rama, aktualisht kryebashkiak që synon të kthehet në qeveri si Kryeministër.
PLANI I RI
Plani rregullator i arkitektit Stefano Boeri për qytetin është përqendruar në bllokimin e zgjerimit të mëtejshëm të tij. Këtu është ideja e një “pylli rrethues” me 3 milionë pemë të reja dhe ndalimin e ndërtimeve. Pushtim, i cili po u afrohet qyteteve të Durrësit dhe Kavajës, 20 km distancë, një pjesë toke që gjithnjë e më shumë zihet nga objekte të çdo lloji. E ngjashme me distancën e pallateve të ndërtuara afër detit, ku mes ujit dhe themeleve të tyre nuk shkon më shumë se 10 metra largësi.
OAZI I GJELBËR
Gati 100 vite pas hedhjes së idesë, të paktën në Tiranë, po punohet për shumimin e hapësirave të gjelbra publike. Në projektin e Boerit është krijimi i dy unazave për rrugën e biçikletave, një oaz natyror rreth liqenit. Plus: realizimi i 20 shkollave publike, ndërtimi i sheshit të madh, që do të bëhet edhe si mënyrë për të krijuar disa miniqendra kulturore dhe shërbimesh ndaj qytetarëve. Do të bëhet edhe prezantimi i një takse hyrjeje në qendër të qytetit, për të inkurajuar parkimin e makinave dhe përdorimin e transportit publik.
STADIUMI I RI
Në pak vite, qyteti do të ketë një fytyrë të re. Por gjithnjë e më shumë italianeske. Jo rastësisht plani rregullator i Boerit erdhi pas hapjes së dritës jeshile për realizimin e një stadiumi të ri kombëtar. Kryeministri Rama beson shumë se kualifikimi i shqiptarëve për herë të parë në “Europianin 2016” në Francë, u ka dhënë shtysë ambicieve sportive të vendit. Vend, që e ka me nxitim rikuperimin e kohës sëhumbur pas gjysmë shekulli në sundim komunist, dhe që aspiron të anëtarësohet në BE, pavarësisht kohës dhe rrymave.
